I FZ 47/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, , , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 września 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1009/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 marca 2015 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zażalenie J. M. dotyczy postanowienia z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1009/15, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 marca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że J. M. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja organu odwoławczego jest bezprzedmiotowa, gdyż zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. uległo przedawnieniu. Z tego względu, zdaniem skarżącego, zasadne było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na motywy swojego orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby istniały przesłanki uzasadniające udzielenie mu ochrony tymczasowej. Wniosek nie został bowiem poparty uzasadnieniem, ani dokumentacją, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa. W ocenie Sądu, skarżący nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, zdarzeń, które mogłyby uzasadnić zastosowanie powołanej wyżej instytucji. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o zmianę postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zaskarżonej decyzji zarzucił ponadto bezprzedmiotowość i tendencyjność. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Na podstawie art. 61 § 1 Ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie natomiast do treści art. 61 § 3 Ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o przyznaniu tzw. ochrony tymczasowej stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły, że zaskarżone decyzje podlegają wykonaniu i w związku z tym jego wydanie jest dopuszczalne wyłącznie po spełnieniu wskazanych powyżej przesłanek. Przesłanka odnosząca się do wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w uzasadnieniu złożonego wniosku. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa w pierwszej kolejności obowiązek uzasadnienia wniosku. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, uniemożliwia sądowi ocenę, czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Obowiązkiem sądu jest wprawdzie wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, lub robi to lakonicznie lub niezwykle ogólnikowo, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Z punktu widzenia przesłanek uzasadniających przyznanie stronie ochrony tymczasowej należało stwierdzić, że wniosek skarżącego w zasadzie nie został w żaden sposób umotywowany. Z kolei w zażaleniu skarżący w sposób ogólny odniósł się do okoliczności, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która nota bene uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych. Tym samym, mimo że ciężka sytuacja materialna skarżącego jest bezsporna, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wykazał on, że spełniona została choćby jedna z dwóch przesłanek wstrzymania wykonania aktu, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Ograniczenie się bowiem do ogólnego spostrzeżenia, że wykonanie decyzji może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie spełnia warunku wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania aktu, lecz jedynie przed takimi, których ewentualnie wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Na marginesie powyższych wywodów należy dodać, że jakkolwiek wykonanie decyzji zawsze powoduje pewne konsekwencje finansowe, to jednakże nie zawsze związane one będą z wystąpieniem skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Skarżący nie powinien również oczekiwać, że sam fakt przyznania mu prawa pomocy w niniejszej sprawie oznacza, iż w jego przypadku, bez wskazania konkretnych okoliczności stanowiących przesłanki przyznania ochrony tymczasowej, wymieniona instytucja procesowa będzie miała bezwzględne zastosowanie. Uwzględniając wskazany charakter prawny instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz niewykazanie przez stronę przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa należy uznać, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem Sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanego przepisu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł jak w sentencji