I GSK 1386/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 2/19 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 6 listopada 2018 r. nr 9013-2018-002214 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem 14 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 2/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. Ł. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 6 listopada 2018 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Od tego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 2 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej naruszającej przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, opartej o postepowanie wyjaśniające wszystkich okoliczności sprawy, w którym nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego, pominięto żądanie strony przeprowadzenia dowodu mającego znaczenie dla sprawy, nie dokonano właściwej oceny dokumentacji z kontroli na miejscu, nie uwzględniono wszystkich czynników wpływających na wydanie prawidłowej decyzji. Zdaniem strony skarżącej uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia całkowicie okoliczności, na których się oparł organ uznając wiarygodność sporządzonego protokołu z kontroli na miejscu, a także nie zawiera odniesienia się do zasadności pominięcia przy ustalaniu zasadności przyznania płatności analizy zdjęć z przeprowadzonej kontroli, analizy gleby i pozostałości po uprawie, co uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia. Ponadto w ocenie skarżącej załączone do protokołu kontroli zdjęcia obrazują jedynie niektóre działki zgłoszone do wniosku. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w postępowaniu prowadzonym z wniosku o płatność panują swoiste reguły gromadzenia dowodów, ciężar dowodu jest rozłożony inaczej niż w art. 77 § 1 k.p.a. Odrębnie też uregulowano zasady oceny materiału dowodowego. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278) określa reguły dowodzenia, zaś obowiązek organu rozpatrzenia materiału dowodowego unormowano w art. 2 pkt 2 tej ustawy. Organ jest wprawdzie w tym postępowaniu związany obowiązkiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale zwolniony jest od powinności jego kompletowania z urzędu. W tym zakresie ustawodawca odstąpił od modelu inkwizycyjnego na rzecz kontradyktoryjności procesu. Wskazane przepisy ustawy o płatnościach konstruują model postępowania autonomicznego dla postępowań prowadzonych na podstawie tego aktu prawnego, wyłączając tym samym stosowanie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Już z tego powodu zarzut naruszenia tego przepisu jest nietrafny. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest, w świetle art. 80 k.p.a. wnikliwa ocena całokształtu materiału dowodowego i rozważenie tego, czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W tej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organ i zaakceptowana następnie przez Sąd pierwszej instancji narusza prawo. Zarówno reguły gromadzenia, jak i oceny dowodów były w tej sprawie przez organy administracji przestrzegane, a ocena Sądu pierwszej instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Organy prawidłowo ustaliły, że zadeklarowane powierzchnie nie znajdują potwierdzenia w terenie oraz że na tych terenach nie są uprawiane rośliny, które były przez skarżącą deklarowane do stosownej uprawy w okresie 2017 roku. Przy ustalaniu rzeczywistej powierzchni działek, uwzględniono wyniki przeprowadzonej kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. Natomiast złożone przez skarżącą dowody na okoliczności przeciwne charakteryzowały się niską wiarygodnością. Przedstawione przez skarżącą zdjęcia (które to zdaniem organu przedstawiały działki w 2018 roku) czy też złożone oświadczenia innych osób, nie mogły dowodzić prowadzenia przez skarżącą zadeklarowanej uprawy w 2017 r. Nie przedstawiono też ekspertyzy biegłego sądowego, na którą strona skarżąca się powoływała, co w istocie zarzut pominięcia żądań strony czyni bezzasadnym. Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. także jest nieuzasadniony. Do protokołu kontroli zgłoszono zastrzeżenia, ale jak wynika z akt sprawy, organ pismem z dnia 23 stycznia 2018 roku odniósł się do tych zastrzeżeń. Co istotne, jak zaakcentował Sąd pierwszej instancji, nie zgłoszono na żadnym etapie postępowania przez organami, wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, które miały wpływ na uprawę roślin. Tak więc strona skarżąca nie zaoferowała organom dowodów, które podważyłyby wystąpienie faktów wynikających z dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Skarżąca składając swój podpis na wniosku o przyznanie płatności zadeklarowała zgodność danych w nim zawartych. Wbrew ciążącemu obowiązkowi, skarżąca nie poinformowała organów o niezgodności danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym. Zasadnie także Sąd pierwszej instancji ocenił uzasadnienie zaskarżonej decyzji jako prawidłowe. Zawiera ono wszystkie wymagane przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a. elementy, czytelnie wyjaśniając podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Zasadnie także Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.