I FZ 5/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 161/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 161/25 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2017 r. postanawia: 1) odrzucić zażalenie; 2) zwrócić S. sp. z o.o. z siedzibą w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. 1. Spółka S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) pismem z dnia 11 grudnia 2025 r. samodzielnie wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 161/25, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 161/25. 2. Odpis objętego zażaleniem postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony Spółce w dniu 8 grudnia 2025 r. za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika (doradcy podatkowego) na jego adres elektroniczny (vide k. 90 akt sądowych). 3. Z kolei przesyłka kurierska realizowana przez DPD Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, którą Spółka nadała swoje zażalenie, wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 16 grudnia 2025 r. (vide k. 94 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. 4. Zażalenie jako spóźnione podlegało odrzuceniu, a uiszczony od niego wpis zwrotowi. 4.1. Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Ponadto w myśl art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Stosownie zaś do art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z kolei w świetle art. 180 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. 4.2. W realiach niniejszej sprawy określony w art. 194 § 2 P.p.s.a. siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 26 listopada 2025 r. upływał w dniu 15 grudnia 2025 r. (był to poniedziałek, tzw. dzień roboczy). Z akt sądowych wynikało bowiem, że odpis zaskarżonego tu postanowienia z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Spółki w dniu 8 grudnia 2025 r. Zażalenie zostało zaś przez Spółkę wniesione za pośrednictwem firmy kurierskiej, będącej również operatorem pocztowym, w dniu 16 grudnia 2025 r. (data wpływu do Sądu pierwszej instancji). 4.3. W takim stanie rzeczy wyjaśnić należało, że z art. 83 § 3 P.p.s.a. wynika, że tylko oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Natomiast według art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2021 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558) operator wyznaczony jest wybierany na okres 10 lat przez Prezesa UKE [Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej - przyp. NSA], w drodze decyzji, spośród operatorów pocztowych wyłonionych w drodze konkursu ogłaszanego przez Prezesa UKE. 4.4. Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. Prezes UKE dokonał wyboru Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie jako operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 (obecnie na podstawie decyzji Prezesa UKE z dnia 28 listopada 2025 r. wybór ten obejmuje kolejne lata 2026-2035). Nie ulegało więc wątpliwości, że DPD Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, za pośrednictwem którego Spółka w grudniu 2025 r. wniosła zażalenie, mimo że jest operatorem pocztowym to nie była i nie jest "operatorem wyznaczonym" w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe. 4.5. Wypadało też wspomnieć, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15 (ONSAiWSA 2016, nr 2, poz. 15), oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. W motywach uchwały przyjęto, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). 4.6. Nadanie więc przesyłki u innego operatora pocztowego niż wyznaczony będzie skutkować zachowaniem terminu, o ile przed jego upływem przesyłka wpłynie do sądu. W takiej sytuacji zachowanie terminu ocenia się nie według daty nadania przesyłki, lecz według daty jej wpływu do sądu. Wobec powyższego za datę wniesienia zażalenia przez Spółkę należało przyjąć datę 16 grudnia 2025 r., jako tę, w której wpłynęło ono do Sądu pierwszej instancji (mimo, że przesyłka je zawierająca była nadana pocztą kurierską w dniu 12 grudnia 2025 r.). To zaś prowadziło nieuchronnie do wniosku, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 P.p.s.a. 4.7. Zaprezentowane w niniejszej sprawie stanowisko dotyczące wnoszenia pism za pośrednictwem operatora wyznaczonego, odpowiada wspomnianej już uchwale. Pozostaje ono aktualne w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (o czym szerzej w argumentacji zaprezentowanej w wyroku NSA z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 1340/23; zob. również postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. akt III OZ 733/25), mimo wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie C-545/17, w którym krytycznie odniesiono się - ale przy niespełnieniu określonych warunków - do "monopolu" pocztowego. 4.8. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. 4.9. O zwrocie Spółce wpisu uiszczonego tytułem zażalenia orzeczono w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.