I GSK 149/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-22

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Zofia Przegalińska, Ludmiła Jajkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot należności celnych, złożony po upływie 3 lat od dnia powiadomienia o tych należnościach, może zostać uwzględniony na podstawie art. 246 § 1 Kodeksu celnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wniosek o zwrot należności celnych, złożony po upływie 3-letniego terminu określonego w art. 246 § 4 Kodeksu celnego, nie może być uwzględniony. Sąd podkreślił, że możliwość zwrotu lub umorzenia należności celnych jest ograniczona czasowo, a termin ten należy liczyć od dnia powiadomienia dłużnika o należnościach.
Stan faktyczny
Spółka M. M. Sp. z o.o. wniosła o zwrot należności celnych wyegzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego, które wynikały z decyzji uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne. Dyrektor Izby Celnej odmówił zwrotu, wskazując na niespełnienie wymogów określonych w Kodeksie celnym, w tym na upływ terminu do złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M. M. Spółki z o.o. w Ł. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. 450 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 351/09 w sprawie ze skargi M. M. Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Zasądza od M. M. Spółki z o.o. w Ł. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Łd, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. M. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. W pismach z dnia [...] listopada 2008 r. i [...] listopada 2008 r. M. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej w Ł. o zwrot należności celnych wyegzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Powyższy tytuł wykonawczy obejmował kwoty należności określone w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił zwrotu powyższych należności, wskazując, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie wymagania określone, w szczególności w art. 246 § 2 i 4 Kodeksu celnego, do dokonania takiego zwrotu. Organ podniósł, iż wyegzekwowane od Spółki w dniu [...] listopada 2007r. należności celne wraz z odsetkami były prawnie należne w chwili ich pobrania i nie stały się nienależne w następstwie późniejszego odpadnięcia podstawy faktycznej lub prawnej wymiaru. Skarżąca Spółka odwołując się od decyzji wskazała na naruszenie przepisów art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, a także art. 246 , 242 § 4 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek o zwrot należności celnych podyktowany był bezpodstawnością przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2007 r. egzekucji. Strona podniosła, iż, kwotę należności organ dochodził po upływie 5 lat, licząc od dnia w którym została zarejestrowana tj. [...] maja 1999 r. Strona podniosła, iż domaga się zwrotu należności celnych, z powodu upływu terminu do ich wyegzekwowania. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ celny w dniu [...] maja 1999 r., na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...], zarejestrował dług celny w wysokości 96,20 złotych, który został uregulowany przez stronę skarżącą w dniu [...] maja 1999 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] uznano przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i powiadomiono Spółkę o zarejestrowaniu uzupełniającej kwoty długu celnego w wysokości 1242,20 złotych. Przedmiotowa decyzja została doręczona spółce w dniu [...] kwietnia 2002 r. W wyniku złożonego odwołania organ celny postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. stwierdził jego niedopuszczalność. Pismem z dnia [...] września 2003 r. skarżąca Spółka, na podstawie art. 265¹ Kodeksu celnego, wniosła o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r., a decyzją z dnia [...] maja 2004 r. odmówiono jej uchylenia. W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 28 września 2005 r. (III SA/Łd 889/04) uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] sierpnia 2004. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. odrzucił skargę na powyższą decyzję. Organ wskazał, że uprawnienie organów celnych do dochodzenia zarejestrowanych należności celnych nie wygasło przez przedawnienie przed datą wyegzekwowania należności przez organ, ponieważ bieg terminu przedawnienia dla dochodzenia należności należy liczyć od daty powiadomienia spółki o zarejestrowaniu uzupełniającym. Ponadto Organ zaznaczył, że bieg przedawnienia przerywało dwukrotne wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Organ dodał również, iż zarzuty Spółki złożone w pismach z dnia [...] 10.2007 r. i [...] 07.2008 r. na okoliczność prowadzonej egzekucji zostały rozstrzygnięte w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów. Organ podkreślił ponownie, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. uznająca za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. pozostaje w obrocie prawnym, ponieważ nadal istnieją podstawy faktyczne i prawne wymiaru należności o zwrot, których Spółka wniosła. Organ uznał, że wniosek Spółki należało potraktować jako wniosek o zwrot cła, zgodnie z przepisem art. 246 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej nie dopatrzył się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 120, art. 121 § 1 i art. 122, wskazując, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób bezstronny z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. W skardze z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., Spółka M. M. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie norm prawa materialnego oraz procesowego, tj. art. 120, art. 121 §1 i art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 209 § 2 i art. 242 § 4-7 Kodeksu celnego poprzez bezprawną odmowę Spółce zwrotu niezasadnie pobranych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji należności celnych, w związku z nieprawidłowym zastosowaniem przepisów prawa, w tym szczególnie powołanie braku prekluzji terminu egzekucji wskutek jego przerwania postępowaniem toczącym się w zupełnie innej sprawie. W ocenie Spółki organ celny niezasadnie przyjmuje, że zarejestrowanie długu celnego powstaje w innym terminie niż chwila przyjęcia zgłoszenia celnego. Strona skarżąca zarzuciła również bezprawne pobranie w trybie egzekucji administracyjnej kwoty długu celnego w dniu [...] listopada 2007 r. od zgłoszenia celnego z dnia [...] maja 1999 r. oraz bezzasadne uznanie, że bieg terminu przedawnienia przerwało postępowanie przed sądem administracyjnym toczące się w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi na ważny interes strony lub interes publiczny. Zarzucono również nieuwzględnienie z urzędu okoliczności przedawnienia w niniejszej sprawie i odmowę zwrócenia nadpłaty. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2009 r. pełnomocnik Spółki M. M. oświadczył, iż strona skarżąca nie kwestionuje trybu postępowania zastosowanego przez organ, bowiem Spółka wnosiła o zwrot należności celnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej na postawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151, 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, iż skarga jest nieuzasadniona. Sąd I Instancji stwierdził, iż z analizy uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż zasadniczą przyczyną, która legła u podstaw jego wydania był fakt, iż decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nadal pozostaje w obrocie prawnym, a zatem nadal istnieją podstawy faktyczne i prawne wymiaru należności celnych o zwrot których Spółka wnosi. Zdaniem Sądu I Instancji stanowisko organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe. Nie ulega wątpliwości, iż aby możliwe było uznanie, że uiszczona na konto organów celnych kwota nie była prawnie należna, musi nastąpić uprzednia weryfikacja zgłoszenia celnego i ostateczne ustalenie kwoty wymaganych należności celnych, co bezspornie w niniejszej sprawie miało miejsce. Stwierdził również, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. Dyrektora Izby Celnej w Ł. jest ostateczna, ponieważ stwierdzono niedopuszczalność wniesienia odwołania. Sąd I Instancji uznał, iż podstawy faktyczne i prawne wymiaru należności celnych, o zwrot których Spółka wnioskuje nadal istnieją, a zatem brak jest możliwości uznania, że zaistniały przesłanki określone w art. 246 § 2 Kodeksu celnego do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o zwrot należności celnych, wyegzekwowanych w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...]. Sąd I Instancji zaznaczył, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w oparciu o przepisy prawa celnego regulujące kwestie zwrotu należności celnych i na jego wynik nie miało wpływu postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte na wniosek Spółki na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), które do chwili obecnej nie zostało zakończone. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu strony skarżącej odnoszącego się do bezprawnego pobrania w trybie egzekucji administracyjnej kwoty długu celnego wynikającego ze zgłoszenia celnego z dnia [...] maja 1999 r. Zaznaczył, iż wniosek Spółki o zwrot wyegzekwowanej należności, skierowany do Dyrektora Izby Celnej w Ł., nie należy do żadnego ze środków prawnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.). Brak jest bowiem w cytowanej ustawie podstawy prawnej do żądania od organu egzekucyjnego zwrotu wyegzekwowanej przez niego należności. Podkreślić należy, że skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego złożyła w pismach z dnia [...] października 2007 r. i [...] lipca 2008 r. zarzuty na okoliczność egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] września 2007 r. (obejmujący należność z decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r.) i zostały one rozstrzygnięte w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów. Sąd I Instancji wskazał, iż instytucja zwrotu należności celnych uregulowana w art. 246 § 2 Kodeksu celnego, nie może służyć do weryfikacji rozstrzygnięć podjętych w ramach zakończonego postępowania egzekucyjnego. Wskazał, iż jeżeli strona skarżąca uważa, że organ egzekucyjny wszczął i prowadził względem niej postępowanie egzekucyjne w sposób niezgodny z prawem, może