I FZ 369/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 920/18 w zakresie wpisu sądowego w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zarządzeniem z 25 października 2018 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1.482.032 zł i wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi C. sp. z o.o. we W. (dalej jako: "Spółka" lub "strona skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 19 lipca 2018 r. w kwocie 14.821 zł. W złożonym zażaleniu działający w imieniu Spółki pełnomocnik wniósł o zmianę powyższego zarządzenia poprzez uznanie, iż wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie wynosi 4.495 zł (słownie: dwa tysiące złotych), tj. 1% wartości przedmiotu sporu w kwocie 449.433 zł. Zarządzeniu zarzucono naruszenie art. 216 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako - "p.p.s.a.") w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2013 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193; dalej - "rozporządzenie") poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego ustalenia wartości przedmiotu sporu, a w konsekwencji i wpisu sądowego. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik strony wskazał, że Przewodniczący Wydziału dokonał błędnego ustalenia wartości przedmiotu sporu, a w ślad za tym błędnie wyliczył wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, przyjmując a priori prawidłowość wysokości wartości przedmiotu sporu wskazanej przez stronę przeciwną. Świadczy o tym brak zawarcia w treści skarżonego zarządzenia stosownego uzasadnienia, które tłumaczyłoby zastosowany przez Przewodniczącego Wydziału sposób wyliczenia wpisu sądowego. Autor zażalenia wyjaśnił zarazem, że wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia, wskazane w przedmiotowej skardze, oparte jest na stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanym m.in. w ramach postanowienia z 6 września 2016 r., sygn. akt I FZ 198/16. W postanowieniu tym wskazano, że "[...] kwota nadwyżki podatku naliczonego "przenoszona" z poprzedniego okresu rozliczeniowego VAT do okresu rozliczeniowego, którego dotyczy decyzja organu podatkowego stanowiąca następnie przedmiot skargi do sądu administracyjnego, nie może być uwzględniana przy wyliczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia na gruncie art. 215-216 p.p.s.a.". W konsekwencji, wyliczając ww. wartość na potrzeby przedmiotowej skargi pominięte zostały kwoty nadwyżki podatku naliczonego "przenoszone" do danego okresu rozliczeniowego z poprzedniego okresu rozliczeniowego. Strona podniosła, że kwoty podatku należnego wykazane przez skarżącą w ramach poszczególnych deklaracji VAT za okresy od I do XII 2015 r. zostały uznane za prawidłowe zarówno przez organ I jak i II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Wymaga wyjaśnienia, że ustawodawca w art. 215 p.p.s.a., nakazuje stronie w każdym piśmie wszczynającym postępowanie podać "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z kolei w art. 216 p.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Zgodnie natomiast z art. 218 p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie. W niniejszej sprawie Przewodniczący nie zarządził tego dochodzenia, niejako od razu ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę inną od wskazanej przez skarżącą Spółkę. Nie mniej jednak w stanie faktycznym tej sprawy WSA dopuścił się uchybień proceduralnych, które spowodowały, że wniesione zażalenie okazało się zasadne. Wydając bowiem zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu w kwocie 14.821 zł, Przewodniczący Wydziału ograniczył się do wskazania podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty, tj. § 1 pkt 4 rozporządzenia. Zdaniem NSA w składzie niniejszym, było to działanie niewystarczające, albowiem strona skarżąca, na podstawie treści doręczonego jej zarządzenia, nie mogła poznać motywów, którymi kierował się wskazany powyżej organ procesowy. Należy bowiem zauważyć, że strona skarżąca wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 449.433 zł, jak również przedstawiła argumentację, która w ocenie strony przemawiała za prawidłowością określonej przez nią kwoty (odwołano się do powiązania treści decyzji z rozstrzygnięciami wydanymi za poprzednie okresy rozliczeniowe). W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału WSA w Warszawie winien zatem uzasadnić zarządzenie, wydane na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a., wzywające do uiszczenia wpisu w taki sposób, aby zarówno Spółka, jak i NSA w postępowaniu odwoławczym, mogły odnieść się merytorycznie do zaprezentowanego stanowiska. Innymi słowy, Przewodniczący Wydziału powinien w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu wskazać jaką wartość przedmiotu zaskarżenia przyjął i jakie były tego powody. Samo wskazanie wysokości wpisu nie wyjaśniało bowiem, dlaczego wartość przedmiotu zaskarżenia podana i uzasadniona w skardze została zakwestionowana. Nie wyjaśniało zarazem czym konkretnie kierowano się przy ustalaniu wysokości wpisu, tj. które elementy zaskarżonej decyzji determinowały przyjęte wyliczenie. W ocenie NSA, było to o tyle istotne, że Spółce służyło, stosownie do art. 227 § 1 p.p.s.a., prawo do wniesienia zażalenia od tego zarządzenia. NSA w składzie orzekającym w tej sprawie tym samym popiera pogląd wyrażony m.in. w postanowieniu NSA z 13 września 2017 r., I FZ 197/17, że z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 163 § 2 w zw. z art. 167 i art. 227 § 1 p.p.s.a., zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, wydane na podstawie art. 220 § 1 zdanie drugie tej ustawy, w przypadku kwestionowania przez przewodniczącego wydziału podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, wymaga uzasadnienia i nie może ograniczać się wyłącznie do podania podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty sądowej. Z powyższych względów NSA uznał wniesione zażalenie za zasadne stwierdzając zarazem, że przed wskazaniem przez Przewodniczącego Wydziału WSA we Wrocławiu przyczyny zakwestionowania podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia przedwczesne byłoby badanie, czy wpis w niniejszej sprawie został ustalony w prawidłowej wysokości. Z tych powodów NSA, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.