I FZ 308/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-08-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Wasilewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa znaczącemu pogorszeniu, a podnoszone nowe okoliczności nie wpływają na ocenę sytuacji strony?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę uprzednio wydanego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Podnoszone nowe okoliczności, takie jak wzrost cen, nie wykazały pogorszenia sytuacji materialnej w stopniu relewantnym dla rozstrzygnięcia, a kwestie majątkowe między małżonkami nie wykluczają prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2012 r., które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia z dnia 8 lutego 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. WSA uznał, że sytuacja finansowa skarżącej uległa polepszeniu ze względu na wyższe świadczenie przedemerytalne w porównaniu do świadczenia dla bezrobotnych, a koszty utrzymania nie wzrosły znacząco. Skarżąca zarzuciła Sądowi błędną ocenę sytuacji finansowej, wskazując na wzrost cen, oraz kwestionowała ustalenia dotyczące wspólnego gospodarstwa domowego z mężem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1747/11 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 1 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M. S. zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 8 lutego 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, analizując okoliczności wynikające z kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznał, że z obecnego oświadczenia skarżącej oraz z przedstawionej przez nią kserokopii decyzji o świadczeniu przedemerytalnym wynika, że sytuacja finansowa skarżącej polepszyła się w stosunku do tej analizowanej przez Sąd w postanowieniu z 8 lutego 2012 r. Wówczas bowiem jedynym dochodem miesięcznym skarżącej było świadczenie dla bezrobotnych w kwocie 717,50 zł brutto (625,92 zł netto), natomiast obecnie skarżąca otrzymuje świadczenie przedemerytalne w kwocie 938,25zł. Oznacza to, że sytuacja finansowa skarżącej uległa polepszeniu w stosunku do tej analizowanej uprzednio. Również wykazane kwoty koniecznych wydatków skarżącej nie wzrosły w stosunku do tych wcześniej wykazanych. Z obecnie złożonego wniosku nie wynika także, by sytuacja rodzinna skarżącej uległa zmianie. Zdaniem Sądu, skoro strona nie wykazała, że doszło do pogorszenia sytuacji materialnej w stosunku do tej analizowanej przez Sąd 8 lutego 2012 r., to nie zaistniały podstawy do zmiany postanowienia na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 270, zwana dalej P.p.s.a. ). Ponadto Sąd I instancji, odnosząc się do oświadczenia skarżącej o rozdzielności majątkowej oraz prowadzeniem z mężem osobnych gospodarstw domowych, podniósł, że informacje wynikające z akt sprawy wskazują na pozostawanie skarżącej oraz jej męża we wspólnym gospodarstwie domowym. W złożonym zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przyznanie prawa pomocy lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona nie podzieliła argumentacji Sądu w zakresie oceny sytuacji finansowej strony. Wyjaśniła w tym zakresie, że co prawda otrzymuje środki pieniężne w kwocie wyższej niż poprzednio, ale "ceny leków i ceny w sklepach na podstawie produktu zwiększyły się o 34%, co w sumie doprowadziło do względnego pogorszenia stanu majątkowego". Strona nie zgodziła się również ze stanowiskiem Sądu w zakresie oceny dotyczącej spraw majątkowych skarżącej i jej męża. Wskazała, że mąż odmówił udzielenia informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów, w związku z czym Sąd winien wezwać bezpośrednio męża o udzielenie takiej informacji. Podniosła również, że niezrozumiałe jest czemu organy prowadzące postępowanie podatkowe nie połączony wszystkich prowadzonych przez nią spraw, co spowodowałoby redukcję kosztów sądowych związanych z uiszczeniem wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie Sąd I instancji zwrócił uwagę na brzmienie art. 165 P.p.s.a. i uznał, że przepis ten ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku strony. Zgodnie z jego treścią postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że okoliczności, o których mowa w tym przepisie, mają mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zmiana okoliczności sprawy, która pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji strony dokonaną przez Sąd w postanowieniu, o którego zmianę wnosi strona, nie może być przyczyną uwzględnienia takiego wniosku. Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że badając okoliczności podnoszone przez skarżącego w złożonym ponownie wniosku, zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę uprzednio wydanego w tym zakresie postanowienia. Okoliczności podnoszone w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy były co w większości podnoszone już we wcześniejszych etapach postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy, czego nie neguje zresztą autorka zażalenia, w związku z czym, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że powyższe zagadnienia były już rozpatrywane, a co za tym idzie, nie uzasadniają one zmiany dotychczas zapadłych postanowień w tym zakresie. Zasadnie Sąd również ocenił zmianę sytuacji finansowej jaka zaszła na skutek otrzymywania przez skarżącą świadczenia przedemerytalnego. Z kolei stanowisko strony skarżącej zawarte w rozpatrywanym zażaleniu kwestionujące powyższą ocenę nie jest do końca zrozumiałe. Strona nie wyjaśniła bowiem na jakiej podstawie przyjęła, że ceny leków i ceny w sklepach między listopadem 2011 r. a majem 2012 r. zwiększyły się o 34%, co miało podważać stanowisko Sądu I instancji, że sytuacja finansowa skarżącej nie tylko nie pogorszyła się, ale polepszyła się w stosunku do tej analizowanej przez Sąd I instancji w postanowieniu wydanym w dniu 8 lutego 2012 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, również ocena jaką Sąd I instancji zawarł w zakresie relacji finansowych między skarżącą a jej małżonkiem oraz wpływu istnienia rozdzielczości majątkowej na postępowanie prowadzone w przedmiocie prawa pomocy jest prawidłowa. Mając na uwadze zarzuty strony w tym zakresie należy wyjaśnić, że istnienie rozdzielności majątkowej nie stoi w sprzeczności z okolicznością prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji rozdzielność majątkowa, jak sama nazwa wskazuje, odnosi się do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś ich wzajemnych relacji czy obowiązków. Sąd I instancji wskazał w tym zakresie, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, wbrew stanowisku zawartemu w zażaleniu, że skarżąca prowadzi wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe. Sąd wskazał w tym zakresie, że skarżąca i jej mąż widnieją, jako nabywcy mediów, a mąż strony odbiera jej korespondencję urzędową nadawaną przez Sąd oraz organy podatkowe. Po połowie ponoszą koszty czynszu i mediów. Nie jest prowadzone postępowanie rozwodowe ani o separację. Są sublokatorami syna. A zatem, w świetle powołanych wyżej okoliczności, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że nie było podstaw do zmiany wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło