I GSK 202/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 174/22 w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 21 stycznia 2022 r. nr 9013-2021-002785 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 174/22, oddalił skargę I. N. (skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (organ, Dyrektor ARiMR) z dnia 21 stycznia 2022 r., nr 9013-2021-002785 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca kasacyjnie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 w związku z art. 145 § 1 ust. 1 oraz w związku z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie rozprawy oraz wydanie stosownego orzeczenia o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie norm postępowania sądowo-administracyjnego, polegające na: 1. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności decyzji organów obydwu instancji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) w związku z rażącym naruszeniem przez organy art. 6 k.p.a. oraz norm rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dalej: rozporządzenie zalesieniowe z dnia 19 marca 2009 r.) - w związku z okolicznością, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji nakładają na stronę obowiązek zwrotu płatności na zalesienie (...) PROW 2007-2013 uzyskanych przez nią na podstawie decyzji Kierownika BP ARIMR w Kielcach nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. pomimo braku wystąpienia i wskazania przez organ jakichkolwiek okoliczności, w związku z którymi właściwe przepisy prawa materialnego; a mianowicie przepisy rozporządzenia zalesieniowego z dnia 19 marca 2009 r., przewidywałyby powstanie obowiązku zwrotu kwot wskazanych w decyzji; 2. Alternatywnie, niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. - z przyczyn wymienionych w pkt. 1; 3. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności decyzji organów obydwu instancji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem przez organy art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja RP), polegającym na wydaniu rozstrzygnięcia bezpośrednio opartego na ponownej, odmiennej od zawartej w dotychczas obowiązujących decyzjach, prawnej ocenie okoliczności faktycznych, znanych właściwym organom w czasie wydawania dotychczasowych, ważnych i pozostających w obrocie decyzji. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pismem procesowym z dnia 25 listopada 2025 r. (data wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego: 27 listopada 2025 r.), skarżąca kasacyjnie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika przedłożyła dodatkowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej wymienionej w pkt 2 ww. skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia norm postępowania sądowo-administracyjnego poprzez niezastosowanie środka o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. Ponadto wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. lub alternatywnie na podstawie art. 126 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania, skarżąca kasacyjnie podniosła, że w związku z zapytaniem prejudycjalnym skierowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) na mocy postanowienia z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 1486/22 (sygn. akt w Trybunale Sprawiedliwości: C-470/25), na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wnosi o zawieszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu niniejszego postępowania do czasu uzyskania wyroku TSUE rozstrzygającą ww. kwestę, co pozwoli ocenić, czy omawiane naruszenie norm postępowania administracyjnego przez organ – polegające na braku przedstawienia uzasadnienia zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej kwestii zastosowanej wykładni normy wskazanej jako podstawa prawna decyzji – mogło mieć wpływ na wynik postępowania zakończonego decyzją zaskarżoną do Sądu Administracyjnego. Organ, pismem procesowym z dnia 1 grudnia 2025 r. wyjaśnił, że pozostawia do uznania Sądu wniosek skarżącej kasacyjnie z dnia 25 listopada 2025 r. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu uzyskania wyroku TSUE w sprawie C-470/25. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 1486/22 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 96/22, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2021 r., w przedmiocie płatności rolnych, przedstawił do rozstrzygnięcia TSUE następujące pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy użyty w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/1995 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23.12.1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L 2013.347.549) zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków." Mając na uwadze, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wydania orzeczenia przez TSUE w zakresie zadanego pytania, zaszła podstawa do zawieszenia postępowania w tej sprawie. Dlatego też na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.