I GPP 17/19

Dnia 28 sierpnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. T. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SAB/Sz 10/16 ze skargi M. T. na bezczynność Starosty Pyrzyckiego w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania M. T. (skarżący) pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sygn. akt I SAB/Sz 10/16 w sprawie ze skargi M. T. na bezczynność Starosty P. w postępowaniu egzekucyjnym za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę przesłała w formie elektronicznej "pdf" na adres [email protected]. Skarżąca wskazała w skardze z [...] czerwca 2019 r.: "żądam stwierdzenia rażącej przewlekłości i bezczynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego łącznie z niszczeniem mojego skarżenia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu realizację wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Skorzystanie z tego środka prawnego jest jednak uzależnione od spełnienia określonych wymogów formalnych. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"), skargę uregulowaną w tym przepisie wnosi się w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11 (LEX nr 1103980), przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Tak, więc nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest, zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie sprawnego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Dodatkowo podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających to żądanie. Skarżący powinien, zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt II OPP 19/08, Lex nr 494357). Skargę niespełniającą tego wymagania Sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków, (art. 9 ust. 1 tej ustawy). W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że skarga M. T. z dnia [...] czerwca 2019 r. na przewlekłość postępowania przesłana elektronicznie w formie "pdf" na adres [email protected], nie spełnia wymagania pisma procesowego oraz nie przytoczono w niej okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy) – tak NSA w postanowieniu z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II FPP 8/16). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa") skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. W myśl art. 8 ust. 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Stosownie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli we wniesionym przez stronę zażaleniu nie dochowano warunków formalnych, wówczas na podstawie art. 49 § 1p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepisy odnoszące się do braków formalnych zażalenia dotyczą również skargi na przewlekłość postępowania. Z uwagi na brak formalny skargi na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie, WSA w Szczecinie zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2019 r. wezwał pełnomocnika skarżącej - C. T. do podpisania własnoręcznie skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Pomimo upływu zakreślonego terminu pełnomocnik skarżącej nie podpisał skargi ani nie nadesłał podpisanego egzemplarza skargi. Należy zauważyć, że skargę na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie złożono w dniu [...] czerwca 2019 r. tj. po dniu 31 maja 2019 r., kiedy to wszedł w życie art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014, poz. 183 ze zm.). Na mocy tego przepisu dopuszczono możliwość wnoszenia pism do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego podpisanych przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a.). Pismo do sądu administracyjnego można wnieść w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu (art. 12b p.p.s.a.). Elektroniczna skrzynka podawcza sądu jest zlokalizowana na elektronicznej platformie usługi administracji publicznej (ePUAP). W celu wniesienia takiego pisma do sądu strona powinna posiadać konto na platformie ePUAP. Należy podkreślić, że pisma wysłane na adres elektroniczny sądu (adres e-mail), czyli z pominięciem elektronicznej skrzynki podawczej sądu, nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże ze złożeniem pisma procesowego. W niniejszej sprawie C. T., pełnomocnik skarżącej przesłał pismo na adres elektroniczny Sądu w Szczecinie (adres e-mail). Z tego względu Sąd pierwszej instancji słusznie wezwał pełnomocnika skarżącej do własnoręcznego podpisania skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Ponadto należy stwierdzić, że w skardze na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie brak jest konkretnych przykładów czynności procesowych, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie podjął lub dokonał wadliwie, a które w ocenie skarżącej mogłyby świadczyć o nieuzasadnionej zwłoce w postępowaniu sądowym. Skarżąca zwróciła jedynie uwagę na "niszczenie mojego skarżenia" przez WSA w Szczecinie. Ogólnikowe sformułowanie nie może być uznane za przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać, w którym miejscu postępowania doszło do uchybienia przez sąd orzekający terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych. Brak zatem sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178, art. 197 § 2 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy i art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.