domagać się przed sądem powszechnym od organu egzekucyjnego bądź wierzyciela odszkodowania za poniesione szkody na postawie przepisów Kodeksu cywilnego, stosownie do art. 168b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to jednak sprawa cywilna, której rozstrzygnięcie nie leży w gestii organów administracji publicznej. Słusznie zatem Dyrektor Izby Celnej w Ł. potraktował wniosek Spółki z dnia [...] listopada 2008 r. jako wniosek o zwrot należności celnych. Istotne jest również, że na rozprawie w dniu [...] listopada 2009 r. pełnomocnik Spółki M. M. oświadczył, iż strona skarżąca nie kwestionuje trybu postępowania zastosowanego przez organ, bowiem Spółka wnosiła o zwrot należności celnych. Dodatkowo wskazał, traktując pismo strony z dnia [...] listopada 2008 r. jako wniosek o zwrot należności celnych określonych decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. i tak należy uznać, że wniosek ten złożony został z uchybieniem 3 – letniego terminu określonego w art. 246 § 4 Kodeksu celnego, który to przepis stanowi, iż należności celne są zwracane lub umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Sąd uznał również, że skoro decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. została doręczona w dniu [...] kwietnia 2002 r., a strona domaga się zwrotu należności celnych z niej wynikających, to uznać należy, iż termin ten upłynął w dniu [...] kwietnia 2005 r. Spółka M. M. w dniu [...] stycznia 2010 r. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie naruszenie: - art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe zastosowanie tj. nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności działalności administracji w niniejszej sprawie poprzez uchylenie się od wykonania pełnej kontroli legalności decyzji w zakresie prawa materialnego i procesowego. - art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 187 § 1 i art. 191, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez nietrafne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia w oparciu o uchybienia procesowe, popełnione w postępowaniu celnym, które wpłynęły na treść rozstrzygnięcia organu celnego, a wyrażające się w: pominięciu znacznego fragmentu akt sprawy oraz wydaniu decyzji bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy , rażących błędach w dokonywaniu ustaleń faktycznych i przyjęciu nieprawidłowego stanu sprawy, naruszeniu zasady praworządności, wskutek przyjęcia własnego stanowiska, bez uprzedniej analizy obszernej i rzeczowej argumentacji strony, a priori odrzucenie stanowiska strony skarżącej, nierozważnie przedstawionej przez podatnika argumentacji oraz przeprowadzenie czynności wykładni prawa w sposób dowolny, bez zachowania jakichkolwiek reguł rzetelnego interpretatora, nieprzedstawienie w uzasadnieniu decyzji rzeczowych przesłanek wydania niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia pomimo spełnienia przesłanek warunkujących pozytywne zakończenie postępowania. - art. 141 § 4 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z jakich przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wolna jest od uchybień procesowych tj. nie narusza art. 187 § 1 i art. 191, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 210 § 4 ordynacji podatkowej, jak też materialnoprawnych tj. wykładnia i zastosowanie przepisów art. 242 § 4 i 5 w związku z art. 244 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 Kodeks celny było poprawne, które to stwierdzenie winny lec u podstaw faktycznych oraz rozważań prawnych zaskarżonego wyroku. - art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, że w sprawie zwrotu należności celnej przysługuje droga sądowa przed sądem powszechnym. II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 242 § 4 i 5 w związku z art. 244 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. kodeks celny poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców poprzez wadliwe zastosowanie. W uzasadnieniu w przedmiocie naruszeń prawa materialnego strona skarżąca podniosła, iż kontrola legalności w niniejszej sprawie nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Sąd I instancji zdaniem skarżącej nie spostrzegł istotnych w sprawie naruszeń prawa popełnionych w postępowaniu celnym. Skarżąca podniosła, iż uchybienia podniesione w skardze kasacyjnej wpłynęły na treść orzeczenia Sądu I Instancji. Strona podniosła, iż organy nie zbadały, czy w stosunku do spornej należności celnej nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 242 § 4 Kodeksu celnego, a więc czy nastąpiło wygaśnięcie publicznoprawne w rozumieniu art. 244 pkt 3 Kodeksu celnego. Zdaniem skarżącej organy zignorowały jej stanowisko, zaprezentowane w złożonych pismach. Ponadto rażąco naruszono zasadę praworządności, mając na uwadze fakt, iż organy przyjęły własne stanowisko w sprawie, nie dokonując uprzednio żadnej analizy obszernej i rzeczowej argumentacji strony. Skarżąca podniosła, iż jej zdaniem zaskarżona decyzja nie zawiera jasnego i ostatecznego stanowiska organu. Zarzuciła organom celnym brak stanowczej oceny, wahanie w zakresie ocen i wniosków. Odnosząc się do przedmiotu naruszeń prawa materialnego strona skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 242 § 5 pkt 2 Kodeksu celnego w sprawie nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, jak postuluje organ celny. Zdaniem spółki termin przedawnienia upłynął skutecznie z dniem [...] kwietnia 2007 r. co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania ze wskazaną datą. Strona wskazała, iż nie kwestionowała w postępowaniu przed sądem decyzji wymiarowej. Nie skorzystała nawet skutecznie z możliwości odwołania się od decyzji organu I Instancji. Pierwsza czynność egzekucyjna, w postaci zajęcia rachunku bankowego nastąpiła w dniu [...] listopada 2007 r. Strona wskazała również, iż w jej ocenie odesłanie spółki na drogę postępowania sądowego przed sądem powszechnym nie tylko obarcza stronę szeregiem utrudnień z tym związanych, ale prowadzi również do obejścia przepisu art. 246 § 2 Kodeksu celnego. Ponadto w brzmieniu art. 246 par. 2 Kodeksu celnego, gdy uiszczenie kwoty długu celnego, nie było prawnie należne, podatnikowi przysługuje prawo domagania się zwrotu środków, niezależnie od sposobu ich pobrania. W ocenie spółki o dopuszczalności zwrotu nie powinien decydować techniczny sposób uiszczenia cła, lecz wyłącznie brak podstawy prawnej należności. Z tego też powodu, w ocenie strony skarżącej, niezależnie od sposobu uiszczenia cła, w sytuacji, gdy zapłata nastąpiła w wysokości przekraczającej zobowiązanie, podatnikowi przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconego świadczenia, w trybie art. 242 § 2 Kodeksu celnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 246 § 1 Kodeksu celnego, należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3, zastrzeżenie to nie dotyczy niniejszej sprawy. Możliwość zwrotu lub umorzenia należności celnych jest jednak ograniczona w czasie, o czym stanowi art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Z przepisu tego wynika, że należności celne są zwracane lub umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2002 r. została wydana decyzja o retrospektywnym zarejestrowaniu długu celnego, która została doręczona Spółce z o.o. M. M. w dniu [...] kwietnia 2002 r. W tej dacie dłużnik został powiadomiony o ciążących na nim należnościach celnych, zatem wniosek o zwrot należności celnych mógł złożyć do dnia [...] kwietnia 2005 r. W tym terminie wniosek o zwrot należności celnych nie został złożony. Już chociażby z tej przyczyny wniosek o zwrot wyegzekwowanych należności celnych nie mógł być oparty na podstawie art. 246 § 1 Kodeksu celnego. Trafne jest wskazanie Sądu I instancji, że w sytuacji kiedy prowadzona była egzekucja należności celnych po upływie terminu 5 lat od daty zarejestrowania długu celnego, zarzut przedawnienia Spółka mogła skutecznie podnosić w postępowaniu egzekucyjnym odwoławczym i sądowoadministracyjnym. Zasadnie też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zwrócił uwagę, że jeżeli strona uznaje, iż organ egzekucyjny wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne w sposób niezgodny z prawem, może domagać się przed sądem powszechnym od organu egzekucyjnego lub wierzyciela odszkodowania za poniesione szkody na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, stosownie do art. 168 b) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej wskazujących na naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 242 § 4 i 5 w związku z art. 244 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, przede wszystkim zaznaczyć należy, że przepisy te nie były stosowane przez Sąd I instancji, gdyż nie badał on czy doszło do przedawnienia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia. Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie wyjaśnił czy naruszenie prawa materialnego nastąpiło przez błędną jego wykładnię, czy też naruszenie to nastąpiło przez niewłaściwe zastosowanie wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jak wynika z wywodów zawartych w jej uzasadnieniu, sprowadzają się do twierdzenia, iż Sąd I instancji przyjął ustalenia organów celnych, mimo że były one niezupełne. Z zarzutem tym nie sposób się zgodzić. Skuteczność wniosku o zwrot należności celnych na podstawie art. 246 § 1 Kodeksu celnego zależy również od tego, aby został on wniesiony w terminie przewidzianym w art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Kwestia ta została w pierwszej kolejności rozważana przez Sąd I instancji ze wskazaniem, że wobec niezachowania tego terminu, wniesione przez Spółkę żądanie zwrotu należności celnych nie może być rozpatrywane w trybie art. 246 § 1 Kodeksu celnego. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu [...] marca 2011 r. pełnomocnik skarżącej okazał postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] maja 2010 r., z którego wynika, że po rozpatrzeniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchylono postanowienie o odmowie uznania zarzutów i umorzono postępowanie w sprawie. Nadto okazał pismo z dnia [...] października 2010 r., skierowane do skarżącej Spółki Informujące, że w dniu [...] października 2010 r. dokonano zwrotu wyegzekwowanych należności celnych. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło