I FZ 409/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 318/08 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 17 grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 318/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach orzeczenia Sąd podkreślił, że rozpatrywany wniosek jest drugim, który strona złożyła w tej sprawie. Sąd podał, że z ponownego wniosku strony wynika, iż ta od ponad trzech lat nie osiąga dochodów, a jej dom obciążony jest hipoteką. Posiada 10 % udziałów w spółce z o.o., która jednak nie prowadzi działalności. Skarżąca mieszka z dwiema córkami, przy czym młodsza choruje na cukrzycę typu I oraz nadczynność tarczycy, natomiast u starszej stwierdzono powikłania zmierzające do choroby tarczycy. Córki utrzymywane są przez męża skarżącej. W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że w sprawie było już wydane postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem wobec ponownego wniosku należało w pierwszej kolejności zbadać czy skarżąca powołała nowe okoliczności, których nie podniosła uprzednio. W tym zakresie Sąd stwierdził, że strona wskazała w przeważającej części na te same informacje, które poprzednio okazały się niewystarczające do przyznania prawa pomocy. Tym samym brak było podstaw do zastosowania art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) i dokonania weryfikacji poprzedniego orzeczenia dotyczącego zwolnienia strony z ponoszenia kosztów sądowych. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że Sąd nie wziął pod uwagę okoliczności, że od poprzedniego rozstrzygnięcia minął rok, a sytuacja strony nie uległa polepszeniu, a w zasadzie pogorszyła się – skarżąca od ponad trzech lat nie uzyskuje dochodów. Ponadto strona podniosła, że złożyła kopię kolejnego zeznania rocznego za 2008 r., które nie było powoływane podczas poprzedniego wniosku. Spowodowało to w jej ocenie zmianę okoliczności sprawy, co powinno ciągnąć za sobą konieczność szczegółowego uzasadnienia odmowy przyznania prawa pomocy. Zdaniem strony doprowadziło to do naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., a także art. 165 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać na wstępie należy, że postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2008 r., odmówiono K. G. przyznania prawa pomocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt I FZ 386/08, oddalił zażalenie strony na to postanowienie. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku. Oceniając ponowny wniosek strony, w świetle unormowań art. 165 p.p.s.a. należy przyjąć, że stanowił on zasadniczo powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Ta jednak, jak wyżej wspomniano, została już oceniona, zaś ocena zweryfikowana w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Fakt pozostawania skarżącej bez pracy przez kolejny rok nie jest zmianą okoliczności sprawy, lecz podtrzymaniem dotychczasowego status quo. Również okoliczność choroby córek była już wzięta pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji w poprzednim postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy. Do tego trzeba podkreślić, że skarżąca sama przyznała, że koszt utrzymania dzieci ponosi jej mąż, a więc także ponosi koszty związane z leczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska strony o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 165 p.p.s.a. Wynika to z tego, że sam fakt złożenia dokumentu źródłowego w postaci zeznania podatkowego nie przesądza o tym, że sytuacja strony uległa zmianie, uzasadniającej zastosowanie tegoż przepisu. Jeśli bowiem dokument ten stanowił jedynie potwierdzenie znanego już Sądowi stanu faktycznego, który był już niejednokrotnie przedmiotem oceny, to nie sposób czynić zarzutu, że nie zmienił on dotychczasowego kierunku rozstrzygania wobec strony w kwestii przyznania prawa pomocy. Przechodząc natomiast do zarzutu związanego z brakiem szczegółowego uzasadnienia tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić trzeba, że częściowo został on odparty stwierdzeniem braku naruszenia art. 165 p.p.s.a. Wobec bowiem stwierdzenia istotnych zmian okoliczności sprawy Sąd pierwszej instancji byłby zmuszony, tak jak napisała to strona w zażaleniu, podać powody, dla których odmówił zastosowania art. 165 p.p.s.a. Jednakże skoro słusznie stwierdził, że ponowny wniosek nie przyniósł żadnych nowych okoliczności, a jego treść w zasadzie stanowiła powtórzenie okoliczności, które już niejednokrotnie były brane pod rozwagę (zarówno przez Sąd pierwszej instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny) mógł sobie pozwolić na dość lakoniczne stwierdzenie braku podstaw do zmiany bądź uchylenia wcześniejszego prawomocnego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a postanowił jak w sentencji.