I FZ 30/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 728/16 w zakresie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 728/16 w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie o sygnaturze akt I SA/Rz 728/16, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., odrzucił zażalenie R. N. (dalej: strona lub skarżący) na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: Przewodniczący Wydziału) z dnia 20 września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zapadło ono w następującym stanie faktycznym: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 września 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję organu podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. Równolegle, do skarżącego skierowano wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w trzech innych sprawach (o sygnaturach I SA/Rz 726/16, I SA/Rz 727/16 i I SA/Rz 729/16), wszczętych na skutek wniesienia przez niego skarg na odrębne decyzje tego samego organu podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za inne okresy rozliczeniowe. Skarżący nie uczynił zadość przedmiotowemu wezwaniu, ale w terminie otwartym dla dokonania żądanej czynności wniósł zażalenie na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, składając jedno pismo z dnia 4 października 2016 r. w dwóch odpisach. Powyższe pismo zostało zarejestrowane do jednej ze spraw, innej niż sprawa niniejsza (tj. sprawy o sygnaturze najwcześniejszej - I SA/Rz 726/16). W sprawie niniejszej zaś (podobnie, jak w pozostałych sprawach) do strony wystosowano wezwanie z dnia 5 października 2016 r. do usunięcia braków zażalenia poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów zażalenia, pod rygorem jego odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył dwa odpisy zażalenia z dnia 4 października 2016 r., z tym, że wpłynęły one do sprawy innej, niż sprawa niniejsza (tj. sprawy o sygnaturze I SA/Rz 727/16). Natomiast w sprawie niniejszej, pomimo skutecznego doręczenia wezwania, wyznaczony w nim termin upłynął bezskutecznie. Skutkiem powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r., odrzucił zażalenie skarżącego. Wniesionym w dniu 21 listopada 2016 r. zażaleniem strona zaskarżyła wskazane powyżej postanowienie, wnosząc o uchylenie go i prawidłowe wyliczenie kwoty wpisu. W uzasadnieniu wskazano, że zażalenie z dnia 4 października 2016 r. dotyczyło błędnego - zdaniem skarżącego - wyliczenia wpisu sądowego w czterech zainicjowanych przez niego sprawach (o sygnaturach I SA/Rz 726 - I SA/Rz 729/16). Tymczasem z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że w takiej sytuacji do każdej z ww. spraw powinny zostać złożone po dwa odpisy zażalenia. Skarżący podkreśla jednakże, że złożył jedno zażalenie dotyczące błędnego wyliczenia kwoty wpisów sądowych, zatem żądanie złożenia dodatkowych odpisów - jeżeli rzeczywiście było to konieczne - powinno dotyczyć złożenia też i czterech zażaleń, co nie miało miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić. Mając na uwadze zakres sformułowanego w zażaleniu żądania skarżącego (uchylenie zaskarżonego postanowienia i prawidłowe wyliczenie kwoty wpisu), przede wszystkim wskazać należy, że na obecnym etapie przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. do wniesionego przez stronę zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 3 listopada 2016 r. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 września 2016 r. w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W granicach postępowania zainicjowanego ww. zażaleniem (datowanym na dzień 21 listopada 2016 r.) Sąd kasacyjny nie jest władny do weryfikowania prawidłowości działania Sądu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym ustalania wysokości wpisu w sprawie będącej przedmiotem skargi na decyzję organu podatkowego. Przechodząc zatem do istoty sporu wyjaśnić należy, że jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, strona zainicjowała cztery odrębne postępowania sądowoadministracyjne w sprawach dotyczących jej zobowiązań podatkowych. Po ustaleniu wysokości wpisu należnego od każdej z ww. czterech skarg, Przewodniczący Wydziału - odrębnie dla każdej sprawy - wezwał skarżącego do uiszczenia tego wpisu w wysokości adekwatnej do wartości przedmiotu zaskarżenia. Strona zakwestionowała prawidłowość działania Sądu w tej kwestii i pismem z dnia 4 października 2016 r. wniosła zażalenie, wskazując, że dotyczy ono wszystkich czterech spraw (poprzez enumeratywne wymienienie sygnatur tych spraw). Przedmiotowe zażalenie zostało złożone w dwóch odpisach. Mając na uwadze tak zakreślone ramy faktyczne wskazać należy, że w świetle art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. zażalenie jest pismem wszczynającym postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji w określonej sprawie. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika przy tym, że zażaleniem z dnia 4 października 2016 r. skarżący zainicjował cztery odrębne postępowania zażaleniowe. Podstawą do takiego stwierdzenia jest fakt wskazania w ww. piśmie czerech sygnatur spraw prowadzonych z inicjatywy skarżącego, w których Sąd podjął określone działania procesowe (wezwanie do uiszczenia wpisu), a których to działań skarżący nie zaakceptował. Potwierdza to ponadto treść aktualnie rozpoznawanego zażalenia. Pomimo zatem, że w sensie faktycznym zażalenie z dnia 4 października 2016 r. było jednym pismem, w sensie formalnym (procesowym) było ono czterema odrębnymi zażaleniami skarżącego na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wydane w każdej ze spraw o sygnaturach I SA/Rz 726/16 - I SA/Rz 729/16. W konsekwencji uznać należy, że strona w ten sposób wniosła cztery pisma procesowe (zażalenia). Zgodnie zaś z art. 47 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji, brak odpowiedniej liczby załączników jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie pismu strony prawidłowego biegu. Brak ten nie może przy tym zostać naprawiony przez sąd. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie usunęła bowiem uchwala siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, która w świetle art. 269 § 1 p.p.s.a. posiada w innych sprawach sądowoadministracyjnych ogólną moc wiążącą. Wspomniany brak może natomiast zostać usunięty w wyniku działania strony skarżącej. W myśl bowiem art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku zażaleń skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych pisma na wezwanie sądu jest odrzucenie zażalenia (art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pomimo, iż pismo strony z dnia 4 października 2016 r. stanowiło cztery odrębne zażalenia, zostało złożone jedynie w dwóch odpisach, które Sąd pierwszej instancji przyporządkował do jednej z czterech spraw, innej niż sprawa niniejsza. W sprawie niniejszej (podobnie, jak w pozostałych dwóch sprawach) zastosowano zaś tryb określony w art. 49 § 1 p.p.s.a., tj. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Pomimo jednakże, że do strony wystosowano w każdej z tych spraw odrębne wezwania do nadesłania dwóch egzemplarzy odpisów zażalenia (tj. łącznie sześciu egzemplarzy pisma z dnia 4 października 2016 r.), skarżący nadesłał jedynie dwa odpisy do sprawy o sygnaturze I SA/Rz 727/16. W sprawie niniejszej zaś termin określony w wezwaniu upłynął bezskutecznie. Tym samym spełniona została przesłanka obligująca Sąd pierwszej instancji do odrzucenia zażalenia, określona w art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołanymi przepisami, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym m. in. zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rezultacie Naczelny Sad Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2016 r. odpowiada prawu, w związku z czym wniesione przez skarżącego zażalenie na to postanowienie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w sentencji.