I GSK 2207/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-17
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Hanna Kamińska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i jawności przy udzielaniu zamówienia na usługi doradcze, polegające na podziale zamówienia i niezastosowaniu procedury konkurencyjności, uzasadnia zastosowanie 100% korekty finansowej dofinansowania projektu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż skarżący naruszył zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania i jawności poprzez podział zamówienia na usługi doradcze i niezastosowanie procedury konkurencyjności, co uzasadniało zastosowanie 100% korekty finansowej. Sąd podkreślił, że nie jest wymagane udowodnienie konkretnej szkody finansowej, a wystarczające jest wykazanie naruszenia prawa, które mogło doprowadzić do uszczuplenia środków unijnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zarządu Województwa Pomorskiego o zwrocie dofinansowania projektu ze środków unijnych, przyznanego Ł. D. Beneficjent został zobowiązany do zwrotu 59.546,40 zł wraz z odsetkami z powodu naruszenia procedur wykorzystania środków UE, polegającego na podziale zamówienia na usługi doradcze i niezastosowaniu zasady konkurencyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę beneficjenta, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 896/19 w sprawie ze skargi Ł. D. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ł. D. na rzecz Zarządu Województwa Pomorskiego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) wyrokiem z 9 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 896/19, oddalił skargę Ł. D. (dalej: skarżący) na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego (dalej: Zarząd) z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych.
WSA wskazał, że Zarząd decyzją z [...] lutego 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2018 r. nr [...] zobowiązującą stronę do zwrotu środków stanowiących dofinansowanie w wysokości 59.546,40 zł przyznanych skarżącemu na podstawie umowy z 20 grudnia 2016 r. nr [...] o dofinansowanie projektu pt.: "X" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zarząd wyjaśnił, że skarżący wykorzystał przyznane mu środki z naruszeniem procedur obowiązujących przy wykorzystywaniu środków pochodzących z budżetu UE, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.; dalej: ufp).
Przyczyną powyższego było istnienie istotnej zbieżności przedmiotu zamówienia objętego poz. 8 budżetu projektu oraz zamówień planowanych do udzielenia w ramach poz. 18 budżetu projektu. W obu przypadkach przedmiotem zamówienia jest usługa doradcza służąca wsparciu procesu planowania i prowadzenia działalności gospodarczej. W obu przypadkach strona przewidywała, że zakres rzeczowy usług doradczych związany będzie z szeroko rozumianymi problemami organizacyjno-prawnymi, księgowymi i marketingowymi, które występują w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zarząd stwierdził, że fakt wyrażenia we wniosku o dofinansowanie zamiaru udzielenia zamówienia na usługi doradcze dla osób zamierzających rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w ramach projektu, przeznaczając na ten cel 108.000 zł, powodował po stronie beneficjenta obowiązek zastosowania przy udzielaniu ww. zamówienia procedur określonych zapisami rozdziału 5.1 Zasad udzielania Zamówień w ramach projektów realizowanych w ramach RPO dla WP na lata 2014-2020, czego nie dopełnił.
Zarząd uznał zatem, że spotkania z doradcami zaplanowane przez zamawiającego do realizacji w ramach projektu zarówno w ramach Zadania nr 2 poz. 8 o wartości 60.000 zł brutto i w ramach Zadania nr 4 poz. 18 o wartości 48.000 zł brutto spełniają wszystkie przesłanki do uznania ich za jedno zamówienie.
W efekcie organ stwierdził, że w sprawie doszło nie tylko do naruszeń umowy o dofinansowanie czy Wytycznych dotyczących udzielania zamówień, których obowiązek stosowania wynikał z § 4 ust. 4 Umowy, ale także do naruszenia zasad: uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i jawności.
Zdaniem Zarządu stwierdzone naruszenia mogły mieć wpływ na wybór najkorzystniejszej oferty, co z kolei mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE. Odpowiada to definicji legalnej nieprawidłowości zawartej w art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej i art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (...) oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320; dalej: rozporządzenia 1303/2013).
Zarząd za chybiony uznał zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r. poz. 971; dalej: rozporządzenie w sprawie korekt). Organ stwierdził, że okoliczność intencjonalnego dokonania podziału zamówienia, skutkująca zaniechaniem zastosowania właściwej z uwagi na ogólną wartość zamówienia, procedury jego udzielenia (zakładające udostępnienie w sposób powszechnie dostępny informacji o zamiarze udzielenie zamówienia), nieprzedłożenie w trakcie kontroli oszacowań wartości zamówienia uzasadniały twierdzenie o istotnym naruszeniu zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania w ramach zamówienia o znacznej wartości (108.000 zł, co ponad dwukrotnie przekracza wartość zamówienia, która zgodnie z zapisami Wytycznych dotyczących zamówień obliguje do udzielenia ich w trybie "Zasady konkurencyjności), dało podstawę do zastosowania podstawowej stawki korekty (100%).
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę na decyzję Zarządu.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, umożliwiał organowi podjęcie zaskarżonej decyzji.
WSA za chybiony uznał zarzut nieuzasadnionej odmowy dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. Ż. oraz wyznaczenia w tym celu rozprawy. Sąd stwierdził, że wykazanie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności może odbywać się również w ramach inicjatywy dowodowej (na żądanie) strony jednak uprawnienie to jest ograniczone w sytuacji kiedy te istotne okoliczności zostały wykazane już innymi dowodami. W realiach sprawy, w postanowieniach z 4 czerwca i 15 października 2018 r. organ wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił wniosków o przesłuchanie M. Ż. oraz wyznaczenia w tym celu rozprawy. Wskazano m.in., że okoliczności, na które miałby być przesłuchany wskazany świadek zostały już stwierdzone innymi dowodami, w tym stanowiskiem skarżącego prezentowanym w pismach zawierających zastrzeżenia, co do ustaleń poczynionych przez zespół kontrolujący oraz składanych w toku postępowania administracyjnego. Ponadto z akt sprawy wynika, że M. Ż. była osobą udzielającą wyjaśnień zespołowi kontrolującemu. Pozwalało to przyjąć, że wiedza o faktach badanych w trakcie kontroli została przekazana przez wspomnianą osobę już na ówczesnym etapie, w ramach udzielanych przez nią wyjaśnień.
WSA uznał, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: kpa). W jego ramach ustalono, że w trakcie weryfikacji zamówień udzielonych w ramach realizacji projektu, skarżący nie przeprowadził procedury zasady konkurencyjności dla indywidualnego doradztwa zaplanowanego do realizacji w ramach projektu, wyszczególnionego w budżecie projektu w poz. 8 i 18 o łącznej wartości 108.000 zł brutto. Organ prawidłowo uznał, że szkolenia/spotkania z doradcami zaplanowane przez zamawiającego do realizacji w ramach projektu spełniają wszystkie przesłanki do uznania ich za jedno zamówienie ponieważ:
- zaplanowane do realizacji usługi (spotkania z doradcami) są tożsame funkcjonalnie, mają na celu zapewnienie uczestnikom projektu specjalistycznego doradztwa dotyczą aspektów zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej;
- możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie - wszystkie spotkania/szkolenia doradcze zaplanowane w ramach projektu są zaplanowane do realizacji w tym samym czasie (w okresie realizacji projektu) oraz przedłożone w trakcie kontroli umowy z wykonawcami podpisano w 19 czerwca 2017 r.;
- możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę - powszechną sytuacją na rynku jest, realizacja procesu doradztwa zaplanowanego w ramach projektu przez jednego wykonawcę (firmę).
Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących szacowania wartości zamówienia, jednak biorąc pod uwagę kwotę zaplanowaną na realizację bloku spotkań/szkoleń doradczych w budżecie projektu (108.000 zł) oraz wysokość wydatków rozliczonych we wnioskach o płatność. Zatem organ prawidłowo uznał, że zamawiający powinien zastosować zasadę konkurencyjności przeprowadzoną zgodnie z regulacjami opisanymi w Podrozdziale 5.1. Zasada konkurencyjności, Wytycznych dotyczących zamówień. W związku z tym istniały w sprawie podstawy do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp.
