I GSK 14/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Czesława Socha, Sędzia NSA Maria Myślińska, Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód typu "Kombi" powinien być klasyfikowany jako pojazd osobowy (CN 8703) czy towarowy (CN 8704) na potrzeby podatku akcyzowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu celnego. Sąd I instancji zasadnie wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów, co uniemożliwiło prawidłowe zakwalifikowanie pojazdu do odpowiedniego kodu CN.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że pojazd został nieprawidłowo zakwalifikowany jako osobowy zamiast ciężarowego. Sąd I instancji wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Dyrektor Izby Celnej w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując klasyfikację pojazdu jako osobowego (CN 8703) zamiast towarowego (CN 8704).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w B. P. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w B. P. na rzecz A.-M. [...] Spółki jawnej w Ł. kwotę 969 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 289/11 w sprawie ze skargi A.-M. [...] Spółki jawnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. P. na rzecz A.-M. [...] Spółki jawnej w Ł. kwotę 969 (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 września 2011 r. o sygnaturze I SA/Lu 289/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi [...] spółka jawna z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o nr [...]w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego; uchylił zaskarżoną decyzję; orzekł też, że decyzja ta nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji przyjął, że decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia stronie skarżącej zobowiązania w kwocie [...]zł w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nie była uzasadniona. Chodzi o ocenę – czy prawidłowo zaliczono pojazd do wyrobu akcyzowego podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem. Pojazd ten zaliczono do osobowego zamiast ciężarowego, przy braku złożenia deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego i braku uiszczenia wpłaty należnej z tego tytułu podatku akcyzowego. Pojazd został zarejestrowany na terytorium kraju przez Starostę Ł. w dniu [...] października 2008 r. jako samochód ciężarowy, a postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatku akcyzowego. W ocenie Sądu, ustalenie rodzaju pojazdu zostało dokonane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie dokonanych ustaleń. Nie stwierdzono na podstawie jakich dowodów oparto rozstrzygnięcie. Odwołanie się do nazwy handlowej, badania technicznego wykonanego na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak też grupowania pojazdów w świetle tej ustawy, sposobu jego wykorzystania, a nie konstrukcji pojazdu, są niewystarczające do oceny rodzaju wyrobu. Brak przy tym odniesienia się do precyzyjnych zarzutów odwołania, uniemożliwia prawidłową ocenę zaliczenia samochodu do kodu określonego w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.). Oznacza to, że naruszone zostały przepisy art. 121 § 1, 122, 127, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Naruszenia te stanowiły podstawę do ponownej oceny i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Powyższe podstawy przyczyniły się do uwzględnienia skargi złożonej przez stronę skarżącą.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w [...] zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi lub uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzucił błędną wykładnię art. 2 pkt 1 w związku z pozycja 59 załącznika nr 1, art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.) i w związku pozycją CN 8703 działu 87 Nomenklatury Scalonej ustanowionej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1214/2007 z dnia 20 września 2007 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz. Unii Europejskiej 286 z dnia 31 października 2007 r., a także nr C50 z dnia 28 lutego 2006 r. późn. zm.). Naruszenie zaś przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a także art. 121 § 1, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja nie kwalifikowała się do jej uchylenia. Organ przeanalizował cały materiał dowodowy i dokonał oceny jakimi przesłankami kierował się przy załatwieniu sprawy. Nie naruszył przepisów wymienionych przez Sąd I instancji przy klasyfikacji pojazdu. Samochód typu "Kombi" jest samochodem osobowo-towarowym, należącym do pozycji CN 8703 i klasyfikowanie go jako pojazdu towarowego do pozycji 8704 jest naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego. Przyjęcie przez Sąd I instancji właściwej wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego niewątpliwie doprowadziłoby do rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Organ przy ocenie odniósł się także do kupna i rejestracji tego samochodu po raz pierwszy w Holandii jako ciężarowego, jak i do pisma Generalnego Importera Jaguar i Land Rover. Niewątpliwie, samochód ten został wyprodukowany jako samochód osobowy "Kombi" i należało zakwalifikować do kodu CN 8703.
[...] spółka jawna z siedzibą w Ł. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zastępstwa procesowego. Podali, że zarzuty są nieuzasadnione, a wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione.
Kastor powołując się na naruszenie przepisów proceduralnych jako mających istotny wpływ na wynik sprawy w ramach art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odwołał się do naruszenia zasad postępowania podatkowego wynikających z art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej. Chodzi o zasadę pozyskiwania zaufania, zasadę prawdy obiektywnej. Przepis zaś art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej dotyczy zebrania i rozpatrzenia dowodów, a także oceny całokształtu materiału dowodowego. Oznacza to, że zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd I instancji naruszył przepisy ustawy procesowej uwzględniając skargę mimo jej oczywistej bezzasadności.
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy odwołać się do art. 1 § 1 oraz art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tymi przepisami, przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest sprawa sądowoadministracyjna, rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Ogranicza się ona do kontroli legalności funkcjonowania tej administracji, a jedynym kryterium jest zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd administracyjny kontrolując zgodność aktu z prawem, orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku. Do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Odwołanie się kasatora do powołanych wyżej przepisów procesowych łączy się z krytyczną oceną kontroli dokonanej przez Sąd I instancji. Kasator jednak nie wskazał na czym naruszenie ich polega. Powoduje to, że kontrola instancyjna staje się ograniczona. Naczelny Sąd Administracyjny, jak już wyżej wskazano, związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie ma kompetencji do dookreślania za wnoszącego skargę kasacyjną tak rozumianej podstawy skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że sposób zredagowania tych zarzutów zmierza jedynie do polemiki i podważenia zakwestionowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Z uwagi na to, że nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunków zaskarżenia, a skarga kasacyjna stwarza wątpliwości interpretacyjne, to z tego powodu należało zarzut ten potraktować jako pozbawiony podstaw.
Przechodząc do oceny prawa materialnego należy podkreślić, że ocena jego na obecnym etapie przy nieskutecznym zakwestionowaniu przez kasatora przepisów procesowych jest przedwczesna. Od oceny prawa procesowego będzie zależała dalsza ocena prawa materialnego. W sytuacji gdy Sąd I instancji skutecznie zakwestionował przepisy procesowe w kontekście mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, to wyrok ten należało uznać za zgodny z prawem.
Skarga kasacyjna wobec powyższego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło