I FZ 501/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 335/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 8 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia z obowiązku składania deklaracji VAT-7 postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 335/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, biorąc pod uwagę sytuację majątkową skarżącego nakreśloną przez niego we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdził, iż zapłata wpisu sądowego w kwocie 500 zł nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla samego skarżącego oraz jego rodziny i w konsekwencji uznał, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływana także jako "P.p.s.a.", uzasadniająca zwolnienie strony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, iż posiadanie majątku, zwłaszcza w formie oszczędności pieniężnych wyklucza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. Podatnik zakwestionował stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w ww. postanowieniu. W zażaleniu skarżący ponownie wskazał na trudną sytuację majątkową, która - w jego ocenie - uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podatnik podkreślił, iż jedynym źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny jest otrzymywana przez niego emerytura oraz wynagrodzenie z podejmowanej dodatkowo pracy w kwocie 350 zł. Skarżący podał, iż zarówno on sam, jak i jego bliscy są osobami schorowanymi, dlatego też duża część ich miesięcznych wydatków przeznaczana jest na zakup leków. Wobec powyższego zgromadzonych na koncie bankowym środków pieniężnych w wysokości 20 000 zł, w przeliczeniu na wszystkich członków rodziny, nie można uznać za wystarczające zabezpieczenie finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływana także jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 omawianej ustawy, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy może zostać stronie przyznane na jej wniosek, w którym to strona winna przytoczyć okoliczności - potwierdzone odpowiednimi dokumentami - uzasadniające wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Sąd rozpatrujący sprawę, kierując się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy stwierdza natomiast, czy wnioskodawca wystarczająco wykazał, iż przywołane przez niego okoliczności faktycznie zachodzą, a zatem czy przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a. zostały spełnione. W nawiązaniu do powyższego należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że zasługuje na dofinansowanie z budżetu państwa (a prawo pomocy jest w istocie taką formą dotowania) w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada zgromadzone na koncie bankowym środki pieniężne w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę wpisu sądowego, do zapłaty której został wezwany. Zdaniem tutejszego Sądu, który dokonuje oceny możliwości finansowych podatnika pod kątem przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., za trafne należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż uiszczenie kosztów sądowych w kwocie 500 zł nie będzie stanowiło obciążenia skutkującego uszczerbkiem utrzymania koniecznego skarżącemu i członkom jego rodziny, skoro mimo tak licznych - jak twierdzi skarżący - wydatków, jest on w stanie zaspokajać bieżące potrzeby swoje i bliskich, a jednocześnie dysponuje stosunkowo dużymi oszczędnościami. W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.