WSA podkreślił, że beneficjent w budżecie przed późniejszymi zmianami, którymi zmodyfikowano wsparcie udzielane w ramach poz. 18 budżetu projektu - zarówno dla doradztwa ujętego w poz. 8 jak i doradztwa ujętego w poz. 18 (tożsamych pod względem podmiotowym, czasowym i funkcjonalnym) przewidział dla prowadzących indywidualne doradztwo stawkę 100 zł/h i na taką też kwotę za godzinę podpisał wszystkie umowy na przeprowadzenie doradztwa. Trafny był zatem wniosek organu, że już na etapie planowania budżetu projektu skarżący miał pełną świadomość o przewidywanym, ostatecznym koszcie usług doradczych, którego łączna wartość (przekraczająca 50.000 zł netto) obligowała go zgodnie z Umową i Wytycznymi do zastosowania zasady konkurencyjności przy udzielaniu przedmiotowego zamówienia. WSA zaznaczył, że skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających prawidłowe przeprowadzenie szacowania wartości zamówienia, stąd prawidłowy okazał się wniosek organu o niedołożeniu przez skarżącego należytych starań w celu ustalenia wartości szacunkowej.
W konsekwencji WSA stwierdził, że w sprawie doszło naruszenia zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i jawności.
WSA za prawidłowe uznał ocenę organu, co do kwalifikacji stwierdzonych naruszeń jako nieprawidłowości, o których mowa w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018, poz. 1431) i art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. W sprawie doszło bowiem do naruszenia procedur i naruszenie to miało (mogło mieć) szkodliwy wpływ na budżet UE. Przy czym WSA zaznaczył, że nie jest wymagane wystąpienie konkretnej szkody finansowej i udowodnienie jej wystąpienia. Wystarczającym jest wykazanie naruszenia prawa, które mogło doprowadzić do uszczuplenia środków unijnych, i z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem WSA organ, ustalając wartość korekty finansowej przyjął kategorię naruszenia - podział zamówienia lub zaniżenie jego wartości skutkujące niezastosowaniem wymogów związanych z publikacją zapytania ofertowego - korekta 100% - wysokość stawki może zostać obniżona do wysokości 25%. Przy czym, wbrew zarzutom skargi uwzględnił treść § 3 rozporządzenia. W myśl tego przepisu, wartość korekty finansowej lub pomniejszenia może zostać obniżona, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej (ust. 1). Charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji (ust. 2).
Zarząd wyjaśnił, dlaczego nie znalazł okoliczności uzasadniających obniżenie zastosowanego wskaźnika procentowego. Wskazał, że okoliczność intencjonalnego dokonania podziału zamówienia, skutkująca zaniechaniem zastosowania właściwej z uwagi na ogólną wartość zamówienia procedury jego udzielenia (zakładającą udostępnienie w sposób powszechnie dostępny informacji o zamiarze udzielenie zamówienia), nieprzedłożenie w trakcie kontroli oszacowań wartości zamówienia, uzasadnia twierdzenie o istotnym naruszeniu zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania w ramach zamówienia o znacznej wartości (tj. 108.000 zł co ponad dwukrotnie przekracza wartość zamówienia, która zgodnie z zapisami Wytycznych dotyczących zamówień obliguje do udzielenia ich w trybie Zasady konkurencyjności), co dało podstawę do zastosowania podstawowej stawki korekty (100%).
W rezultacie WSA na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa) oddalił skargę.
Skarżący skargą kasacyjną zaskarżał wyrok WSA w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa – zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 kpa, przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie świadka M. Ż., co przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. Powyższe naruszenie skutkowało tym, iż sąd uznał, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów poprzez uznanie, że beneficjent był zobowiązany do przeprowadzenia procedury zasady konkurencyjności dla indywidualnego doradztwa zaplanowanego do realizacji w ramach projektu, wyszczególnionego w budżecie projektu w poz. 8 oraz poz. 18 o łącznej wartości 108.000 zł brutto;
2. art. 151 ppsa, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji, gdy sąd powinien zaskarżoną decyzję, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, uchylić wobec ziszczenia się przesłanek w tym przepisie wskazanych;
Na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, tj.:
1. art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że środki przeznaczone na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez beneficjenta z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, podczas gdy beneficjent nie był zobligowany do przeprowadzenia procedury zasady konkurencyjności;
2. § 3 rozporządzenia w sprawie korekt, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak obniżenia wartości korekty finansowej w sytuacji, gdy wysokość stawki wynikająca z przyjętej kategorii naruszenia może zostać obniżona do wysokości 25%, skutkiem czego wartość korekty finansowej ustalona została niewspółmiernie do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej.
W konsekwencji skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zarząd w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna, przy czym na taką jej ocenę znaczący wpływ miał sposób sformułowania podniesionych w tej skardze zarzutów.
Na wstępie przypomnieć należy pewne elementarne, aczkolwiek istotne kwestie dotyczące zasad konstrukcyjnych skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego. Otóż skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są zaś wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie, jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
Rozpoznawana skarga kasacyjna wywiedziona została na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. Jej autor zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 kpa,), jak również przepisów prawa materialnego (art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp i § 3 rozporządzenia w sprawie korekt), przez ich niewłaściwe zastosowanie. W takiej sytuacji zasadne będzie rozważenie – jako pierwszych – zarzutów o charakterze procesowym. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony przez kasatora, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2008 r., II FSK 1787/06; wszystkie powoływane w sprawie orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Przystępując zatem do oceny zasadności podstaw procesowych skargi kasacyjnej, zauważyć należy, że zarzut niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 1 ppsa, jest całkowicie chybiony. Przede wszystkim WSA prawidłowo ocenił, że w sprawie organ nie naruszył przepisów art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 kpa, regulujących kwestię zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i ich oceny. WSA w sposób przekonywujący uzasadnił, dlaczego dowód z przesłuchania wnioskowanego przez skarżącego świadka (M. Ż.) był zbędny. Okoliczności, na które miałby być słuchany wskazany świadek zostały już stwierdzone innymi dowodami w postaci pism skarżącego z 19 stycznia i 1 marca 2018 r. zawierających zastrzeżenia, co do ustaleń poczynionych przez zespół kontrolujący. Co więcej – zgodnie z treścią Informacji pokontrolnej nr [...] – osoba wnioskowana jako świadek była osobą udzielającą wyjaśnień zespołowi kontrolującemu. Tak więc WSA trafnie wskazał, że wiedza o faktach badanych w trakcie kontroli została przekazana przez wspomnianą osobę już na ówczesnym etapie, w ramach udzielanych przez nią wyjaśnień.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę WSA, że organ prawidłowo wykazał, iż szkolenia/spotkania z doradcami zaplanowane przez skarżącego do realizacji w ramach projektu spełniają wszystkie przesłanki do uznania ich za jedno zamówienie. Świadczyły o tym następujące okoliczności: zaplanowane do realizacji usługi (spotkania z doradcami) były tożsame funkcjonalnie, możliwe było udzielenie zamówienia w tym samym czasie i możliwe było wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę (w sprawie wykazano, że na rynku istnieje szeroki krąg potencjalnych wykonawców, którzy są w stanie zrealizować wszystkie zaplanowane tematy spotkań/szkoleń). Tak więc WSA prawidłowo ocenił, że sposób udzielenia zamówienia na ww. usługi polegający na uznaniu każdej usługi doradczej realizowanej w ramach jednego bloku doradczego za oddzielne zamówienie istotnie ograniczył konkurencję uniemożliwiając tym samym dostęp do zamówienia innym podmiotom gospodarczym mającym w swojej ofercie usługi doradcze, które zostały zakupione przez zamawiającego pojedynczo.
WSA zasadnie zaznaczył, że wybór trybu, w jakim zostanie przeprowadzone postępowanie związane z udzieleniem zamówienia w ramach projektu powinien być poprzedzony ustaleniem z należytą starannością szacunkowej kwoty zamówienia. Powinno się to odbyć z uwzględnieniem wszelkich zamówień dodatkowych i ostatecznie wskazywać przybliżoną, hipotetyczną wartość planowanego zamówienia. Skarżący pierwotnie w budżecie projektu zarówno dla doradztwa ujętego w poz. 8 jak i doradztwa ujętego w poz. 18 (wbrew ocenie skarżącego kasacyjnie tożsamych pod względem podmiotowym, czasowym i funkcjonalnym) przewidział dla prowadzących indywidualne doradztwo stawkę 100 zł/h. Na taką też kwotę za godzinę skarżący podpisał wszystkie umowy na przeprowadzenie doradztwa. Zatem już na etapie planowania budżetu projektu skarżący wiedział o przewidywanym, ostatecznym koszcie usług doradczych, którego łączna wartość (przekraczająca 50.000 zł netto) obligowała go zgodnie z Umową i Wytycznymi dotyczącymi udzielania zamówień do zastosowania zasady konkurencyjności przy udzielaniu przedmiotowego zamówienia. Przy czym, jak wskazał WSA, skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających prawidłowe przeprowadzenie szacowania wartości zamówienia. Tym samym organ, a za nim WSA, prawidłowo wywiódł, że skarżący nie dołożył należnych starań w celu ustalenia wartości szacunkowej.
Powyższe oznacza, że ocena WSA, iż w toku prowadzonego postępowania, organ podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, była prawidłowa. Natomiast to, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organ, a następnie WSA, do wniosków odmiennych od tych, których prezentuje w swym stanowisku skarżący kasacyjnie nie oznacza jeszcze, że organ uchybił przepisom procedury administracyjnej, a jedynie prowadzi do wniosku, że skarżący jest niezadowolony z decyzji wydanej w tej sprawie i zapadłego wyroku.
Resumując skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie stanu faktycznego sprawy przyjętego przez WSA do rozpoznania skargi. W tej sytuacji chybiony jest zarzut, że WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa powinien uchylić zaskarżoną decyzję, a nie oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.
W tej sytuacji należy przejść do oceny zarzutów dotyczących prawa materialnego. W jego ramach skarżący kasacyjnie, jako pierwsze, zarzucił naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że środki przeznaczone na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez beneficjenta z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, podczas gdy beneficjent nie był zobligowany do przeprowadzenia procedury zasady konkurencyjności.
Nie jest to zarzut usprawiedliwiony.
Przede wszystkim wskazać należy, że przy niezakwestionowanym stanie faktycznym niewłaściwe zastosowanie przepisu materialnego nie może być skuteczne. W sprawie niewątpliwie doszło, co opisano wyżej, do naruszenia procedur o jakich mowa w art. 184 ufp (procedur dokonywania wydatków związanych z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich), a więc prawidłowo zastosowano art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp (w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków ...). Tak więc bezspornie w rozpoznawanej sprawie musiała być zastosowana korekta finansowa otrzymanego przez skarżącego kasacyjnie dofinansowania.
Ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy właśnie wielkości dokonanej korekty finansowej. Skarżący kasacyjnie zarzuca w nim naruszenie § 3 rozporządzenia w sprawie korekt, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak obniżenia wartości korekty finansowej w sytuacji, gdy wysokość stawki wynikająca z przyjętej kategorii naruszenia może zostać obniżona do wysokości 25%, skutkiem czego wartość korekty finansowej ustalona została niewspółmiernie do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej.
Nie jest to zarzut zasadny z przyczyn proceduralnych.
Po pierwsze wskazać należy, że wbrew obowiązkowi opisanemu w części wstępnej uzasadnienia wyroku, skarżący kasacyjnie nie opisuje precyzyjnie, którego przepisu sformułowany zarzut dotyczy. Wskazać należy, że § 3 rozporządzenia w sprawie korekt zawiera dwa ustępy. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje także, którego punktu załącznika do omawianego rozporządzenia zastosowana w sprawie korekta finansowa dotyczy (załącznik zawiera 30 punktów). Ponadto zauważyć należy, że to § 7 rozporządzenia w sprawie korekt odwołuje się do możliwości zastosowania, w przypadku kategorii nieprawidłowości indywidulanych, której w załączniku do rozporządzenia przypisano więcej nie jedną stawkę nieprawidłowości indywidualnych, niższej wysokości stawki. Jednak takiego zarzutu w skardze kasacyjnej nie sformułowano.
Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w zaskarżonym wyroku i decyzji dokładnie opisano, dlaczego nie znaleziono okoliczności uzasadniających obniżenie korekty.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2) postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na zasądzone koszty (2.700 zł) składa się opłata za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który brał udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło