I FZ 400/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 sierpnia 2009 r., o sygn. akt I SA/Wr 840/09 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 25 lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 840/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku skarżącego R. R. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 25 lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skarżący zawarł przedmiotowy wniosek w skardze, jako przesłankę wskazując niebezpieczeństwo spowodowania u skarżącego znacznej szkody. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał zaś, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, znaczących oszczędności, ani nieruchomości. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący oświadczył, że obecnie utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.035,99 zł (netto), płacąc jednocześnie alimenty na rzecz syna w kwocie 300 zł i ponosząc inne koszty utrzymania; kwota zajęć komorniczych wynosi natomiast 155.789,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., uznał, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu twierdzenia strony powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w tym przepisie, a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem spowodowania u niego znacznej szkody. Sąd zauważył ponadto, że skarżący co prawda przedstawił na potrzeby innego postępowania wpadkowego oświadczenie dotyczące jego stanu majątkowego, jednakże nie wyjaśnił w jaki sposób egzekucja należności podatkowych miałaby spowodować u niego znaczną szkodę (dalsze pogorszenie sytuacji finansowej), skoro wobec skarżącego prowadzone jest już postępowanie egzekucyjne, a jego majątek został zajęty na cele tego postępowania. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że fakt nieposiadania przez skarżącego dostatecznych kwot na pokrycie zobowiązania podatkowego nie stanowi samodzielnej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem jej wykonanie nie musi skutkować powstaniem znacznej szkody, skoro w razie uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący może uzyskać zwrot wyegzekwowanych kwot. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca podniósł, że jak wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zamieszkuje on we wspólnym mieszkaniu z byłą żoną i synem i posiada udział w wysokości - w ustanowionym na nim spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. W ocenie wnioskodawcy odmowa wstrzymania wykonania decyzji może doprowadzić do wszczęcia i prowadzenia z powyższego prawa egzekucji w celu zaspokojenia określonej w decyzji należności publicznoprawnej, a to spowodować może pozbawienie skarżącego wymienionego prawa oraz zmuszenie do opuszczenia lokalu. Ponadto wnioskodawca podał, że z uwagi na prowadzone postępowanie dokonano zajęcia posiadanego przez niego rachunku bankowego, na którym nie gromadzi już żadnych środków, a jest zmuszony do ponoszenia kosztów jego utrzymania, ponieważ bank odmawia zamknięcia rachunku z uwagi na dokonane zajęcie. W ocenie wnioskodawcy powyższe prowadzi do powstania szkody w jego majątku, ponieważ jest zmuszony do ponoszenia całkowicie nieuzasadnionych kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi do sądu ze względu na treść art. 61 § 1 P.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd może jednak, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże ocena tego, czy przesłanki w danej sprawie zostały spełnione, należy do Sądu. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja, która niewątpliwie świadczy o trudnej sytuacji materialnej skarżącego, jednocześnie jednak nie można powiedzieć jednoznacznie, że wykonanie zaskarżonej decyzji organów podatkowych spowodowałoby znaczną szkodę w majątku skarżącego, który i tak na chwilę obecną został zabezpieczony i skarżący nie może nim swobodnie dysponować. Należy wskazać, że ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. t.j. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) w art. 8-10 ogranicza dopuszczalność prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Samo zaś wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności. Z tego względu obawy skarżącego dotyczące ciężkich skutków konieczności zapłacenia podatku nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.