I GSK 127/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-06
Skład orzekający: Anna Robotowska, Henryk Wach, Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy, który został zmodyfikowany w celu przewozu towarów (np. poprzez demontaż tylnej kanapy), ale którego konstrukcja i wyposażenie nadal wskazują na zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób, podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?Ratio decidendi
Samochód osobowy, który został zmodyfikowany w celu przewozu towarów, ale którego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób wynika z jego konstrukcji i luksusowego wyposażenia, nadal podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Dokonane zmiany, jeśli nie są trwałe i nie naruszają konstrukcji pojazdu nadanej na etapie produkcji, nie zmieniają jego klasyfikacji jako samochodu osobowego w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym.Stan faktyczny
Skarżący nabył w Niemczech samochód Porsche Cayenne, który następnie zmodyfikował, demontując tylną kanapę i ograniczając liczbę miejsc do dwóch, aby nadać mu cechy samochodu ciężarowego. Po sprowadzeniu do Polski pojazd przeszedł badania techniczne jako samochód ciężarowy. Organ celny określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, uznając pojazd za samochód osobowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2411/13 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. Z. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. 500 (pięćset) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
U Z S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 18 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2411/13 oddalił skargę J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego II w W. z 14 maja 2012 r., określające skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 49 303 zł., z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.
Stwierdził, iż skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "Limocars" w W., w dniu 7 października 2010 r. kupił na terenie Niemiec samochód marki Porsche Cayenne o nr nadwozia VIN: [...] poj. silnika 2967 cm3, rok prod. 2010, za kwotę 66.500 €. W Niemczech dokonano zmian w nabytym pojeździe, polegających na demontażu tylnej kanapy i ograniczeniu liczby miejsc siedzących do dwóch (kierowca i pasażer). Odseparowano przestrzeń kierowcy i siedzenia pasażera od przestrzeni tylnej. Dokonana przebudowa spowodowała zmianę kategoryzacji pojazdu w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym z samochodu osobowego na ciężarowy z nadwoziem zamkniętym. Nie uległa zmianie europejska homologacja typu pojazdu.
W dniu 8 października 2010 r. pojazd przeszedł na terytorium kraju badania techniczne, zakończone wydaniem zaświadczenia, w którym diagnosta oznaczył pojazd dla potrzeb ruchu drogowego, jako "samochód ciężarowy" o nadwoziu wielozadaniowym, z 2 miejscami siedzącymi. W dniu 19 listopada 2010 r., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podatnik zbył pojazd E. S.A. Nabywca 22 listopada 2010 r. dokonał rejestracji samochodu na terytorium kraju, jako dwumiejscowego samochodu ciężarowego w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
W dniu 20 grudnia 2010 r. dokonano zmian wyposażenia pojazdu, polegających na usunięciu spawów zaślepiających punkty mocowania tylnej kanapy i pasów bezpieczeństwa, zamontowaniu foteli z pasami bezpieczeństwa oraz wmontowaniu przegrody za wstawione fotele. Zmiany te znalazły potwierdzenie, co do ich zakresu, w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym z 29 grudnia 2010 r. Zdemontowano również przegrodę umiejscowioną za pierwszym rzędem siedzeń i okratowanie z tylnych bocznych okien. Przegrodę zamontowano za drugim rzędem siedzeń, którą zakotwiczono w przeznaczonych do tego celu elementach konstrukcyjnych nadwozia pojazdu.
Ponieważ z tytułu dokonanej czynności przemieszczenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju podatnik nie złożył uproszczonej deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz nie dokonał zapłaty akcyzy na rachunek izby celnej, postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w W. wszczął wobec J. Z. postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego marki Porsche Cayenne, a następnie 20 kwietnia 2011 r. przeprowadzono oględziny pojazdu oraz przesłuchano świadka (nabywcę pojazdu) na okoliczność stanu technicznego, wyposażenia i zmian w pojeździe.
Po przytoczeniu treści przepisów ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, ze zm.; dalej: upa) i dokonaniu ich analizy organ odwoławczy stwierdził, iż za samochody podlegające opodatkowaniu akcyzą należy uznać tylko tego rodzaju pojazdy, wymienione w art. 100 ust. 4 upa, które zgodnie z klasyfikacją w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) powinny być ze względu na zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób zaklasyfikowane do pozycji HS 8703. Ogólny wygląd i ogół cech pojazdu marki Porsche Cayenne w dniu jego przemieszczenia na terytorium kraju wskazuje, iż jest to pojazd zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, a nie do przewozu towarów. Świadczy o tym zakres dokonanych w pojeździe zmian wyposażenia. Ogólny wygląd i ogół cech spornego samochodu w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego, różnił się od tego nadanego na etapie produkcji jedynie o zdemontowane tylne siedzenia (drugi rząd siedzeń) oraz o obecność przegrody oddzielającej przestrzenie dla pasażerów (zamontowana za pierwszym rzędem siedzeń) oraz o demontaż pasów bezpieczeństwa dla pasażerów rzędu drugiego. Świadczą o tym dowody zebrane i przedłożone w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Zdaniem organu odwoławczego przebudowa samochodu nie dotyczyła konstrukcji pojazdu nadanej na etapie produkcji. Pojazd ten został wyprodukowany - co wynika z pisma przedstawiciela producenta i niemieckich dokumentów rejestracyjnych oraz badania technicznego - jako samochód osobowy o nadwoziu kombi. Potwierdza to europejska homologacja typu M1 i rodzaj nadwozia kombi AC. Dokonane w Niemczech zmiany wyposażenia nie spowodowały zmiany europejskiej homologacji spornego samochodu do przewozu osób. Jednocześnie, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. charakter dokonanych zmian wyposażenia przed przemieszczeniem pojazdu na terytorium kraju, nie był trwały, przy zastosowaniu prostych środków możliwe było jego odwrócenie.
Dyrektor IC w W. stwierdził, iż organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w przedmiocie klasyfikacji samochodu osobowego marki Porsche Cayenne, w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej na dzień jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przez organ podatkowy I instancji zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania, wyrażonych w art. 121 i art. 124 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749; dalej: Op).
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez niewłaściwy miejscowo organ I instancji, Dyrektor IC w W. wyjaśnił, że właściwość organów podatkowych w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, należy oceniać wg miejsca wykonania tej czynności. Przeciwnie niż wskazuje podatnik, pojęcie "nabycie wewnątrzwspólnotowe" należy oceniać szerzej, niż tylko przez pryzmat przekroczenia przez pojazd granicy kraju, co ma wpływ na ustalenie organów podatkowych, właściwych do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym w związku z faktycznym miejscem dokonania tej czynności.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 9 upa nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest jego przemieszczenie z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Właściwość organów podatkowych w przypadku takiego nabycia należy oceniać według miejsca dokonania tej czynności. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie stwierdził w zaskarżonej decyzji, że pojęcia "nabycie wewnątrzwspólnotowe" nie należy utożsamiać z samym przekroczeniem granicy kraju, czyli fizycznym przemieszczeniem pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, lecz należy je oceniać w szerszym kontekście wymiany towarowej pomiędzy państwami członkowskimi a Polską. Jest to szerszy proces, związany z rozpoczęciem tej czynności faktycznej w konkretnym miejscu i czasie (z terytorium państwa członkowskiego), przemieszczeniem z tego miejsca do granicy kraju, wprowadzeniem na terytorium kraju oraz dostarczeniem do konkretnego miejsca przeznaczenia (na terytorium kraju), w którym dany pojazd będzie użytkowany lub poddany kolejnym transakcjom. Właściwość organu podatkowego w przypadku spornej czynności powiązana jest z miejscem zakończenia procesu przemieszczania pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Za takim ujęciem pojęcia "nabycie wewnątrzwspólnotowe" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 upa przemawiają również regulacje dotyczące procedury zawieszenia poboru akcyzy (np. art. 40 ust. 2 pkt 2, pkt 7, pkt 11 lit. a-c upa) dotyczące przemieszczenia wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Przemieszczenie to następuje z określonego miejsca wysyłki w państwie członkowskim do określonego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 41a ust. 1 i 2 upa) i kończy się z chwilą odbioru wyrobów akcyzowych przez podmiot odbierający. Sąd podkreślił, że obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego powstał na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 upa, gdyż skarżący nabył prawo rozporządzania tym samochodem jak właściciel na terytorium państwa członkowskiego. Wobec tego organem właściwym do załatwienia sprawy w pierwszej instancji był Naczelnik Urzędu Celnego II w W., a w drugiej instancji Dyrektor Izby Celnej w W., jako organy, których właściwość miejscowa obejmowała miejsce działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącego.
Sad pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 upa przedmiotem opodatkowania akcyzą jest wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego wcześniej niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W art. 100 ust. 4 upa ustawodawca zawarł legalną definicję pojęcia "samochody osobowe" dla celów ich opodatkowania podatkiem akcyzowym. W przepisie tym zdefiniowano samochody osobowe, jako pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Z przepisów upa wynika, że opodatkowaniu akcyzą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podlegają samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium kraju, przy czym o uznaniu danego pojazdu za samochód osobowy decyduje jego klasyfikacja taryfowa do pozycji CN 8703 i jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. W art. 3 ust. 1 upa określono, że do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz. WE L 256 z 7 września 1987 r., s. 1, ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, s. 382 ze zm.). Prawidłowej klasyfikacji wyrobów do określonych kodów i pozycji znajdujących się w Nomenklaturze Scalonej dokonuje się zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS). Część opisową do Scalonej Nomenklatury (CN), stanowią Noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS).
Przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód marki Porsche Cayenne, wobec którego przed przemieszczeniem do kraju dokonano przebudowy w stosunku do etapu produkcji. Dla ustalenia właściwej klasyfikacji ustalić zatem należało, czy dokonaną przebudowę należy uznać za zmianę konstrukcyjną i czy miała ona charakter trwały i nieodwracalny.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę ogólny wygląd i ogół cech samochodu (wśród nich m.in. luksusowe wyposażenie) organ odwoławczy prawidłowo uznał, że był on zasadniczo przeznaczony do przewozu osób w rozumieniu pozycji CN 8703, a nie towarów (pozycja CN 8704). O przeznaczeniu do przewozu towarów nie mogły decydować dokonane przeróbki, które jak prawidłowo ustalił organ podatkowy nie spowodowały zmiany nadwozia, obniżenia komfortu i luksusu podróży. Nie naruszały one konstrukcji samochodu, jego stałego (nadanego na etapie produkcji) wyposażenia. Dokonaną przed przemieszczeniem samochodu przebudowę nie można określić jako zmianę konstrukcyjną, lecz co najwyżej czasową zmianę wyposażenia. Ponadto, elementy wyposażenia samochodu w zakresie komfortu i bezpieczeństwa podróży, drogich w utrzymaniu elementów układu napędowego i jego przeniesienia (liczne systemy elektroniczne), automatyczna klimatyzacja, wysokiej klasy fabryczny sprzęt audio, skórzana tapicerka i wykończenie wnętrza z elementami ze skóry i metalu, czy pełne oświetlenie wnętrza wskazują na zasadnicze przeznaczenie pojazdu do przewozu osób. Takie wyposażenie nie jest spotykane w pojazdach konstrukcyjnie przystosowanych do przewozu towarów ze względu na ekonomikę przewozów towarowych.
W ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uznał, że prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 i 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: Op) został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy. W trakcie prowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania.
Orzeczenie Sądu pierwszej instancji zaskarżył J. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "Limocars", wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Środek prawny oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa.), zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 2 ust. 1 pkt 9 upa, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wewnątrzwspólnotowe nabycie rozumiane, jako "przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju" nie powinno być utożsamiane tylko i wyłącznie z samym przekroczeniem granicy, lecz powinno być oceniane w szerszym kontekście wymiany towarowej pomiędzy państwami członkowskimi a Polską, tj., jako przemieszczenie z terytorium państwa członkowskiego, wprowadzenie na terytorium kraju i dostarczenie do konkretnego miejsca przeznaczenia (na terytorium kraju), w którym dany pojazd będzie użytkowany lub poddany kolejnym transakcjom handlowym;
- ewentualnie w przypadku uznania, iż wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego stanowi szerszy proces, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu, iż miejscem zakończenia procesu przemieszczania pojazdu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju jest miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (siedziba przedsiębiorcy), a nie miejsce, gdzie ustalono, że pojazd ten zostanie dostarczony i będzie użytkowany lub poddany kolejnym transakcjom handlowym;
b) art. 100 ust. 4 upa w związku pozycją CN 8703, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, pomimo, że nabyty przez skarżącego samochód w okresie jego przemieszczenia do Polski nie spełniał przesłanek niezbędnych do uznania go za samochód osobowy w świetle powołanego przepisu;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i pkt 2 ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 151 ppsa i w zw. z art. 14 ust. 3 upa polegające na oddaleniu skargi i w konsekwencji pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji organów podatkowych obu instancji, pomimo że przedmiotowe postępowanie podatkowe zostało wszczęte i przeprowadzone przez niewłaściwe miejscowo organy podatkowe, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności tych decyzji.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w której kasator podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 ppsa, a z postawionych w jej ramach zarzutów wyłaniają się dwie zasadnicze kwestie. Po pierwsze, skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji zlekceważenie zaistniałej w postępowaniu przesłanki nieważności postępowania, ponieważ jak twierdzi, obie decyzje zostały wydane przez organy podatkowe niewłaściwe miejscowo. Zdaniem skarżącego Sąd błędnie przyjął, że nabycie wewnątrzwspólnotowe nie powinno być utożsamiane z samym przekroczeniem granicy, lecz powinno być oceniane w perspektywie przemieszczenia wyrobu akcyzowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju i dostarczeniem do konkretnego miejsca przeznaczenia. Po wtóre, zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony błędnie i tendencyjnie, a nabyty przez skarżącego samochód nie spełniał przesłanek samochodu osobowego i nie powinien zostać sklasyfikowany do pozycji CN 8703. W skardze kasacyjnej kwestionuje się też ustalenie, że skarżący nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, przez co stał się podatnikiem podatku akcyzowego.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.
Najdalej postawiony zarzut kasacyjny - nieważności postępowania podatkowego i odmowy zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, czemu towarzyszy zarzut naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w pkt 2a/ skargi kasacyjnej, jest w oczywisty sposób powiązany z zarzutem naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 9 upa, przez jego błędną wykładnię, choć należy dodać, iż zaprezentowane w skardze kasacyjnej rozumowanie w tej kwestii nie jest precyzyjne i konsekwentne choćby dlatego, że pomija stanowiący podstawę nieważności decyzji art. 247 § 1 pkt 1 Op, stąd zważywszy na dyspozycję art. 183 § 1 ppsa, zgodnie z którym to przepisem kontrola kasacyjna przebiega wyłącznie w obszarze zakreślonym środkiem prawnym, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do zarzutu niewłaściwej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 9 upa, co ma zasadnicze znaczenie zważywszy na kwestionowanie właściwości rozstrzygających sprawę organów celnych.
Nie budzi uwag pogląd Sądu I instancji, który nie stwierdził niewłaściwości organów celnych ze względu na wyłożone przezeń pojęcie nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Organami podatkowymi w zakresie akcyzy są - stosownie do art. 14 ust. 1 upa - Naczelnik Urzędu Celnego i Dyrektor Izby Celnej. Zgodnie z art. 14 ust. 3 upa właściwość miejscową tych organów ustala się ze względu na miejsce wykonania czynności lub wystąpienie stanu faktycznego podlegającego opodatkowaniu akcyzą, z zastrzeżeniem ust. 4-5 i 7-10. Treść ostatnich z wymienionych przepisów przywołał Sąd I instancji i nie ma potrzeby ich powtarzania. Należy jednak zwrócić uwagę na mający istotne znaczenie, nieprzywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 100 ust. 1 pkt 2 upa stanowiący, że w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Ustawa o podatku akcyzowym w art. 2 ust. 1 pkt 9 określiła nabycie wewnątrzwspólnotowe, jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Nabycia wewnątrzwspólnotowego, o którym mowa w analizowanym przepisie, rozumianego jako przemieszczenie samochodu osobowego, nie można rozumieć tylko jako przekroczenia granicy pomiędzy krajem a państwem członkowskim, bowiem zasadnicze znaczenie ma osoba nabywcy i realizowane przez niego lub na jego rzecz przemieszczenie samochodu osobowego, które rozpoczyna się w określonym miejscu na obszarze państwa członkowskiego i kończy się w kraju, również w miejscu oznaczonym. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do sytuacji, w której właściwymi organami celnymi byłyby wyłącznie organy o terytorialnym zasięgu przypisanym określonym punktom przejść granicznych. Przyjmując za Sądem I instancji, który trafnie stwierdził, że przemieszczenie wyrobu akcyzowego należy traktować, jako pewien proces związany z czynnością faktyczną, jaką jest sprowadzenie samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego do oznaczonego miejsca przeznaczenia w kraju, właściwość organów celnych jest determinowana miejscem zakończenia wykonywania tej czynności i określona stosownie do art. 14 ust. 3 upa. W sprawie, rozstrzygnięcia zostały prawidłowo podjęte przez organy właściwe dla miejsca zakończenia przemieszczenia samochodu i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, tj. Naczelnika Urzędu Celnego II w W. w pierwszej instancji oraz Dyrektora Izby Celnej w W. w drugiej instancji (v. wyrok NSA z 22 04 2015 r., sygn.. akt I GSK 972/13). Tym samym zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 9 upa oraz zarzuty sformułowane w pkt 2a/ skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadne.
Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa) jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (v. uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, w tych ramach jednoznacznie wyjaśnił, jaki stan faktyczny sprawy przyjął. W ramach omawianej podstawy kasacyjnej kasator nie zakwestionował prawidłowości postępowania dowodowego prowadzonego przez organy podatkowe z powołaniem się na przepisy Ordynacji podatkowej.
Za pozbawiony podstaw należało również uznać zarzut naruszenia art. 100 ust. 4 upa w zw. z pozycją CN 8703 sformułowany w art. 1 b/ petitum skargi kasacyjnej, zawierający się w twierdzeniu, że nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód nie był w chwili przemieszczenia samochodem osobowym podlegającym podatkowi akcyzowemu i posiadał więcej cech pojazdu ciężarowego.
Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, przyjęte ustawą określenie samochodu osobowego, jako "przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób" powtarza określenie, którego użyto dla opisu pozycji CN klasyfikacji taryfowej i który pełni podstawową rolę przy wykładni art. 100 ust. 4 upa. Wykładając zatem powyższy przepis należy przyjąć, że samochodem osobowym jest pojazd o funkcjach i cechach konstrukcyjnych wymienionych w pozycji CN 8703, przy czym pojedyncze konstrukcyjno-wyposażeniowe cechy tego samochodu, właściwe dla przewozu towarów nie niweczą podstawowego tzw. zasadniczego przeznaczenia tego pojazdu. Innymi słowy, możliwość realizowania przez dany samochód funkcji towarowej nie oznacza, że samochód ten jest samochodem ciężarowym niepodlegającym akcyzie, jeśli przeważające cechy tego pojazdu wskazują na jego osobowy charakter. O niekorzystnym dla skarżącego wyniku sprawy zadecydowały stwierdzone w toku postępowania administracyjnego cechy, które nie pozwalały na inną klasyfikację, niż ta przyjęta przez organy i zaaprobowana przez WSA w W. Sąd, wskazując na te cechy sprowadzonego przez skarżącego samochodu, które dowodziły osobowego charakteru pojazdu uznał, że podjęty na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego demontaż drugiego rzędu siedzeń oraz pasów bezpieczeństwa nie mogły pozbawić samochodu jego zasadniczej osobowej funkcji. Zważywszy, że zmiany były wykonane na dany czas i nie miały charakteru trwałego, za czym przemawiają zebrane w sprawie dowody i bezproblemowe przywrócenie pierwotnego, nadanego na etapie produkcji osobowego przeznaczenia pojazdu, zasadność oceny Sądu, co do prawidłowości dokonanej przez organ klasyfikacji taryfowej, nie budzi zastrzeżeń.
Nie przekonuje sądu kasacyjnego, służąca jedynie dyskusji z odmienną oceną Sądu I instancji, argumentacja skargi kasacyjnej, odwołująca się do braku wiążącego charakteru stwierdzenia producenta, co do charakteru wyprodukowanego przezeń pojazdu, konieczności użycia specjalistycznych narzędzi i czynności dla demontażu oraz konieczności kierowania się doświadczeniem życiowym przy ocenie zasadniczego przeznaczenia pojazdu. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób pozwalający na stwierdzenie, że skarżący dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, co rodzi obowiązek podatkowy z tytułu akcyzy.
Zarzucając Sądowi I instancji w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 100 ust. 4 upa kasator w istocie kwestionuje ustalenie organów podatkowych, że samochód marki Porsche Cayenne był pojazdem samochodowym objętym pozycją CN 8703, przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów, dokonuje jedynie oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Skoro kasator nie podważył skutecznie tego ustalenia w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa, to w rozumieniu art. 184 ppsa skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1 ppsa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na mocy art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 207 § 2 ppsa, odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części, ponieważ zaistniała ku temu przesłanka w postaci rozpoznania kilku jednobrzmiących skarg kasacyjnych, tym samym odpowiednio mniejszego, związanego z tym nakładu pracy pełnomocnika Dyrektora Izby Celnej w W., tożsamego charakteru rozpoznawanych spraw oraz wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło