I GSK 2099/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-28
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Hanna Kamińska, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej producentowi rolnemu, który nie zgłosił zmiany adresu do korespondencji, jest skuteczne, jeśli przesyłka została zwrócona z adnotacją "błędne dane adresowe", a producent rolny w późniejszym piśmie wskazał inny adres?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej producentowi rolnemu jest skuteczne, jeśli przesyłka została wysłana na adres wskazany w ewidencji producentów, a producent rolny nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmiany adresu. Adnotacja doręczyciela o "błędnych danych adresowych" nie unieważnia doręczenia, jeśli to sam producent podał ten adres i nie zgłosił jego zmiany. W takiej sytuacji organ zasadnie stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Producent rolny M. P. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2016. Decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania płatności została wysłana na adres wskazany przez M. P. we wniosku z 2004 r. Przesyłka wróciła z adnotacją "błędne dane adresowe". M. P. wniósł odwołanie, w którym wskazał inny adres. Dyrektor ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. WSA uchylił postanowienie Dyrektora, uznając doręczenie za nieskuteczne. NSA uchylił wyrok WSA, uznając doręczenie za skuteczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i oddalił skargę M. P. Zasądził od M. P. na rzecz Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 282/17 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. P. na rzecz Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018r., sygn. akt III SA/Lu 282/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - po rozpoznaniu skargi M. P. - uchylił postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej decyzją z dnia [...] marca 2017r. odmówił przyznania płatności ONW na rok 2016. Decyzja ta została wysłana na adres wskazany przez M. P. we wniosku z dnia 11 maja 2004r. o wpis do ewidencji producentów, tj. [...]. Zwrot przesyłki z adnotacją "(b)łędne dane adresowe" nastąpił w dniu 27 marca 2017r. W dniu 13 kwietnia 2017r. M. P. zwrócił się o wydanie wszystkich decyzji za rok 2016. W dniu 25 kwietnia 2017r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2017r. Dyrektor stwierdził, że odwołanie to wniesiono po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017r. poz. 1257), zwanej k.p.a. Termin na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2017r. upłynął bowiem w dniu 10 kwietnia 2017r. Wyjaśnił, że złożenie odwołania po upływie terminu, zobowiązywało organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor argumentował, że w przypadku osób fizycznych podstawowym miejscem dla doręczeń pism procesowych jest mieszkanie adresata - miejsce faktycznego zamieszkiwania a skuteczność doręczenia przesyłki należy oceniać w ścisłym powiązaniu z art. 41 § 1 k.p.a. Przepis ten nakłada na strony, ich przedstawicieli i pełnomocników obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. Dopiero w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.). Ze względu na obowiązek wskazania w podaniu adresu osoby, od której ono pochodzi (art. 63 § 2 k.p.a.), adresem będzie miejsce wskazane przez stronę. Organ nie posiada uprawnienia do badania zgodności podanego adresu z adresem faktycznym zamieszkania strony. Spoczywa na nim obowiązek doręczania pism stronie pod wskazany przez nią adres.
Dyrektor podniósł, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. nr 10, poz. 76 ze zm.), zwanej ustawą o systemie ewidencji, producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. W ewidencji producent rolny wskazał adres do korespondencji – [...]. W złożonym w dniu 25 kwietnia 2017r. odwołaniu M. P. wskazał jednak jako adres: [...].
Dyrektor zauważył, że zgodnie z art. 14 ustawy o krajowym systemie ewidencji producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Czynność związana ze złożeniem zmiany danych do wniosku o wpis do ewidencji producentów następuje na formularzu wniosku, którego wzór obowiązuje na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wzoru zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym.
Uwzględniając skargę M. P. na tę decyzję - Sąd I instancji powołał art. 134 k.p.a., a następnie stwierdził, że organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania tej oceny. W razie zaś wątpliwości i zaistnienia konieczności wyjaśnienia kwestii istotnych dla ustaleń w zakresie dopuszczalności odwołania i dochowania terminu, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do okoliczności mających wpływ na dopuszczalność odwołania, czy też dochowanie terminu, Sąd uznał za naruszające zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
Następnie Sąd I instancji - po zaprezentowaniu regulacji prawnej art. 39, art. 43 i art. 44 § 1 - § 4 k.p.a. - stwierdził, że stanowi ona gwarancję procesową dla stron postępowania doręczania im korespondencji tylko w przewidziany przepisami sposób. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń traktuje się jako gwarancje przestrzegania przez organy administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawa. Ponieważ te regulacje mają charakter gwarancyjny, nie mogą być interpretowane na szkodę strony postępowania, w szczególności, kiedy podejmuje ona starania mające jej zapewnić prawo do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Zdaniem Sądu I instancji w tej sprawie nie miał miejsca żaden ze sposobów doręczania pism stronie postępowania, o których mowa w art. 40 - art. 44 k.p.a. Decyzja organu I instancji nie została bowiem doręczona ani stronie osobiście, ani dorosłemu domownikowi (sąsiadowi, dozorcy domu), ani też nie nastąpiło doręczenie pisma na podstawie art. 44 § 1 - § 4 k.p.a. Podniósł, że decyzja jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie, nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie. Wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego jest ściśle związane ze skutkiem doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 110 k.p.a.), polegającym na związaniu organu wydaną decyzją. Związanie to wynika nie tyle z samego aktu ogłoszenia lub doręczenia decyzji, ale przede wszystkim z tego, że treść decyzji została stronie zakomunikowana, tzn. doszła do jej wiadomości faktycznie lub wskutek fikcji prawnej doręczenia, w trybie art. 44 k.p.a. i niepodjęcia przesyłki w terminie. Dopóki decyzja nie zostanie zakomunikowana stronie, jest aktem niewywierającym dla strony żadnych skutków. Dopiero uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stanowi o wprowadzeniu jej do obrotu prawnego i stwarza możliwość wniesienia odwołania. Nieskuteczne doręczenie decyzji powoduje, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Określona w art. 129 § 2 k.p.a. metoda liczenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od daty doręczenia decyzji (postanowienia) została ustalona w interesie stron postępowania i nie może być interpretowana w sposób, który przyniósłby uszczerbek w prawach strony. W realiach tej sprawy brak jest zdaniem Sądu I instancji podstaw do przyjęcia, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 27 marca 2017r. Z dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] marca 2017r. opatrzono adnotacją "(b)łędna dane adresowe" i w dniu 27 marca 2017r. zwrócono do nadawcy (do organu). Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Oznacza to, że operator pocztowy nie ma uprawnień do kontroli, ani korygowania adresu, nie jest też zobowiązany do dokonania doręczenia przesyłki pod innym adresem, niż znajdujący się na przesyłce. Stosownie zaś do art. 32 ust. 1 zd. 1 ustawy Prawo pocztowe, przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, zwraca nadawcy. Skoro nie zostały spełnione warunki doręczenia pisma, o których mowa w art. 40 - art. 44 k.p.a., z powodu "(b)łędnych danych adresowych", to organ nie był uprawniony do stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to wydano zatem bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego z naruszeniem zasad postępowania uregulowanych przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W tych okolicznościach organ II instancji nie mógł - zdaniem Sądu I instancji - przyjąć, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 27 marca 2017r. i od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji, z naruszeniem art. 134 k.p.a., wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Skargę od tego wyroku wywiódł Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rażące naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a:
- w zw. z art. 41 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie i błędne przyjęcie, iż skarżącemu nie doręczono prawidłowo decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej, z dnia [...] marca 2017r. w sprawie płatności ONW na rok 2016,
- w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nieprawidłowo rozstrzygnął w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, poprzez przyjęcie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej, z dnia [...] marca 2017r. w sprawie płatności ONW na rok 2016 nie została skutecznie doręczona stronie.
Mając na uwadze powyższy zarzut, na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz oświadczył, iż zrzeka się rozprawy na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor wskazał nadto na naruszenie art. 7 ust. 1, art. 5 ust 1 pkt 1 oraz art. 14 ustawy o systemie ewidencji oraz art. 63 § 2 i art. 64 § 1 k.p.a. Konkludując argumentację skargi kasacyjnej stwierdził, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał oceny działania organu w kontekście wszystkich unormowań regulujących instytucję doręczeń w postępowaniu administracyjnym. Przede wszystkim Sąd nie uczynił przedmiotem swoich rozważań zagadnienia skuteczności doręczenia w trybie art. 41 § 2 Kpa, które zobowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu. Zatem przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w przedmiotowym postępowaniu nie doszło do doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białej Podlaskiej, z dnia [...] marca 2017r. nr. [...] w sprawie płatności ONW na rok 2016 stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania czy też modyfikowania, niejako w zastępstwie skarżącego kasacyjnie, podstaw kasacyjnych. Zatem każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego lub materialnego.
Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż ma ona usprawiedliwione podstawy prawne.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który uchylając zaskarżone postanowienie, uznał, że w tej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji w przedmiocie przyznania producentowi rolnemu płatności, a to z tego względu, że nie zostały spełnione warunki jej doręczenia określone w art. 40 - art. 44 k.p.a. z powodu "(b)łędnych danych adresowych". Nie godząc się z tym stanowiskiem Dyrektor podnosi, iż Sąd I instancji nie rozważył okoliczności sprawy w świetle wszystkich unormowań k.p.a. o doręczeniach, w tym w kontekście obowiązku wnioskodawcy zawiadomienia o zmianie adresu, a w konsekwencji wadliwie uznał, że decyzja ta nie została stronie skutecznie doręczona.
Rozpoznając tak zarysowany spór - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji, pomimo stwierdzenia, że w tej sprawie nie zostały spełnione warunki jej doręczenia określone w art. 40 - art. 44 k.p.a., w istocie nie rozważał wszystkich okoliczności faktycznych na gruncie tych przepisów, bowiem pominął treść art. 41 k.p.a., jak i szczególną regulację prawną art. 14 ustawy o systemie ewidencji. Stosownie do tych przepisów "(w) toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny" (art. 41 k.p.a.). "Producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów" (art. 14 ustawy o systemie ewidencji). Dodać należy też, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o systemie ewidencji "(w)pisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję". Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ewidencji zaś "(e)widencja producentów zawiera: imię i nazwisko albo nazwę producenta, określenie jego miejsca zamieszkania i adres albo określenie siedziby i adres, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), z zastrzeżeniem ust. 3". Analiza powyższej regulacji prawnej prowadzi do wniosku, że w sprawach płatności rolnych ustawodawca krajowy wprowadza własną i odrębną od uregulowań k.p.a. regulację prawną, aczkolwiek w zakresie obowiązku zawiadomienia organów Agencji o zmianie adresu i skutkach naruszenia tego obowiązku tożsamą z k.p.a. W świetle tej regulacji nie powinno budzić najmniejszych wątpliwości to, iż producent rolny obowiązany jest zawiadomić organy Agencji o zmianie adresu czy adresu do doręczeń, pod rygorem uznania pism za doręczone pod dotychczasowym adresem. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie w sprawach dopłat rolnych, gdyż miejsce zamieszkania lub siedziby rolnika determinuje również właściwość organu. Niedopełnienie tego obowiązku rodzi doniosłe konsekwencje w zakresie skuteczności doręczeń korespondencji w sprawie płatności rolnych. Podkreślić również trzeba, że dane zawarte w systemie ewidencji stanowią podstawę czynienia przez organy Agencji ustaleń faktycznych na okoliczności wynikające z tej ewidencji, w tej sprawie na okoliczność miejsca zamieszkania i doręczenia korespondencji urzędowej. A zatem oceniając prawidłowość doręczania tej korespondencji i skuteczność jej doręczenia nie można ograniczyć się wyłącznie do oceny danych adresowych wskazanych na doręczanej przesyłce, lecz przede wszystkim należy zbadać, czy przesyłkę wysłano na podany przez rolnika adres oraz czy dochował on ciążącemu obowiązkowi zawiadomienia organów Agencji o ich zmianie na odpowiednim formularzu.
Zważywszy na powyższą regulację prawną - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy kontroli postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie płatności ONW na rok 2016 zarówno w aspekcie prawnym, jak i faktycznym. W tej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że skarżący producent rolny we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu 11 maja 2004r. wskazał adres do korespondencji i zamieszkania/siedziby: [...] (w poz. VI i V); ten adres został wskazany w zaświadczeniu o nadaniu numeru identyfikacyjnego i w banku jako adres producenta rolnego; na ten adres została doręczona decyzja pierwszoinstancyjna w sprawie płatności ONW na rok 2016; przesyłka zawierająca tę decyzję została zwrócona do siedziby organu z adnotacją "(b)łędne dane adresowe"; producent rolny nie złożył formularza zmiany danych w systemie ewidencji; w piśmie stanowiącym odwołanie od tej decyzji wskazał adres: [...]. W tych okolicznościach oczywistym jest, że adresem korespondencyjnym od czasu dokonania w 2004r. wpisu producenta rolnego do ewidencji był pierwszy ze wskazanych adresów, a producent rolny - pomimo złożenia w kwietniu 2016r. wniosku o przyznanie płatności ONW na 2016 - nie zawiadomił organu Agencji o zmianie uwidocznionego w ewidencji adresu korespondencyjnego. Skoro zatem nie dopełnił on ciążącego na nim obowiązku zmiany adresu, to nie sposób przyjąć - jak to stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. W konsekwencji zaniedbania temu obowiązkowi doręczenie tej decyzji pod adresem wskazanym w ewidencji ma bowiem skutek prawny w postaci doręczenia. Okoliczności tej nie zmienia zamieszczona na kopercie adnotacja doręczyciela "(b)łędne dane adresowe". Przede wszystkim wskazać należy, że to producent rolny wskazał ten adres, uznany przez doręczyciela za błędny, i to on ponosi skutki ewentualnego podania błędnego adresu. Jednakże w tej sprawie nie sposób uznać - wbrew odmiennej adnotacji doręczyciela - że adres: [...], zawierał błędne dane adresowe. Jak bowiem dowodzi analiza akt sądowych w skardze producent rolny podał dwa adresu, tj. [...] i [...]; kierowana na pierwszy z tych adresów korespondencja sądowa, w tym do usunięcia braków skargi, została odebrana pod tym adresem przez żonę producenta rolnego – A. P.; natomiast odpis wyroku został zwrócony przez doręczyciela z adnotacją "nie ma takiego adresu". Odpis ten skutecznie doręczono na drugi ze wskazanych w skardze adresów. Powyższe okoliczności podważają wiarygodność i moc dowodową zwrotnego dowodu doręczenia. Fakt skutecznego doręczenia części korespondencji pod adresem wskazanym w ewidencji producentów przeczy bowiem treści adnotacji, że dane adresowe są wadliwe. Nie można też uznać - jak to przyjął Sąd I instancji opierając się li tylko na adnotacji na kopercie - że decyzję wysłano na błędny adres, co z kolei czyniło doręczenie tej decyzji nieskutecznym. Zresztą sam skarżący - producent rolny nie kwestionuje skuteczności doręczenia decyzji na sporny adres, lecz prawidłowość odmowy przyznania mu wnioskowanej płatności. Te okoliczności faktyczne - choć wynikające z akt sądowych - zostały pominięte przez Sąd I instancji w ocenie prawidłowości i skuteczności doręczenia spornej decyzji, co również czyni zaskarżony wyrok wadliwym.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że decyzja pierwszoinstancyjna została - stosownie do art. 41 § 2 k.p.a. - skutecznie doręczona skarżącemu producentowi rolnemu w dniu 27 marca 2017r. pod adresem wskazanym w systemie ewidencji producentów, a skoro odwołanie od tej decyzji zostało złożone w dniu 25 kwietnia 2017r., to zasadnie organ Agencji uznał - na postawie art. 134 k.p.a. - że zostało ono złożone z uchybieniem terminu, co uprawniało ten organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do jego złozenia. Oznacza to, że poddane kontroli sądowoadministarcyjnej postanowienie odpowiada prawu. Zważywszy na istotę sporu w tej sprawie sprowadzającą się do oceny okoliczności faktycznej prawidłowości i skuteczności doręczenia decyzji producentowi rolnemu na gruncie normy prawnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tak zarysowana istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę producenta rolnego jako pozbawioną podstawy prawnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego organu, obejmujących wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, orzekł, na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło