I GSK 1795/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku M. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1784/13 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 24 czerwca 2014 r. oddalił skargę M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z ... października 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego. M. L. w skardze kasacyjnej od tego wyroku zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że wykonanie w chwili obecnej zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody polegającej na pozbawieniu możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i osób pozostających na jej utrzymaniu lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki polegające na trwałym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje przychód w kwocie 1.500 złotych miesięcznie, nie posiada żadnych nieruchomości, cennych ruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani innych składników majątkowych, których zbycie umożliwiałoby zaspokojenie zobowiązania stwierdzonego zaskarżoną decyzją. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 4 listopada 2014 r. oddalił wniosek. NSA stwierdził, że M. L. nie przedstawiła okoliczności uprawdopodobniających, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie jednej bądź obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a więc wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został poparty jakimikolwiek dokumentami źródłowymi pozwalającymi na ocenę czy wykonanie decyzji podatkowej określającej skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym może spowodować wystąpienie opisanych we wniosku okoliczności wpływających na możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny oraz czy może doprowadzić do zaprzestania prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej. W związku z tym nie było możliwe dokonanie oceny zasadności żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. L. pismem z ... marca 2015 r. ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do wniosku dołączyła dokumenty dotyczące prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, umowę o współpracy, z której wynika jej aktualne wynagrodzenie, umowę najmu mieszkania oraz faktury opłat za media. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację, w tym podniosła, że konieczność natychmiastowego spełnienia nałożonego na nią zobowiązania spowodowałaby konieczność zaciągnięcia pożyczki lub kredytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek skarżącej w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 165 p.p.s.a., który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane bądź zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji został prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2014 r. (sygn. akt I GSK 1795/14). Wspomniane postanowienie należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, do których ma zastosowanie art. 165 p.p.s.a. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zatem uchylić i zmienić takiego postanowienia. W przypadku postanowienia wydanego w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie takiego wstrzymania. Postępowanie incydentalne dotyczące ponownego wniosku powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności faktyczne bądź prawne, które były podstawą odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi wskazana w powołanym przepisie przesłanka, przy czym obowiązek przedstawienia okoliczności, pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej ma zatem obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że obecny wniosek skarżącej został uzasadniony i poparty dokumentami źródłowymi. Skarżąca szczególnie akcentowała wpływ wysokości zobowiązania podatkowego na jej kondycję finansową. Skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości (por. postanowienie NSA z 4 listopada 2014 r. sygn. akt I FSK 1575/14). Warto zaznaczyć, że określone skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym wynosi 25.356 złotych, natomiast skarżąca uzyskuje dochody w wysokości 2160 złotych netto miesięcznie. Porównanie dochodów otrzymywanych przez M. L. i ponoszonych przez nią wydatków (1400 zł miesięcznie tytułem najmu lokalu mieszkalnego, 125 zł co dwa miesiące za energię elektryczną, 223,38 zł miesięcznie za usługi telekomunikacyjne oraz 69,90 miesięcznie za Internet) z kwotą zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji, pozwala na stwierdzenie, że nie jest możliwe, aby skarżąca zobowiązanie to pokryła z bieżących dochodów. Ponadto nie posiada ona żadnych oszczędności ani majątku, który byłaby w stanie zbyć, w celu uzyskania środków na spłatę zobowiązania. Natomiast zaciągnięcie kredytu na uiszczenie zobowiązania wiązałoby się z dodatkowymi kosztami, które mogłyby pogorszyć jej sytuację majątkową. Oznacza to, że skarżąca może zostać pozbawiona możliwości zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych. Odtworzenie substancji majątkowej naruszonej na skutek egzekucji zobowiązania podatkowego połączone byłoby z koniecznością stosowania przez M. L. znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie objętej skargą decyzji może więc spowodować ubytek w majątku skarżącej, który będzie równoznaczny z wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. w art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.