I GSK 1790/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-09

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Piotr Pietrasz, Izabela Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady trwałości projektu, wynikające ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury lub zaprzestania działalności produkcyjnej, które nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości beneficjenta, ale w wyniku działań zmierzających do upadłości, wyłącza zastosowanie przepisu art. 57 ust. 5 Rozporządzenia nr 1083/2006, który przewiduje wyjątek od obowiązku zwrotu dofinansowania w przypadku upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie zinterpretował i zastosował art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006, nie wyjaśniając w pełni, co należy rozumieć przez "zasadniczą modyfikację" projektu. Sąd I instancji pominął również kontrolę ustaleń faktycznych organów administracyjnych w zakresie naruszenia tej zasady. W związku z tym, przedwczesne było rozpatrywanie przesłanek z art. 57 ust. 5 Rozporządzenia. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania do zwrotu dofinansowania unijnego przyznanego na projekt "Modernizacja budynku na piekarnie oraz zainstalowanie maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji oraz pakowania ekologicznego BIO-pieczywa". Beneficjent, E. Sp. z o.o., zawarł umowę o dofinansowanie, która była kilkakrotnie zmieniana. Przed ogłoszeniem upadłości spółki, jej majątek został wniesiony aportem do innej spółki (M. Sp. z o.o.), co zdaniem organów stanowiło zasadniczą modyfikację projektu i naruszenie zasady trwałości. Syndyk masy upadłości kwestionował zasadność decyzji o zwrocie środków, argumentując m.in., że projekt był nadal realizowany przez inną spółkę, a upadłość nie miała charakteru oszukańczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę syndyka, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Izabela Janson po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 593/17 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 2. zasądza od Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego na rzecz Syndyka Masy Upadłości E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. 7850 (siedem tysięcy osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 593/17 oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu. E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. zawarła w dniu [...].12.2008 r. umowę o dofinansowanie nr [...] projektu pod nazwą: "Modernizacja budynku na piekarnie oraz zainstalowanie maszyn i urządzeń niezbędnych do produkcji oraz pakowania ekologicznego BIO-pieczywa w przedsiębiorstwie E. Sp. z o.o." (dalej: projekt), z Warmińsko-Mazurską Agencją Rozwoju Regionalnego S.A. z siedzibą w Olsztynie zwaną w umowie Instytucją Pośredniczącą, działającą w imieniu i na rzecz Województwa Warmińsko-Mazurskiego reprezentowanego przez Zarząd Województwa. Projekt był współfinansowany z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa. Umowa ta była kilkakrotnie zmieniana aneksami. Sąd Rejonowy w Elblągu V Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 04.04.2013 r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość Beneficjenta obejmującą likwidację jego majątku, i wezwał wierzycieli upadłego do zgłaszania sędziemu komisarzowi swoich wierzytelności. Syndyk Masy Upadłości E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. (dalej Syndyk) zawarł w dniu 23.05.2013 r. umowę dzierżawy z M. Sp. z o.o. z siedzibą w M., której przedmiotem stała się zorganizowana część przedsiębiorstwa upadłego: piekarnia, nieruchomości gruntowe zabudowane obiektami produkcyjnymi i biurowymi wraz z wyposażeniem, jak też maszyny i nieruchomości gruntowe zabudowane. IP nie posiadając informacji o ogłoszeniu upadłości Beneficjenta, zamierzała przeprowadzić w dniu [...].05.2013 r. kontrolę. Zespół kontrolny nie został jednak wpuszczony na halę produkcyjną, a w raporcie kontroli stwierdzono, że "projekt w miejscu realizacji nie jest praktycznie realizowany". Kontrolujący nie zastali na miejscu realizacji projektu żadnej osoby z ramienia Beneficjenta, oprócz jego byłego pracownika, będącego już wówczas pracownikiem spółki M., w której Beneficjent został udziałowcem w zamian za aport w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Aportu dokonano w dniu [...].01.2013 r.. IP pismem z [...].06.2013 r. rozwiązała z Beneficjentem za wypowiedzeniem ww. umowę o dofinansowanie i wezwała go do zwrotu nienależnie pobranych środków w kwocie 469.830,80 zł wraz z należnymi odsetkami. Syndyk pismami z dnia [...].08.2013 r., [...].09.2013 r. i [...].09.2013 r. podał, że ogłoszono upadłość ww. Spółki i oświadczył, że nie przystępuje do postępowania prowadzonego przez Zarząd Województwa i nie będzie w nim uczestniczyć. Pracownicy IZ przeprowadzili w dniach [...].11.2013 r. najpierw kontrolę dokumentacji w siedzibie Syndyka, a następnie oględziny w miejscu realizacji projektu w M., gdzie znajdowała się piekarnia. Z czynności sporządzono protokół z dnia [...].01.2014r. Natomiast w dniu [...].08.2013 r. ARR zgłosiła sędziemu komisarzowi wierzytelność Województwa Warmińsko-Mazurskiego w łącznej wysokości 612.493,80 zł, jednak nie została ona uwzględniona na liście wierzytelności. Wobec tego IP w dniu [...].01.2014r. złożyła sprzeciw, który został jednak przez Sąd Rejonowy w Elblągu V Wydział Gospodarczy oddalony postanowieniem z 23.10.2014 r. sygn. akt [...]. Zażalenie IP na ww. postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z 23.10.2014r. zostało oddalone postanowieniem tego Sądu z 08.04.2015 r. sygn. akt [...] zw [...]. Sąd uznał, że upadłość Beneficjenta nie wynikała z oszukańczego bankructwa. Postanowienie stało się prawomocne w dniu 10.09.2015r.. Zarząd Województwa decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] zobowiązał ww. Spółkę w upadłości likwidacyjnej do zwrotu środków w kwocie 469.830,80 zł wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, przeznaczonych na ww. projekt. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie projektu, czym naruszył § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie. Beneficjent naruszył § 9 ust. 2 pkt 5 oraz § 15 ust. 5 umowy o dofinansowanie, bowiem nie poinformował IP o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości oraz o zmianie miejsca przechowywania dokumentów projektu. Beneficjent nie utrzymał celów i wskaźników realizacji projektu, czym naruszył § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Ponadto Beneficjent dopuścił się zasadniczej modyfikacji projektu, o której mowa w § 16 ust. 8 umowy o dofinansowanie, przez co naruszył jego trwałość w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 z dnia 31 lipca 2006r., dalej: Rozporządzenie nr 1083/2006), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nr 539/2010. Następnie Syndyk zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż w toku postępowania upadłościowego prawomocnie zakończone zostało postępowanie w zakresie umieszczenia wierzytelności wskazanej w zaskarżonej decyzji na liście wierzytelności. W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania Zarząd Województwa decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] uchylił ww. własną decyzję z dnia [...] grudnia 2015r. w części zobowiązującej stronę do zapłaty odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu i zobowiązał stronę do zapłaty odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, z wyłączeniem okresów od [...].08.2013 r. do [...].12.2015 r. i od [...].03.2016 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji. W pozostałym zakresie Zarząd Województwa utrzymał decyzję w mocy. Zarząd podał, że odsetki należy wyliczyć od dnia wypłaty środków z wniosku o płatność, którego dotyczy obowiązek zwrotu dofinansowania, zgodnie z danymi podanymi w tabeli. W uzasadnieniu decyzji, organ wyjaśnił, że Beneficjent wprowadził IP w błąd oświadczając w dniach [...].10.2012r., [...].11.2012r. i [...].02.2013r., że nie pozostaje w stanie upadłości, pod zarządem komisarycznym lub nie znajduje się w toku likwidacji, postępowania upadłościowego lub postępowania układowego z wierzycielami. Ponadto to Beneficjent, a nie podmiot zewnętrzny miał wykonać umowę. Przy czym IP nie została poinformowana o kontynuacji projektu przez M., do czego doszło jeszcze przed ogłoszeniem upadłości przez Beneficjenta. Beneficjent wnosząc w dniu [...].01.2013r. do spółki M. aportem zorganizowaną część przedsiębiorstwa, pozbawił się możliwości utrzymania celów i wskaźników realizacji projektu. Syndyk natomiast nie prowadził działalności gospodarczej po ogłoszeniu upadłości Spółki, co potwierdza bilans zysków i strat upadłej za okres po ogłoszeniu upadłości. W ocenie organu, Beneficjent dopuścił się zasadniczej modyfikacji projektu, o której mowa w § 16 ust. 8 umowy o dofinansowanie, przez co naruszył jego trwałość w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006. W ocenie organu II instancji do zasadniczej modyfikacji projektu (wniesienia aportu do innej spółki w dniu [...].01.2013 r.) doszło niewątpliwie przed ogłoszeniem upadłości Beneficjenta ([...].04.2013 r.), dlatego też stosowanie przepisu art. 57 ust. 5 Rozporządzenia nr 1083/2006 jest wyłączone, a Beneficjent zobowiązany jest zwrócić otrzymane dofinansowanie. Organ wskazał, że Skoro Beneficjent najpierw wniósł aportem majątek do spółki M., czym doprowadził do zmiany charakteru własności elementu swojej infrastruktury, gdzie korzyść spółki M. z tego tytułu była nieuzasadniona, a jednocześnie zmianie uległy warunki i charakter realizacji projektu, czego następstwem było zaprzestanie działalności produkcyjnej przez Beneficjenta, a dopiero później nastąpiła jego upadłość, to w ocenie IZ, art. 57 ust. 5 Rozporządzenia nr 1083/2006 nie znajduje zastosowania. Zaprzestanie działalności produkcyjnej przez Beneficjenta nie nastąpiło na skutek upadłości, lecz na skutek wniesienia aportem majątku do spółki M. Strona, złożyła na powyższą informację o nieuwzględnieniu protestu skargę do WSA w Olsztynie. WSA w Olsztynie oddalił skargę Syndyka na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, że rzekomo beneficjent dopuścił się tylko uchybień formalnych. W ocenie Sądu, Spółka zaniechała realizacji projektu przed ogłoszeniem upadłości. Sąd Rejonowy w Elblągu V Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 04.04.2013 r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość Beneficjenta obejmującą likwidację jego majątku, i wezwał wierzycieli upadłego do zgłaszania sędziemu komisarzowi swoich wierzytelności. Postępowanie upadłościowe ma charakter egzekucji uniwersalnej. Dnia [...] maja 2013r. pomiędzy spółką M. a syndykiem została zawarta umowa w formie aktu notarialnego, w której uznano na podstawie art. 128 Prawa upadłościowego i naprawczego za bezskuteczną wobec masy upadłości czynność wniesienia aportu z dnia [...].01.2013r.. Na gruncie Rozporządzenia nr 1083/2006 zasadą jest konieczność utrzymania okresu trwałości projektu i jego celu (art. 57 ust. od 1 do 4). W każdej sytuacji modyfikacji projektu dochodzi do obowiązku zwrotu pobranych środków przez beneficjenta. W ocenie Sądu I instancji, art. 57 ust. 5 Rozporządzenia nr 1083/2006 nie ma zastosowania. Realizacja projektu została zakończona przed ogłoszeniem upadłości Spółki. Zakończenie działalności gospodarczej Spółki nastąpiło z dniem wniesienia aportu do innej spółki w dniu [...].01.2013 r. A zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem Syndyka, że do modyfikacji projektu doszło w związku z ogłoszeniem upadłości Beneficjenta (04.04.2013 r.). W rezultacie stosowanie przepisu art. 57 ust. 5 Rozporządzenia 1083/2006 jest wyłączone, a Beneficjent zobowiązany jest zwrócić otrzymane dofinansowanie, gdyż IP rozwiązała z nim umowę o dofinansowanie. Na gruncie Rozporządzenia nr 1083/2006 (art. 2 pkt 7), nieprawidłowością jest jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Niezachowanie wymogu trwałości projektu stanowi naruszenie art. 57 ust. 1 Rozporządzenia, jest zatem nieprawidłowością w rozumieniu art. 2 pkt 7. W ocenie Sądu trafne są wywody organu, który wykazuje, że niedotrzymanie okresu trwałości stanowi jedną z najpoważniejszych nieprawidłowości, jakich może się dopuścić beneficjent przy realizacji projektu. Trwałość realizacji projektu nadaje sens dofinansowaniu, które nie ma charakteru wsparcia doraźnego, lecz systemowego, mającego przyczyniać się do wzrostu gospodarczego, zwiększania konkurencyjności i zatrudnienia, to jest bowiem istota wspólnotowej polityki spójności (por. pkt 2 preambuły do rozporządzenia nr 1068/2006). Obowiązek zwrotu dofinansowania przez beneficjenta, który nie dochował wymogu trwałości projektu znajduje oparcie również w przepisach krajowych. Zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Z 2005r., nr 249, poz. 2104, ze zmian., dalej: u.f.p. z 2005 r.), wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2, 3a i 4 (m.in. środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybołówstwa), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Pod pojęciem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu mieszczą się zarówno art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006, jak i umowa o dofinansowanie. Wykorzystanie środków niezgodnie z tymi procedurami rodzi obowiązek zwrotu przez beneficjenta (art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 r.). Syndyk masy upadłości nie wytoczył powództwa p-ko IP w przedmiocie bezskuteczności rozwiązania umowy o dofinasowanie. W tym postępowaniu sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania tej kwestii. Przy badaniu legalności decyzji wydawanej na podstawie art. 211 pkt 4 u.f.p. z 2005 r., zakres kognicji Sądu nie obejmuje kwestii związanych z rozwiązaniem umowy o udzielenie dofinansowania. W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutów skargi, że Beneficjent per se zaprzestał działalność produkcyjnej w związku z popadnięciem w stan upadłości. W związku z tym za bezprzedmiotowy należy uznać zarzut, że Organ nie przedstawił żadnych okoliczności, które wskazywałyby, aby bankructwo Beneficjenta miało charakter oszukańczy. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniósł Syndyk Masy Upadłości E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M.. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie (błędna wykładnia i w konsekwencji błędne zastosowanie) art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez uznanie, że zakończenie działalności produkcyjnej w rozumieniu tego przepisu obejmuje już samo zakończenie takiej działalności beneficjenta nawet jeśli działalność produkcyjną przewidzianą w projekcie dalej realizuje inny podmiot; w konsekwencji uznanie, że w sprawie doszło do zaprzestania działalności produkcyjnej przewidzianej w projekcie, pomimo że działalność tą prowadziła spółka M.; 2. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej w rozpoznawanej skardze decyzji pomimo, że postępowanie administracyjne w którym została wydana, zostało przeprowadzone z uchybieniem przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym zaniechanie wyjaśnienia związku pomiędzy uchybieniem przez skarżącą obowiązków informacyjnych, a powstaniem lub zagrożeniem interesów finansowych UE (również nie określonym) oraz zaniechanie ustaleń w zakresie zachowania przez spółkę M. wskaźników realizacji projektu i spełnienia przez nią kryterium MŚP w okresie trwałości projektu, choć jest to niezbędne do ustalenia, czy doszło do naruszenia nakazu zachowania okresu trwałości projektu; 3. naruszenie (błędną wykładnię) art. 57 ust. 5 Rozporządzenia nr 1083/2006 (również w związku z art. 128 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zmian.) poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania, jeśli: a) zaprzestanie przez beneficjenta działalności stanowiącej warunek zachowania okresu trwałości projektu nastąpiło w wyniku zaistnienia niewypłacalności w rozumieniu przepisów o upadłości, ale jeszcze przed wydaniem przez właściwy sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości; innymi słowy poprzez uznanie, że "upadłość" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dopiero stan istniejący w chwili wydania przez właściwy sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości beneficjenta; b) uznanie, że dokonanie przez beneficjenta czynności prawnej podlegającej bezskuteczności ex lege na mocy przepisu art. 128 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze stwarza domniemanie, że taka czynność została dokonana wbrew zasadom współżycia społecznego, a zatem świadczy o "oszukańczym" charakterze upadłości; 4. naruszenie (błędne zaniechanie zastosowania) art. 57 ust. 5 Rozporządzenie nr 1083/2006 poprzez błędne uznanie, że beneficjent dopuścił "oszukańczego" bankructwa wykluczającego dobrodziejstwo wynikające z tego przepisu; 5. naruszenie (błędne zastosowanie) art. 2 pkt 7 Rozporządzenie nr 1083/2006 i przepisów art. 217 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. z 2005 r. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1241 ze zmian.) błędnie uznając, że są "nieprawidłowościami" w rozumieniu tego przepisu inkryminowane w decyzji [...] działania i zaniechania beneficjenta, pomimo że faktycznie nie prowadzą ani nie mogłyby prowadzić do spowodowania szkody w budżecie UE, zatem nie powinny być podstawą domagania się zwrotu przedmiotowej dotacji; 6. naruszenie przepisu art. 141 § 5 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez WSA w zaskarżonym wyroku swojego stanowiska w przedmiocie zarzutów dotyczących znaczenia uchybień informacyjnych i braku podana przez organ okoliczności uzasadniających uznanie upadłości beneficjenta "oszukańczej". Wskazując na powyższe Syndyk wniósł, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, ewentualnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006, Państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, aby operacja obejmująca inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne zachowała wkład funduszy wyłącznie jeżeli w terminie pięciu lat od jej zakończenia nie zostanie poddana zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Z kolei zgodnie z art. 57 ust. 5 rozporządzenia nr 1083/2006 tego przepisu ustępów 1 do 4 nie stosuje się do operacji poddanej zasadniczej modyfikacji w wyniku zaprzestania działalności produkcyjnej spowodowanego upadłością niewynikającą z oszukańczego bankructwa. Zasadny okazał się zarzut ujęty w punkcie I. petitum skargi kasacyjnej w zakresie wadliwej wykładni art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006. Można pójść jeszcze dalej i wskazać, że Sąd I instancji w zasadzie w ogóle nie dokonał wykładni tego przepisu (nie przedstawił swojego stanowiska w tym zakresie), chociaż w istocie zastosował ten przepis, Sąd nie wyjaśnił bowiem jak należy rozumieć działanie dotyczące operacji związane z "poddaniem zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny". Sąd całkowicie abstrahując od wykazania okoliczności wynikających w art. 57 ust. 1 Rozporządzenia przeszedł od razu do analizy przesłanek ujętych w art. 57 ust. 5 Rozporządzenia, a zatem wykluczających zastosowanie reguły wynikającej z art. 57 ust. 1 Rozporządzenia, związanej z koniecznością utrzymania okresu trwałości projektu i jego celu. Konstrukcja art. 57 Rozporządzenia prowadzi jednak do wniosku, że w pierwszej kolejności należy ustalić naruszenie zasady określonej w ust. 1 tego przepis, ażeby w ogóle rozważać o zastosowaniu wyjątku, o którym mowa w jego ust. 5. Również uzasadniony okazał się zarzut ujęty w punkcie II petitum skargi kasacyjnej, dotyczący uchybień przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. W zasadzie Sąd I instancji zaniechał kontroli ustaleń faktycznych organów administracyjnych w zakresie naruszenia przez stronę postanowień art. 57 ust. 1 Rozporządzenia związanych ze stwierdzeniem poddania inwestycji /operacji zasadniczej modyfikacji. Naczelny Sąd Administracyjny wniosek w tym zakresie wywodzi z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i braku odniesienia się w nim do ww. zagadnienia. W konsekwencji uwzględnienia zarzutów zawartych w punkcie I i II petitum skargi kasacyjnej przedwczesne jest wypowiadanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny o zasadności zarzutów zawartych w dalszych punktach petitum skargi kasacyjnej, w tym w szczególności o wadliwej wykładni i zastosowaniu art. 57 ust. 5 Rozporządzenia nr 1083/2006 oraz o zasadności zarzutu ujętego w punkcie I petitum skargi kasacyjnej w zakresie zastosowania art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006. W tym ostatnim przedmiocie, skoro bowiem zakwestionowano wadliwość ustalenia stanu faktycznego Sąd nie mógł dokonać kontroli zastosowania normy prawa materialnego, do której ów stan faktyczny się odnosił. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 5 p.p.s.a., gdyż takiego przepisu w ustawie regulującej procedurę sądowoadministracyjną nie ma. Ponownie rozpoznający niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest uwzględnić uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w pierwszej kolejności zweryfikować wykładnię oraz zastosowanie art. 57 ust. 1 Rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 7 i z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło