I FZ 412/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 274/11 w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2007 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 lutego 2011 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2007 r. Sąd podniósł, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wysłane zostało na adres wskazany przez Spółkę w skardze, spełniający kryteria przewidziane w art. 67 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2010 r. Nr 190 poz. 1277) dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Powołane wyżej przepisy wskazują jednoznacznie, że ustawodawca dopuścił korzystanie przy doręczeniach w postępowaniu sądowym, tylko z takich adresów, pod którymi będzie istniała realna możliwość zastania adresata bądź innej osoby uprawnionej do odbioru przesyłki. Wskazanych kryteriów nie spełnia skrytka pocztowa, dlatego też, nie powinna być w ogóle dopuszczona jako adres do doręczeń. Zatem doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego Spółce nastąpiło w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie braku winy Spółki w niedotrzymaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił mu błędną wykładnię: - art. 67 ust. 2 i 3 P.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości poprzez przyjęcie, że doręczenia na adres skrytki pocztowej nie spełniają kryteriów właściwych dla prawidłowego doręczenia ze względu na fakt, że nie ma realnej możliwości zastania adresata bądź innej osoby upoważnionej do odbioru przesyłki w sytuacji, gdy brzmienie przepisu takiego wymogu nie stawia, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie znajduje uzasadnienia wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wobec nie wykazania braku winy strony w jego niedochowaniu jako koniecznej dla zasadności "akcji" z art. 87 P.p.s.a. w sytuacji, gdy brak winy Spółki został dostatecznie uprawdopodobniony. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Pełnomocnik podkreślił, że Spółka mogła domagać się doręczeń korespondencji na adres skrytki pocztowej. Spółka ma podpisaną umowę z Pocztą Polska na prowadzenie tejże skrytki pocztowej i od lat to praktykuje. Trudno zatem dopatrzyć się winy w niedotrzymaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, który to termin nie został zachowany z powodu błędnego zaadresowania przez Sąd I instancji przesyłki zawierającej zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu. Zdaniem autora zażalenia w sprawie mamy do czynienia z doręczeniem z art. 73 P.p.s.a., do którego rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości nie ma zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie skarga Spółki została odrzucona postanowieniem Sądu I instancji z dnia 13 lipca 2011 r. z powodu nie uiszczenia przez Spółkę wpisu od skargi. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi strona wskazała, że przesyłka zawierająca zarządzenie z dnia 2 maja 2011 r. wzywające do uiszczenia wpisu od skargi nie została jej doręczona z powodu błędnego zaadresowania tej przesyłki - brak było w adresie Spółki numeru skrytki pocztowej. Tymczasem Spółka we wniesionej skardze podając adres wskazała numer skrytki pocztowej, więc zdecydowała się na taki sposób odbioru korespondencji. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji winien przy wysyłce uwzględnić adres do doręczeń wskazany przez stronę. Natomiast jak prawidłowo podniósł pełnomocnik strony we wniesionym zażaleniu Sąd I instancji wskazał na kopercie adres Spółki bez podania numeru skrytki pocztowej. Przyjmuje się, że prawidłowe doręczanie pism sądowych jest niezbędne dla spełnienia przesłanek ważności postępowania, właściwego obliczania terminów, zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Nie budzi również wątpliwości, że przepis art. 67 § 3 P.p.s.a. dopuszcza możliwość doręczania pism między innymi spółkom na adres wskazany przez te podmioty. W związku z tym zasadnie pełnomocnik Spółki podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu doszło do naruszenia art. 67 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka uprawdopodobniła zatem brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, więc zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji błędnie odmówił Spółce przywrócenie terminu, czym naruszył art. 86 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze wszystkie opisane powyżej okoliczności związane z zagadnieniem doręczeń w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na mocy art. 188 w związku z art. 86 § 1 i 197 § 2 P.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi. Zawarty w zażaleniu wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie znajduje uzasadnienia. Stosownie do art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 P.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).