I GSK 2236/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-15
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Małgorzata Grzelak, Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddanie przez beneficjenta dofinansowania unijnego infrastruktury zakupionej lub rozbudowanej dzięki temu dofinansowaniu w dzierżawę innemu podmiotowi, który prowadzi w niej działalność turystyczną, stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie i podstawę do żądania zwrotu całości środków?Ratio decidendi
Oddanie przez beneficjenta dofinansowania unijnego infrastruktury zakupionej lub rozbudowanej dzięki temu dofinansowaniu w dzierżawę innemu podmiotowi, który prowadzi w niej działalność turystyczną, stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie, ponieważ beneficjent nie realizuje osobiście celu projektu, jakim jest rozwój własnej działalności turystycznej. Brak osobistego świadczenia beneficjenta, wynikający z kwalifikacji podmiotowej w postępowaniu konkursowym, jest podstawą do żądania zwrotu całości dofinansowania wraz z odsetkami, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. otrzymała dofinansowanie unijne na rozbudowę infrastruktury hotelowej w celu rozwoju własnej działalności turystycznej. Po zrealizowaniu inwestycji, spółka oddała przedmiotową infrastrukturę w dzierżawę innemu podmiotowi, który prowadził w niej działalność hotelarską i gastronomiczną. Organy administracji uznały, że doszło do naruszenia umowy o dofinansowanie i zobowiązały spółkę do zwrotu całości otrzymanych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od A Sp. z o.o. na rzecz Zarządu Województwa Śląskiego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 427/17 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w K. na rzecz Zarządu Województwa Śląskiego 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej również jako: "WSA") wyrokiem z 15 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 427/17 oddalił skargę A Sp. z o.o. w K (dalej: "skarżąca", "beneficjent") na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.
Zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję nr [...] Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie, na podstawie której zobowiązano skarżącą
do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji całości wypłaconego dofinansowania w kwocie 195 600,00 zł z odsetkami określonymi
jak dla zaległości podatkowych.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Śląskie Centrum Przedsiębiorczości wskazało, że działalność wykonywana przez skarżącą nie polegała - wbrew założeniom wniosku o dofinansowanie - na oferowaniu usług hotelarskich, rekreacyjnych i wypoczynkowych. Skarżąca nie czerpała przychodów z tego rodzaju usług (a więc nie wykorzystywała nabytej w ramach projektu infrastruktury
do działalności w sektorze turystyki), ale z dzierżawy obiektów, wykorzystywanych przez inny podmiot działający bezpośrednio w sektorze turystyki. Zatem skarżąca
nie zrealizowała założeń wniosku o dofinansowanie i nie osiągnęła założonych
w nim celów, polegających na rozwoju działalności poprzez wzrost konkurencyjności oraz rozbudowanie oferowanych dotychczas usług poprzez unowocześnienie oferty. Rzeczowa realizacja projektu nie przyczyniła się zatem do zaoferowania
przez skarżącą lepszych, bardziej nowoczesnych usług rekreacyjnych
i wypoczynkowych, nie zwiększył się również zakres działalności firmy zgodnie
z założeniami projektu. Tym samym doszło do naruszenia § 4 ust. 3 oraz § 3 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Organ podniósł, że niedopełnienie obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie powoduje naruszenie procedur, obowiązujących przy realizacji projektu, objętych normą art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm., dalej u.f.p.), które skarżąca zobowiązana była stosować przy realizacji projektu. Powyższe stanowi podstawę żądania zwrotu całej wypłaconej dotacji zgodnie
z art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p.
Podzielając stanowisko Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości, organ II instancji zarzucił naruszenie przez beneficjenta § 4 ust. 3 umowy poprzez nieosiągnięcie i nieutrzymanie wskaźników oraz § 8 ust. 3 pkt. 3 umowy, zgodnie
z którym beneficjent był zobowiązany do użytkowania aktywów trwałych zgodnie
z okresem trwałości realizowania projektu. Organ wskazał, że nie było kwestionowane zrealizowanie rzeczowej części projektu – nieprawidłowość polegała na niespełnieniu warunków przyznania dofinansowania w związku z faktem,
że skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie turystyki,
lecz dzierżawiła hotel, który prowadzony jest przez inny podmiot, wobec którego
nie prowadzono badania zdolności do otrzymania dofinansowania. Nie został także zrealizowany wskaźnik produktu "wsparcie jednego przedsiębiorcy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że naruszenie procedur wynikających z postanowień umowy oraz procedur, których stosowanie
w umowie postanowiono, stanowiło naruszenie procedur, o których mowa
w art. 184 ust. 1 u.f.p.; a co za tym idzie naruszenie tych procedur również stanowiło podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
W opinii WSA bezsporna jest okoliczność, że skarżąca zrealizowała zakres rzeczowy projektu i pozostała właścicielem dofinansowanego mienia. Bezsporna jest również okoliczność, iż dofinansowane mienie zostało oddane w dzierżawę innym podmiotom. W oparciu o to ostatnie ustalenie Śląskie Centrum Przedsiębiorczości stwierdziło, że nie zostały zrealizowane cele projektu oraz część wskaźników produktu i rezultatu określone we wniosku aplikacyjnym; nadto skarżąca nie dopełniła obowiązku użytkowania aktywów trwałych zgodnie z okresem trwałości realizowania projektu. W konsekwencji organ zarzucił skarżącej naruszenie § 4 ust. 3 i § 8 ust. 3 pkt 3 umowy. § 4 ust. 3 umowy stanowi, że Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującym przepisami prawa
i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową
i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.
WSA podzielił pogląd organów, że skarżąca dopuściła się naruszenia
§ 4 ust. 3 umowy w części nakładającej na beneficjenta obowiązek osiągnięcia celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Celem deklarowanym we wniosku aplikacyjnym - wpisującym się w założenia SZOP dla Działania 3.2. Infrastruktura okołoturystyczna Poddziałania 3.2.1. Infrastruktura okołoturystyczna/przedsiębiorstwa - było wsparcie dla mikroprzedsiębiorstwa skarżącej jako przedsiębiorstwa działającego w sektorze turystyki, w zakresie poprawy infrastruktury okołoturystycznej hotelu B w K.
Sąd I instancji podkreślił, że we wniosku skarżąca jednoznacznie wskazywała, iż celem realizacji inwestycji jest "rozbudowa prowadzonej działalności turystycznej wnioskodawcy" (pkt C.2. wniosku). Zdaniem WSA, deklaracja ta została słusznie, odczytana jako stwierdzenie, że skarżąca prowadzi działalność turystyczną, a dzięki zrealizowaniu inwestycji – poprzez poprawę infrastruktury okołoturystycznej
ww. hotelu – rozbuduje prowadzoną przez siebie działalność turystyczną.
Sąd stwierdził, że nie został zrealizowany cel założony we wniosku aplikacyjnym, polegający na wsparciu dla mikroprzedsiębiorstwa skarżącej,
jako przedsiębiorstwa działającego w sektorze turystyki, w zakresie poprawy infrastruktury okołoturystycznej hotelu B w K. Co prawda dofinansowano przedmiotową infrastrukturę stanowiącą własność skarżącej, ale nie w celu rozbudowy prowadzonej działalności turystycznej skarżącej. W świetle udowodnionego wyzbycia się przez skarżącą posiadania dofinansowanego mienia WSA przyznał rację organowi II instancji który wskazał, że nie doszło do realizacji przez skarżącą wskaźników rezultatu, gdyż nawet w przypadku osiągnięcia założonej liczby turystów korzystających z wyremontowanych obiektów infrastruktury okołoturystycznej, wskaźnika tego nie uzyskała skarżąca, bowiem to nie beneficjent udostępniał turystom usługi hotelarskie, gastronomiczne, medyczne czy odnowy biologicznej, lecz czynił to dzierżawca.
Z powodów wyżej opisanych WSA uznał również za zasadny zarzut naruszenia przez beneficjenta § 8 ust. 3 pkt 3 umowy, zgodnie z którym skarżąca była zobowiązana do użytkowania aktywów trwałych zgodnie z okresem trwałości realizowania projektu. W ocenie Sądu, udokumentowana była bowiem okoliczność zawarcia i realizacji umów dzierżawy, na mocy których aktywa trwałe zostały przekazane do używania (w celu prowadzenia działalności turystycznej) i pobierania pożytków innemu podmiotowi.
Odnosząc się wpadkowo do twierdzenia skarżącej akcentowanego
w postępowaniu odwoławczym, że sam fakt istnienia zobowiązania do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem oraz zapewnienia okresu trwałości projektu nie oznaczał obowiązku realizacji zobowiązania osobiście WSA stwierdził,
że w przypadku zobowiązań wynikających z umów o dofinansowanie ze środków unijnych zachodzi obowiązek osobistego świadczenia dłużnika wynikający
z właściwości świadczenia, gdyż w postępowaniu konkursowym przeprowadzono kwalifikację podmiotową zmierzającą do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, gwarancji należytego wykonania umowy, a także statusu ewentualnego wykluczenia – w świetle zasad przyznawania pomocy publicznej i zasad dofinansowania
ze środków unijnych. Nie było więc dopuszczalne wykonanie umowy w sposób inny niż osobisty. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy WSA podkreślił,
że skarżąca nie wykonywała umowy osobiście.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że okoliczność oddania dofinansowanego mienia w dzierżawę była znana Śląskiemu Centrum Przedsiębiorczości, WSA stwierdził, że organ I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe na tę okoliczność i prawidłowo organy oceniły zebrany materiał dowodowy stwierdzając, że brak jakichkolwiek podstaw do uznania tego twierdzenia skarżącej
za wiarygodne. Było ono bowiem gołosłowne i pozostające w opozycji
do zgromadzonych dowodów.
Zdaniem WSA słusznie organy oceniły, że okoliczność oddania mienia
w dzierżawę nie została ujawniona w procedurze naboru, tym samym sąd przyznał rację organowi II instancji który zarzucił beneficjentowi naruszenie wskazanych postanowień umownych i uznał za konieczne uruchomienie procedury żądania zwrotu dofinansowania.
WSA wskazał również, że wykazanie istnienia nieprawidłowości stanowiło podstawę do uruchomienia procedury zwrotu dofinansowania. Nie stała temu
na przeszkodzie okoliczność, iż na etapie realizacji umowy nieprawidłowości
nie dostrzeżono. Natomiast kwestionowane przez skarżącą żądanie zwrotu całości dofinansowania nie uchybiało prawu. WSA przyznał rację organowi II instancji, twierdzącemu, że całkowite niezrealizowanie celu umowy stanowi podstawę
do żądania zwrotu całości dofinansowania i że brak było jakiegokolwiek uzasadnienia do zastosowania instytucji miarkowania. Zdaniem Sądu zastosowanie miarkowania byłoby oczywiście nieuzasadnione w sytuacji złożenia przez prezes zarządu skarżącej spółki – pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – oświadczenia o zgodności z prawdą informacji zawartych we wniosku
i dołączonych do niego dokumentach. WSA przypomniał, że już w dacie składania wniosku mienie było dzierżawione w celu prowadzenia przez dzierżawcę działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług hotelarskich i gastronomicznych (umowa zawarta na czas nieokreślony), a od 2012 r. poszerzono zakres umowy o usługi lecznicze i odnowy biologicznej.
W podsumowaniu WSA stwierdził, że nie doszło do zarzuconych w skardze naruszeń proceduralnych, a stan faktyczny sprawy został należycie ustalony
z poszanowaniem dla reguł prowadzenia postępowania dowodowego oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego. WSA nie dopatrzył się uchybień
w zakresie identyfikacji przepisów prawnych – krajowych i unijnych – znajdujących
w sprawie zastosowanie i ich interpretacji. W ocenie Sądu I instancji nie uchybiono przepisom prawnomaterialnym wymienionym w skardze. Również subsumcja została właściwie przeprowadzona. Efektem tego procesu stosowania prawa było wydanie decyzji, która zasługuje na jej pozostawienie w obrocie prawnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka A Sp. z o.o. w K
z siedzibą w Krakowie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
Powyższemu wyrokowi zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji
gdy brak było przesłanek i podstaw do zobowiązania skarżącego
do zwrotu środków w kwocie 195.600,00 zł wraz z odsetkami;
b) art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że każde naruszenie umowy o dofinansowanie, bez względu na rodzaj
i zakres naruszeń, stanowi podstawę do orzeczenia zwrotu całości dofinansowania;
c) art. 207 ust. 1. pkt 2 u.f.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na zastosowaniu sankcji obowiązku zwrotu całej kwoty dofinansowania, podczas gdy nie ziściły się przesłanki uprawniające organy I i II instancji do jej zastosowania, a otrzymane przez skarżącą środki przeznaczone na realizację projektu nie zostały wykorzystane
z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.
