I FZ 82/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2010 r., o sygn. akt I SA/Łd 889/09 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł w sprawie ze skargi G.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 7 września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu – G.L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie . W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów Sąd ustalił, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci usług złotniczych w wysokości około 4.165 zł miesięcznie. Ponadto skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 62 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą około 531 zł (czynsz, prąd, gaz), około 45 zł stanowią wydatki skarżącego na telefon komórkowy. Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w K., gdzie na ten cel wynajmuje lokal, ponosząc z tego tytułu miesięczną opłatę w wysokości 426 zł oraz koszty energii elektrycznej przeciętnie w wysokości około 40 zł miesięcznie. Ponadto z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego należącego do skarżącego wynika, iż za jego pośrednictwem skarżący reguluje jedynie raty kredytowe z tytułu dwóch kredytów w łącznej wysokości około 370 zł. Podatnik wyjaśnił także, iż opłaca zobowiązanie wynikające z karty podatkowej w wysokości 406 zł miesięcznie i udokumentował koszty składek na ZUS w łącznej kwocie 837 zł miesięcznie. Dysponując powyższymi informacjami, jak również biorąc pod uwagę fakt, iż ze skarg G. L. toczy się obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi 58 postępowań, a łączna wysokość wpisów od skarg wynosi 5.800 zł, Sąd I instancji uznał, że w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zasadnym jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zwolnienie od opłat sądowych w całości. Skarżący podniósł, że opłaty sądowe i wpisy przewyższają jego możliwości finansowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę tylko koszty stałe, natomiast aby człowiek mógł pracować, musi też jeść. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu stwierdzić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na nadzwyczajne okoliczności, tj. nadzwyczaj trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie są w stanie ponieść kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Innymi słowy, jeżeli poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, skarżący ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa, a po wykazaniu, że powyższe okoliczności rzeczywiście zachodzą, pomoc taka będzie mu przyznana. W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie Sąd I instancji przyjął, że sytuacja majątkowa, w jakiej znajduje się wnioskodawca, nie uzasadnia dofinansowania go przez Skarb Państwa w pełnym zakresie. Sąd I instancji w sposób rzetelny zbadał sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, jak również uwzględnił fakt, iż przed tym Sądem toczy się łącznie 58 postępowań ze skarg, co rodzi po stronie skarżącego obowiązek poniesienia kosztów sądowych w łącznej kwocie 5800 zł. Sąd wyciągnął trafne wnioski uznając, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie całkowitym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego łączna kwota w wysokości 1160 zł, jaką skarżący będzie obowiązany uiścić tytułem kosztów sądowych po uzyskaniu częściowego zwolnienia w 58 sprawach, nie jest zbyt wygórowaną biorąc pod uwagę fakt, iż wnioskodawca prowadzi działalność, z której osiąga stały dochód w wysokości 4165 zł brutto miesięcznie. Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.