I FZ 450/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Po 618/10, oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 2 lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) przyznać T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym uiszczenie wpisu sądowego. 1. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Po 618/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił T. K. przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji, uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, stwierdził, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Podniósł, że wprawdzie skarżący oświadczył, iż kwotę 3.000 zł otrzymuje jako bezzwrotną pomoc od teściów i od ojca, to jednak nie wyjaśnił, jaką część kwoty otrzymuje od teściów, a jaką od ojca. Skarżący nie uprawdopodobnił również, że osoby te uzyskują dochody, z których są w stanie od 2006r. nieprzerwanie łożyć na utrzymanie jego i rodziny. Nadto, skarżący w sprzeciwie w ogóle nie ustosunkował się do faktu, że pomimo, iż nie jest właścicielem i nie wynajmuje od 2003r. lokalu przy ul. [...] w P., to jednak z załączonej przez niego umowy o pracę wynika, że została zawarta w dniu 4 stycznia 2010r. pomiędzy [...] K. T., ul. [...], P. z J. C. na czas określony. Z tych względów Sąd przyjął, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jego sytuacja pozwoli mu na poniesienie kosztów opłaty od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł. 2. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie. Żalący nie zgodził się z oceną Sądu pierwszej instancji. Wskazał, że przed Sądem toczy się kilkadziesiąt spraw, których bieżące koszty są ponoszone z otrzymywanej pomocy. Wskazał również, że: zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej; rozwiązał umowę o pracę z p. J. C.; uzyskiwana bezzwrotna pomoc pochodzi w równych częściach od ojca i teścia. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz okoliczności podniesione w zażaleniu, tj. zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej oraz rozwiązanie z p. J. C. umowy o pracę, przemawiają za przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, zaś wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy prowadzone wraz z żoną i dwójką dzieci utrzymywane jest z bezzwrotnej pomocy uzyskiwanej od teściów i ojca wnioskodawcy, a także z wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy. W zażaleniu skarżący wyjaśnił, że bezzwrotna pomoc pochodzi w równych częściach od ojca i teściów. Podane okoliczności w zestawieniu z faktem, że przedmiotowa sprawa jest jedną z wielu, w której skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego, pozwalają przypuszczać, że uiszczenie przez wnioskodawcę wpisu sądowego będzie stanowił znaczny uszczerbek finansowy dla jego indywidualnego utrzymania i członków rodziny. Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny miał również na względzie, że prawo pomocy istotnie stanowić ma zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.