I FZ 328/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 348/14 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 27 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. I SA/Łd 348/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił S. G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 27 stycznia 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. strona została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony 5 maja 2014 r., jednakże wpis sądowy od skargi nie został uiszczony w zakreślonym terminie. Pismem z dnia 9 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Do pisma załączono kserokopię dowodu wpłaty w dniu 9 czerwca 2014 r. wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący od 5 maja 2014 r. do 3 czerwca 2014 r. przebywał poza granicami kraju (we Francji), w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, polegającą na transporcie międzynarodowym. Pełnomocnik stwierdził, iż otrzymane w dniu 5 maja 2014 r. wezwanie wysłał skarżącemu na adres poczty elektronicznej w dniu 6 maja 2014 r. Skarżący dopiero po powrocie do kraju odczytał wiadomość i skontaktował się z pełnomocnikiem oraz niezwłocznie uiścił wpis. W dniu 2 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego odebrał postanowienie WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2014 r. o odrzuceniu skargi. Analizując okoliczności sprawy w kontekście przepisów art. 87 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby na przeszkodzie do uiszczenia wpisu od skargi stanęły niespodziewane i niemożliwe do przewidzenia zdarzenia, których – pomimo starań – nie udało się usunąć. W ocenie Sądu, z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że uchybienie terminu było następstwem niedołożenia przez pełnomocnika należytej staranności w prowadzeniu sprawy, ponieważ spodziewając się, iż jego mocodawca może przebywać poza granicami kraju nie zadbał o odpowiednio wczesne poinformowanie skarżącego o obowiązku uiszczenia wpisu w terminie. Sąd podkreślił, że składając skargę do sądu administracyjnego profesjonalny pełnomocnik (adwokat) miał świadomość, iż wiąże się to z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego w stosownej wysokości. Mając zaś na uwadze charakter pracy zawodowej jaką wykonuje jego klient, a zwłaszcza konieczność wyjazdów za granicę kraju, ograniczenie się pełnomocnika do wysłania informacji o konieczności uiszczenia wpisu na skrzynkę pocztową skarżącego nie wskazuje, zdaniem Sądu, na należytą dbałość pełnomocnika o zabezpieczenie interesu swojego mocodawcy. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, podnosząc – jak we wniosku – że nie z własnej winy nie dochował terminu do dokonania ww. czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zatem, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności – w kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a. – należy badać w stosunku do tego pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39 - dodatek). Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Należy bowiem stwierdzić, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że to skarżący miał uiścić osobiście wpis sądowy oraz to, że tego z różnych względów nie uczynił. To na pełnomocniku ustanowionym w tej sprawie spoczywała bowiem odpowiedzialność za działanie osób, którymi w wypełnianiu swoich obowiązków się posłużył (w tej sprawie – skarżącego). W sprawie nie wykazano przy tym, że pełnomocnik skarżącego dołożył należytej staranności w zakresie chociażby telefonicznego upewnienia się, że skarżący zapoznał się z wiadomością przesłaną mu przez pełnomocnika pocztą elektroniczną i rzeczywiście dokonał stosownej opłaty, co – w sytuacji, gdy pełnomocnik był odpowiedzialny za tę czynność procesową i zdawał sobie sprawę z tego, że jego mocodawca z uwagi na wykonywaną pracę może przebywać poza granicami kraju i w związku z tym kontakt z nim może być utrudniony – należy traktować w kategoriach niedbalstwa, w kontekście przesłanki winy z art. 87 § 2 P.p.s.a. W sytuacji bowiem, gdy strona działała za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, który nie dołożył należytej staranności w celu terminowego uiszczenia wpisu sądowego od skargi, trzeba uznać, że negatywne konsekwencje takiego działania tegoż pełnomocnika obciążają stronę. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.