i były wydatkowane zgodnie z postanowieniami umowy
o dofinansowanie;
d) art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 z późn. zm., dalej: "u.z.p.p.r."), poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie
na skarżącą obowiązku zwrotu całej kwoty dofinansowania;
e) art. 98 ust. 2. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dot. Europejskiego Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności (Dz. U. UE L z 2006 r., Nr 210, poz. 25)
poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw
do jego zastosowania, bowiem skarżąca nie dopuściła się nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy t.j.:
a) przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., a także
w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2076 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a.) i art. 75 k.p.a, poprzez: ogólnikowe uzasadnienie w zakresie dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, które miałyby świadczyć
o ustaleniu przez organ rodzaju naruszeń i zakresu naruszeń umowy
o dofinansowanie skutkujących orzeczeniem zwrotu dofinansowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy;
b) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm., dalej: "u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji pomimo że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach oparł organ ustalenia faktyczne sprawy w zakresie ustalenia wysokości kwoty zwrotu, której domaga się od skarżącego w odniesieniu
do stwierdzonych naruszeń;
c) art. 1 § 1 i 2 u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono:
- wpływu rzekomych naruszeń na zachowanie reguł Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, w szczególności czy zachowanie skarżącej nie miało jedynie charakteru naruszenia formalnego bez rzeczywistych
lub potencjalnych skutków finansowych dla budżetu Unii Europejskiej,
- związku pomiędzy rzekomymi nieprawidłowościami, a ewentualną stratą finansową poniesioną przez fundusze - czy strata taka w ogóle wystąpiła w związku z oddaniem w dzierżawę części ośrodka wypoczynkowego B w K pomimo wykonania przez skarżącą umowy o dofinansowanie w zakresie rozbudowy, modernizacji i adaptacji infrastruktury ośrodka oraz zakupu środków wyposażenia, a następnie wykorzystywania tego ośrodka przez skarżącą w celu wskazanym we wniosku o dofinansowanie,
- rodzaju oraz zakresu naruszeń umowy o dofinansowanie skutkujących orzeczeniem obowiązku zwrotu dofinansowania,
co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącej w uzasadnieniu wyroku okoliczności faktycznych
i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej związanych z wysokością kwoty podlegającej zwrotowi, będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia
decyzją Zarządu Województwa Śląskiego art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a także naruszenia w postępowaniu poprzedzającym tę decyzję art. 7, art. 8,
art. 76 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania decyzji nieodpowiadającej stanowi faktycznemu, która nie mogłaby być wydana przy prawidłowym przeprowadzeniu postępowania i oparciu jej na stanie rzeczywistym;
e) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli polegające na wybiórczym przedstawieniu stanu sprawy,
a przez to wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania
i dokonania oceny prawnej okoliczności, że środki przyznane w ramach pomocy publicznej zostały wykorzystane niezgodnie z umową
o dofinansowanie i muszą zostać zwrócone przez skarżącą.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu, a która w niniejszej sprawie
nie występuje.
Skarga kasacyjna w sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Jednakże ze względu na sposób
ich sformułowania zasadne jest rozpoznanie tych zarzutów łącznie. Odnosząc się
do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli polegające na wybiórczym przedstawieniu stanu sprawy a przez to wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Analiza treści wyroku WSA
w Gliwicach prowadzi do wniosku, że jego uzasadnienie odpowiada w pełni dyspozycji normy wywiedzionej z przepisu art. 141§ 4 p.p.s.a. Nie ma w nim żadnych braków formalnych, które wskazuje strona. Sąd I instancji przedstawił stan sprawy
w zakresie niezbędnym z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał
na bezsporne okoliczności faktyczne, których strona nie tylko nie podważała
ale przyznała. Do nich należy ustalenie, że jeszcze przed zawarciem umowy
o dofinansowanie, w trakcie jej realizacji i w okresie założonej trwałości projektu dofinansowywana infrastruktura (nieruchomość zabudowana hotelem)
była dzierżawiona przez inne podmioty. Wynika to z analizy umów dzierżawy znajdujących się w aktach sprawy, że na ich podstawie dzierżawca brał w używanie
i pobierał pożytki z wymienionej nieruchomości. Beneficjentowi nie służyło prawo
do prowadzenia działalności turystycznej z wykorzystaniem tej nieruchomości (stanowiącej własność skarżącej spółki), ani do czerpania z tego tytułu zysku. Skarżąca pozyskiwała przychody z tej nieruchomości na mocy ww. umowy dzierżawy. Sąd I instancji trafnie też przyjął, w ślad za organem, że postanowienie umowy o konieczności zapewnienia przez skarżącą niezbędnej obsady personalnej w ilości minimum 2 osób do obsługi centrum usług leczniczych oraz odnowy biologicznej i parkingu było dodatkowym zobowiązaniem wydzierżawiającego związanym z oddaniem przedmiotowej nieruchomości do użytkowania i pobierania
z niej pożytków a nie dowodem na prowadzenie własnej działalności turystycznej. Skoro zatem ustalono, że dzięki zrealizowaniu inwestycji z udziałem omawianego dofinansowania beneficjent za miał rozbudować prowadzoną przez siebie działalność turystyczną poprzez poprawę infrastruktury okołoturystycznej przedmiotowego hotelu a faktycznie tej działalności turystycznej nie prowadził
(v. pkt C.2 wniosku aplikacyjnego) to słusznie organ, a w ślad za nim Sąd I instancji uznali, że naruszenie postanowień umownych nie miało charakteru formalnego. Trudno bowiem za takie uznać naruszenia, które faktycznie doprowadziły
do dofinansowania podmiotu innego niż beneficjent. Należy bowiem wskazać,
że w kontekście programów pomocy państwa, w rozumieniu pkt 13 artykułu 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 "beneficjent" to podmiot, który otrzymuje pomoc. Jak trafnie wskazuje Sąd I instancji, wniosek aplikacyjny podlega ocenie zarówno pod względem podmiotowym,
jak i przedmiotowym. W pierwszym z wymienionych jest badana i weryfikowana zindywidualizowana zdolność wnioskodawcy do realizacji projektu oraz ocena dopuszczalności udzielenia pomocy konkretnemu podmiotowi.
W sprawie niniejszej ustalono bezspornie, że w procedurze naboru organowi nie była znana okoliczność, że skarżąca spółka oddała mienie (hotel FERO-LUX
w Korbielowie) w dzierżawę innemu podmiotowi a także, że zarówno w okresie realizacji projektu, jak i w okresie jego trwałości nie wykonywała i nie wykonuje działalności polegającej na oferowaniu usług hotelowych i związanych z tym usług rekreacyjnych i wypoczynkowych. Działalność taką wykonuje natomiast podmiot, któremu oddała w dzierżawę infrastrukturę, w związku z rozbudową której dotyczyło dofinansowanie. Wobec tego, skoro z dofinansowanej infrastruktury nie korzysta skarżąca spółka (beneficjent) fakt, że projekt w części rzeczowej został zrealizowany tzn. że infrastruktura została rozbudowana, nie ma w okolicznościach tej sprawy znaczenia, jakie usiłuje mu nadać strona skarżąca. Spółka uważa, że ponieważ organ przyznał, iż strona projekt zrealizowała w części rzeczowej, nie można
od beneficjenta dochodzić zwrotu całej kwoty ale ewentualnie jej część.
Z tym poglądem nie sposób się zgodzić. Na gruncie wzmiankowanego projektu wsparcie miało zostać udzielone konkretnemu beneficjentowi (skarżącej spółce). Skoro tak nie jest, gdyż dofinansowanie stanowi wsparcie dla innego niż beneficjent podmiotu, to z góry wyłączona jest możliwość uznania, że przedmiotowy projekt został zrealizowany zgodnie z przewidywanymi założeniami przedstawionymi
we wniosku o dofinansowanie. W niniejszej sprawie mamy zatem w istocie
do czynienia z całkowitym brakiem realizacji projektu w zakładanym zakresie. Uwzględniając powyższe, za prawidłowe należy uznać stwierdzenie organu, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że istotą nieprawidłowości jest fakt,
iż beneficjent, poprzez wydzierżawienie hotelu nie miał wpływu na realizację wskaźników tj. na ich zwiększenie, korygowanie, wpływanie na konkurencyjność turystycznego rynku tym samym nie realizował projektu zgodnie z założeniami przedstawionymi we wniosku. Projekt unijny należy bowiem zrealizować zgodnie
z przepisami prawa, wytycznymi dla danego programu operacyjnego oraz klauzulami zawartymi w umowie o dofinansowaniu. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji trafnie uczynił uznając za prawidłowe stanowisko organu, że przez niedopełnienie obowiązków wynikających z umowy skarżąca kasacyjnie spółka naruszyła
jej postanowienia wymienione w zaskarżonej decyzji, co jest równoznaczne
z naruszeniem procedur objętych normą art. 184 ust.1 u.f.p. Na gruncie rozpatrywanej sprawy powyższe stanowiło zaś podstawę do żądania zwrotu całej wypłaconej kwoty dotacji, zgodnie z art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p. w myśl,
którego w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane
z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., – podlegają zwrotowi
wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (...).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie
art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego
w wysokości 4050 złotych na które składało się wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1
i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło