I GSK 10/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Marzena Bal-Kuźniarska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M., M. R., G. C. – G. I. S. s. c. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 789/13 w sprawie ze skargi M. M., M. R., G. C.- G. I. S. s. c. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 789/13 oddalił skargę G.G., M. R., M.M. – wspólników spółki cywilnej G.I. S. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Celnego w P. wobec stwierdzenia nieprawidłowości związanych z deklarowaną wartością celną towaru oraz stawką celną mającą wpływ na prawidłowe określenie należności celnych i podatkowych wszczął postępowanie dotyczące zgłoszenia celnego skarżących w zakresie określenia prawidłowej wartości celnej stawki oraz kwoty wynikającej z długu celnego, określenia podatku od towaru i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru. Organ ten decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła w wysokości [...] zł, następnie decyzją nr[...] z dnia [...] r. określił kwotę podatku od towarów należną z tytułu importu towaru w wysokości [...] zł. W odwołaniu skarżący zarzucili nieprawidłowość wyliczenia wysokości stawki celnej, jak również przeprowadzenia postępowania bez doręczenia postanowienia o jego wszczęciu. Ponadto skierowanie decyzji do pomiotu, który nie może być stroną postępowania celnego. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wyjaśnił, że strona dokonała sposobu ustalenia ceny wejścia, stanowiącej podstawę klasyfikacji przedmiotowych towarów w oparciu o cenę FOB – produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty stosownie do art. 139 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz. Urz. WE L 350 z dnia 31.12.2007 r.). Ponadto wskazał, że ustalając wartości celną towaru zastosowano kurs waluty EUR (1 EUR - [...] zł) zgodnie z regulacjami zawartymi w: art. 35 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r., dalej: WKC), art. 169 - 172 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 ze zm., dalej RWKC), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827; dalej: rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r.) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94. poz. 902 ze zm.). Wskazał, iż w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie strona udokumentowała pochodzenie towaru z T. zastosowano stawkę celną ad valorem w wysokości 0% wartości celnej towaru. Natomiast w celu określenia dodatkowego cła (ekwiwalentu taryfowego) zastosowano kurs waluty opublikowany na podstawie art. 18 WKC. W ocenie organu w niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego (w procedurze uproszczonej), tj. [...] r. obowiązywał kurs EUR = [...] zł opublikowany w Dz. Urz. UE nr C 259/04 z dnia [...] r. W związku z tym określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w następujący sposób: [...] zł (wartość statystyczna) : [...] kg (masa netto towaru) x 100 = [...] PLN/100kg. Otrzymana w ten sposób cena wejścia w wysokości [...] PLN za 100 kg masy netto towaru mieści się w przedziale określonym warunkiem V004 tj. [...] EUR/100 kg – [...] EUR/100 kg ([...] PLN/100 kg – [...] PLN/100 kg), co powoduje konieczność zastosowania stawki celnej w wysokości 0%+[...] EUR/100 kg masy netto towaru. 0% + [...] EUR/100 kg x [...] PLN/EUR (kurs EUR) x [...] kg (masa netto towaru) : 100 = [...] PLN. Organ odwoławczy analizując obowiązujące przepisy wskazał, że skierowanie decyzji do firmy G. P. W. T. B. oraz przedstawiciela pośredniego, tj. A. C. było zgodne z art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej o.p.) w zw. z art. 79 ust. 1 ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. 2004 r. Nr 68 poz. 622 ze zm., dalej: prawo celne). Za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 165 § 4 o.p. poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania. Powołując się na obowiązujące przepisy oraz orzecznictwo ETS wskazał, że przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego pełnej weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Jak również, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towarów nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Na decyzję organu oddzielne skargi złożyła T. B. oraz A. C.. Obie skargi zawierały takie same zarzuty jak sformułowane w ich odwołaniach od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Na rozprawie w dniu [...] r. uczestniczka postępowania G. P.R. T. B. przyłączyła się do skargi Agencji, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Złożyła również pismo procesowe, w którym zawarła zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji tożsame ze sformułowanymi w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż przedmiotem zgłoszenia celnego były pomidory importowane z T. . Przywóz tych towarów sprowadzonych z krajów trzecich objęty był stosowanym w UE systemem cen wejścia. System ten w dacie zgłoszenia celnego regulowany był rozporządzeniem Rady (WE) nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007 r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniającym dyrektywy 2001/12/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2202/96 (Dz.Urz UE L Nr 273 z 26.09.2007). Natomiast rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw. Sąd I instancji uznał również, że w przedmiotowej sprawie wartość celna przedmiotowych pomidorów została określona w sposób prawidłowy w oparciu o cenę FOB (zgodnie z wyborem skarżących) produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty. Jak również, że przy ustalaniu wartości celnej towaru organy prawidłowo zastosowały kurs waluty EUR (1 EUR- [...] zł). Wobec faktu, iż skarżący wnieśli o określenie należności wg ceny FOB towarów powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru Celnego Wspólnoty lub wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit c) WCK- do określenia wartości celnej towaru stosowany jest kurs waluty wynikający z § 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r., natomiast do określenia ceny wejścia wskazanej we Wspólnej Taryfie Celnej oraz określenia należności celnych przywozowych z zastosowaniem stawek celnych wyrażonych w EUR - kurs waluty wynikający z art. 18 ust. 1 WKC. Oznacza to, że w tych przypadkach stosowane są równocześnie dwa kursy walut tj. NBP do określenia wartości celnej oraz Komisji Europejskiej - do określenia cen wejścia wskazanych we Wspólnej Taryfie Celnej i wysokości stawek celnych wyrażonych w EUR. W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej tj. [...] r. obowiązywał kurs EUR = [...] PLN. W ocenie Sądu I instancji ustalenia należności celnych w kwocie [...] zł organy dokonały w sposób zgodny z art. 139 ust. 1 lit. a) i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 18 ust. 1 WKC oraz art. 169-172 RWKC. Uznał, iż nie jest możliwe zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej towaru kursu walut ustalonego na podstawie art. 18 WKC. Ponadto, iż Polska nie należy do "strefy euro", w związku z czym obowiązują w niej jednolite zasady przeliczania kursów walut przy ustalaniu wartości celnej towaru bez względu na to czy wartość ta jest wyrażona w EUR czy też w innych walutach. Ponadto wskazał, że skarżący mieli możliwość skorzystania z "kalkulatora taryfowego" przy wyliczeniu należności celnych i podatkowych, co pozwoliłoby im na prawidłowe ich wyliczenie. W odniesieniu do zarzutów postawionych przez T. B. stwierdził, iż organy nie naruszyły treści art. 165 § 4 o.p., poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczenia postanowienia o wszczęciu, wobec faktu, iż w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez T. B. G. P. W. Natomiast artykułowany w skardze fakt powołania się w decyzji organu I instancji, że postanowienie o wszczęciu nie zostało odebrane przez stronę, lecz przez podmiot o nazwie "S.-F." należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską, która w żaden mierze nie miała wpływu na zachowaną prawidłowość wszczęcia postępowania. Za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzut dotyczący skierowania decyzji do podmiotu, który nie może być stroną postępowania celnego. Nie stwierdził również, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC. Zdaniem Sądu przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego pełnej weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Reasumując, Sąd stwierdził, że skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Powyższy wyrok został zaskarżony przez skarżących w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. Art. 139 ust. 1 lit. a) oraz ust. 3 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 oraz art. 33, art. 34 rozporządzenie Rady (WE) nr 1182/2007 polegające na uznaniu, że: - wartość celna importowanych towarów jest tożsama z ceną FOB towaru podczas gdy wartość celna jest jedynie wyliczana na podstawie ceny FOB; - cena wejścia winna być ustalona na podstawie wartości celnej podczas gdy cena wejścia winna być wyliczona na podstawie ceny FOB; Art. 18 oraz art. 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 prawa celnego oraz § 1 rozporządzenia w sprawie kursu wymiany polegające na uznaniu, że do przeliczenia na walutę polską ceny wejścia (wyrażonej w Euro) winno stosować się kurs celny, podczas gdy kurs celny stosuje się wyłącznie do ustalenia wartości celnej a do ustalenia ceny wejścia należy stosować kurs b. przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana z naruszeniem ww. przepisów - art. 139 ust. 1 lit. a) oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 33, art. 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007, art. 18 oraz art. 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 prawa celnego, § 1 rozporządzenia w sprawie kursu wymiany - co uzasadniało jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym wnieśli na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na złożoną skargę kasacyjną organ wnisół o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zasakrżonej decyzji. Naczleny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, niemniej jednak dla jej rozpoznania decydujący wpływ miało rozpoznanie zarzutu natury materialnej. Istota sporu między stronami dotyczy bowiem prawidłowości obliczenia wartości celnej oraz tzw. ceny wejścia dla towarów (pomidorów) sprowadzonych spoza terytorium Unii Europejskiej (UE), a w konsekwencji nieprawidłowego obliczenia należności celnych, tzw. ekwiwalentu taryfowego. Jak wynika z ustaleń faktycznych sprawy importowany towar był objęty systemem cen wejścia, co nie jest kwestionowane, stanowiącym w imporcie produktów ogrodniczych specyficzny instrument ochrony rynku UE. Polega on na pobieraniu opłat celnych tzw. cła ad valorem oraz w sytuacji gdy cena importowa towaru jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw – cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego). Określając ramy prawne sprawy należy wskazać, że w czasie objętym postępowaniem kwestie z tym związane w sektorze owoców i warzyw regulowały w szczególności: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007, a także rozporządzenie Komisji (WE) nr 1031/2008 zmieniające załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/200 stanowiła cena wejścia zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich, która zgodnie z wolą wnoszących skargę kasacyjną i w granicach prawem dozwolonych podlegała obliczeniu na podstawie art. 139 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia, a więc według tzw. ceny FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty (...). W tym przypadku, zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, wartość celna importowanego towaru obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. (...). Oznacza to, że przy ustalaniu wartości celnej towaru (do przewalutowania) miał zastosowanie tzw. kurs celny, a nie jak podnosi autor skargi kasacyjnej tzw. kurs b.. Zgodnie z art. 35 WKC, jeżeli czynniki służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs wymiany, który ma być zastosowany, jest taki jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. (...) Jeżeli taki kurs nie istnieje, kurs wymiany, który należy zastosować, określany jest zgodnie z procedurą Komitetu. W sposób szczegółowy stosowanie kursów wymiany regulują przepisy art. 169 – 172 RWKC. Wskazują one, że co do zasady, kurs walut jest ustalany w przedostatnią środę miesiąca i obowiązuje przez cały następny miesiąc. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej, a także stawki celnej ad valorem, określanej jako procent wartości celnej towaru. Na gruncie prawa krajowego sposób obliczania kursu wymiany walut reguluje § 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r., z którego wynika, że do obliczenia wartości celnej towaru stosuje się bieżący kurs średni walut obcych w złotych, wyliczany i ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, co w tym wypadku nakazywało przyjąć EUR=[...]. Natomiast kwestią odrębną, z czym nie zgadza się autor skargi kasacyjnej, było obliczenie należności celnych przywozowych, do których miał zastosowanie tzw. kurs b., a więc kurs walut dla celów określenia klasyfikacji taryfowej towarów. Zgodnie z art. 18 WKC, równowartość EURO w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej i należności przywozowych (stawki wyrażane w EUR), jest określana raz na miesiąc. Kursy zastosowane do tego przeliczenia są publikowane w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich serii C i stosowane są przez cały następny miesiąc. (...). W tym wypadku opublikowany w Dz. Urz. UE nr C 259/04 z dnia 29 października 2009 r. (EUR=[...] PLN). W związku z powyższym, określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w czterech niejako etapach: w pierwszym: należało określić wartość celną towaru (przy zastosowaniu kursu celnego), w drugim – ustalić cenę importowanego towaru na 100 kg masy netto towaru, w trzecim – dokonać przeliczenia ceny wejścia oraz wartości ekwiwalentu taryfowego z zastosowaniem kursu b.ego i porównać wysokości ustalonej w ten sposób ceny z progami cen wejściowych ustalonych w WTC i w czwartym (ostatnim) – ustalić należność celną z zastosowaniem stawki celnej określonej w WTC. Wskazany powyżej sposób wyliczenia należności celnej został przyjęty w zaskarżonej decyzji organu, co pozwala stwierdzić, że nie doszło do naruszenia prawa. W konsekwencji za prawidłowe należało też uznać stanowisko Sądu I instancji akceptujące przyjęty przez organ sposób wyliczenia należności celnych. Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.