I GSK 2244/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-10
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Gabriela Jyż, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc de minimis przyznana na projekt dotyczący mikrobiogazowni rolniczej, która ma być wykorzystywana na potrzeby gospodarstwa rolnego, może być uznana za niezgodną z prawem ze względu na wyłączenie pomocy dla sektora produkcji podstawowej produktów rolnych, jeśli wnioskodawca zapewnił rozdzielenie organizacyjne i kosztowe działalności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jeśli przedsiębiorstwo prowadzi działalność zarówno w sektorach, w których pomoc de minimis jest dopuszczalna, jak i w sektorach wyłączonych (np. produkcja podstawowa produktów rolnych), pomoc może być przyznana pod warunkiem zapewnienia przez państwo członkowskie, za pomocą odpowiednich środków (takich jak rozdzielenie działalności lub wyodrębnienie kosztów), że działalność w sektorach wyłączonych nie odniesie korzyści z pomocy de minimis. W sytuacji, gdy wnioskodawca zapewnił takie rozdzielenie, nie można z góry zakładać, że projekt będzie korzystnie oddziaływał na działalność wyłączoną, co uzasadnia przyznanie pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu mikrobiogazowni rolniczej. Instytucja Zarządzająca oceniła wniosek negatywnie formalnie, uznając, że projekt nie jest zgodny z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej, ponieważ jego realizacja przyniesie korzyść sektorowi produkcji podstawowej produktów rolnych, z którego pomoc jest wyłączona. Zarząd Województwa Łódzkiego nie uwzględnił protestu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Łódzkiego. Zasądził od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz W. J. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 597/19 w sprawie ze skargi W. J. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Łódzkiego; 3. zasądza od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz W. J. 1.120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., oddalił skargę W. J. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] maja 2019 r., w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniu 31 sierpnia 2017 r. został ogłoszony przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020 Konkurs Zamknięty dla naboru nr [...] wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej IV Gospodarka niskoemisyjna Działania IV. 1 Odnawialne źródła energii Poddziałania IV. 1.2 Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.
W ramach tego konkursu firma M. P. W. J., w dniu 18 stycznia 2018 r., złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "M. P. W. J. – I. K. K. M. Rolniczej o mocy 22 kWe".
W wyniku weryfikacji wniosku, pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie formalnej wniosku o dofinansowanie z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego - "Projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, m.in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych".
Objętą skargą uchwałą Zarząd Województwa Łódzkiego nie uwzględnił protestu skarżącego od negatywnej oceny formalnej złożonego projektu. Organ podkreślił, że zgodnie z opisem kryterium "Wnioskodawca (partner) nie podlega wykluczeniu na podstawie przepisów dotyczących udzielania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis)", weryfikacji podlega, czy wnioskodawca podlega/nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o dofinansowanie na podstawie kryteriów określonych w odpowiednich rozporządzeniach dotyczących udzielania pomocy publicznej. Organ stwierdził, że dokonując oceny przedmiotowego kryterium prawidłowo zweryfikowano wnioskodawcę jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność w obszarze wytwarzania energii elektrycznej.
Zarząd wskazał, że w ramach kryterium formalnego "Projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, m.in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych" weryfikacji podlegała zgodność projektu (zakres rzeczowy) z obowiązującymi krajowymi i unijnymi przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej. Organ wskazał w tym zakresie, że w dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawca zadeklarował, że dofinansowanie projektu udzielone zostanie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 września 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na inwestycje w układy wysokosprawnej kogeneracji oraz na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020.
Powołane rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy na inwestycje w układy wysokosprawnej kogeneracji (...) określa, że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się m.in. do pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 3 lit. c rozporządzenia nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), tj. pomocy przyznawanej w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych w przypadkach kiedy: wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą(i); lub kiedy przyznanie pomocy zależy od faktu przekazania jej w części lub w całości producentom surowców (ii).
Organ stwierdził, że w wyniku weryfikacji złożonej dokumentacji ustalono, że efektem realizacji projektu będzie uruchomienie przez przedsiębiorstwo M. P. W. J. mikrobiogazowni (produkującej energię elektryczną i cieplną w wyniku przetwarzania biogazu z gnojowicy) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym W. J. w miejscowości P.. W ocenie organu, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy prowadzenie mikrobiogazowni nie stanowi odrębnej działalności gospodarczej - w sektorze wytwarzania energii. Zdaniem Zarządu z opisu projektu jednoznacznie wynikało, że energia pochodząca z wymienionej mikrobiogazowni wykorzystywana będzie w pierwszej kolejności na potrzeby prowadzonego przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego (pkt 6.2).
Dalej organ wskazał, że ustalenia kwestii, czy projekt dotyczył wykorzystywania energii odnawialnej w działalności rolniczej, czy nie należało dokonać w oparciu o przepisy ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2017 r., poz. 1148), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z definicją zawartą ww. dokumencie mikrobiogazownia planowana do uruchomienia przez firmę M. P. W. J. jest mikroinstalacją - instalacją odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej energii elektrycznej nie większej niż 40 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV. Wobec tego w stosunku do wnioskodawcy zastosowanie miały przepisy rozdziału 3 ustawy o odnawialnych źródłach energii: "Zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego lub biopłynów oraz wytwarzania biogazu rolniczego lub biopłynów".
Organ wskazał również, że skarżący powoływał się na okoliczność, że na potrzeby działalności gospodarstwa rolnego będzie kupował energię elektryczną od firmy "M. P. W. J.", co jego zdaniem potwierdzało, że w ramach projektu rozdzielono działalność gospodarczą firmy "M. P. W. J." od działalności rolniczej W. J.. Zarząd nie zgodził się z tym twierdzeniem podzielając stanowisko Komisji Oceny Projektów, która stwierdziła, że pomoc przyznana w ramach projektu dotyczy działalności wytwórczej w rolnictwie, a więc jest niezgodna z prawem.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą uchwałę stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa) i Regulaminu konkursu.
Sąd uznał, że istotą sporu było spełnienie przez stronę skarżącą kryterium formalnego wyboru projektu nr 16 "Projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, m.in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych".
W ocenie Sądu z przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 września 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na inwestycje w układy wysokosprawnej kogeneracji oraz na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (Dz.U 2015 poz. 1420 ), Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 109 Traktatu 3. (Dz.U.UE.L.2014.187.1), Rozporządzenia Komisji (UE) n 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L.2013.352.1) i TFUE (Dz.U. z 30 kwietnia 2004 r. Nr 90 poz. 364/2) wynika jednoznaczny wniosek, że nie mają one zastosowania do pomocy przyznawanej w sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych. Jednocześnie z przepisów tych wynika, że jeżeli przedsiębiorstwo aplikujące o pomoc de minimis prowadzi działalność zarówno w sektorach wyłączonych jak również inną działalność, która nie podlega wyłączeniu i na którą pomoc de minimis może być udzielona, przedsiębiorstwo takie kwalifikuje się, aby otrzymać pomoc de minimis pod warunkiem, że działalność w wyłączonych sektorach nie odniesie korzyści z pomocy przyznanej zgodnie z powyższymi przepisami w sektorach niewyłączonych ze wsparcia.
Sąd wskazał, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego zajmującego się hodowlą krów mlecznych. Z tego gospodarstwa, jak wynikało z dokumentacji aplikacyjnej, pochodzi substrat (gnojowica) do produkcji biogazu. Skarżący zarejestrował również działalność gospodarczą polegającą m.in. na produkcji energii ze źródeł odnawialnych i złożył wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "M. P. W. J. – I. K. K. M. R. o mocy 22 kWe".
Za słusznie, zdaniem Sądu I instancji, organ wskazał, że wyprodukowana energia, pochodząca z instalacji na dofinansowanie której skarżący wystąpił z przedmiotowym wnioskiem będzie wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności rolniczej. Reprezentatywny dla tej oceny jest fragment zapisu rozdziału 5.1. "Opis stanu istniejącego. Definicja potrzeb i problemów" Studium Wykonalności, w którym wnioskodawca jednoznacznie wskazał, iż energia wyprodukowana w mikrobiogazowni będzie wykorzystywana na potrzeby własne gospodarstwa. Skarżący stwierdza, że z uwagi na prowadzone gospodarstwo hodowlane krów mlecznych "uprawiane rośliny w gospodarstwie przeznaczone są w całości na pokarm dla zwierząt (...) Ponieważ niedostateczne opady spowodowane zmianami klimatu powodują spadek ilości pozyskiwanych pasz zielonych, w perspektywie kilku najbliższych lat konieczna będzie budowa systemu deszczowni do nawadniania pól, co wiąże się ze znacznymi nakładami inwestycyjnymi oraz eksploatacyjnymi (energia). (...) Zdaniem wnioskodawcy, jednym ze sposobów pozbycia się problemu gnojowicy byłoby przetworzenie jej w taki sposób, aby mogła być w dalszym ciągu nawozem naturalnym, którego nadmiar ponad potrzeby gospodarstwa mógłby mieć cechy atrakcyjnego towaru handlowego. Procesy filtrowania, odparowywania, suszenia, separacji czy też granulacji gnojowicy wymagają dodatkowej energii. (...) W otoczeniu wnioskodawcy prowadzone są inne gospodarstwa, w których wzrasta zużycie prądu przez co pogarsza się jakość zasilania w gospodarstwie wnioskodawcy. Odpowiedzią na te wyzwania i neutralizację negatywnych skutków tych procesów, jest w skali lokalnej eksploatacja funkcjonującej w obszarze zabudowy zagrodowej gospodarstwa mikrobiogazowni, a szczególnie w wybranym wariancie monosubstratowym, opartym na gnojowicy krów mlecznych. (...) Dodatkowym walorem pofermentu, połączonym z uzyskiem energetycznym biogazowni, jest możliwość jego filtrowania, odparowywania, suszenia, separacji czy też granulacji. Pozwala to na zwiększenie zakresu stosowania gnojowicy jako źródła wysokokalorycznego nawozu naturalnego. Mikrobiogazownia jest źródłem stabilnych dostaw energii elektrycznej i skojarzonego z nią ciepła, co bez drastycznego wzrostu kosztów zapewnia obsługę infrastruktury niezbędnej dla zintensyfikowania hodowli oraz upraw. Dotyczy to automatyzacji karmienia, udoju, usuwania odchodów, chłodzenia i wentylacji hal i obór, zasilania oraz obsługi deszczowni i systemów nawadniania. Stopniowo także na elektryczne będą zastępowane maszyny napędzane silnikami spalinowymi, np. podłączane do ciągników śrutowniki itp. (...) Funkcjonowanie na terenie gospodarstwa mikrobiogazowni stabilizuje wielkość i jakość zasilania energetycznego i to nie tylko w zakresie potrzeb własnych, ale także okolicznej społeczności, przyłączonej do pobliskiej stacji transformatorowej (oświetlenie, ogrzewanie obór, zasilanie sprzętu obsługującego obory).
Wobec powyższego, Sąd za słuszny uznał wniosek organu, że z ewentualnej pomocy de minimis korzyść odniesie działalność w sektorze wyłączonym, tj. sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych (produkcji mleka). Zdaniem Sądu oceny tej nie zmieniała podnoszona przez skarżącego argumentacja, że spełniony został warunek rozdzielenia organizacyjnego i finansowego działalności polegającej na wytwarzaniu energii od działalności rolniczej, skoro nie podważa to korzyści jakie z produkcji energii w instalacji, na którą skarżący ubiega się o dofinansowanie będzie odnosiła produkcja w sektorze rolnym.
Sąd podniósł, że zgłoszony do dofinansowania projekt jest dokumentem kompleksowym, zakładającym do zrealizowania konkretne cele, wynikające ze strategii działania zindywidualizowanego podmiotu – przedsiębiorcy, funkcjonującego w określonej branży, a co za tym idzie w warunkach określonej konkurencji. Czynnikiem decydującym o wyłączeniu ze wsparcia, co słusznie wskazał organ, jest charakter oraz efekt działań przeprowadzanych w ramach projektu, który w okolicznościach tej sprawy uniemożliwia przyznanie wsparcia w kontekście obowiązujących przepisów prawa.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowej analizy obowiązujących przepisów prawa na tle ustalonego stanu faktycznego zasadnie stwierdzając, że skarżący nie spełnia kryterium "Projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, m.in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych".
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 61 ust.8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
W. J., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
prawa materialnego, art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 61 ust. 8 pkt 1a ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej oraz art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 w wyniku uznania przez Sąd I instancji, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób nienaruszający prawa – poprzez aprobatę błędnego procesu wykładni i subsumpcji przepisów rozporządzenia 1407/2013, tj. przyjęcie, że "korzyść" w sektorze wyłączonym z pomocy regulowanej tymi przepisami to jakikolwiek pożytek, dobrodziejstwo, a nie korzyść w znaczeniu ekonomicznym i w konsekwencji błędne uznanie, że w projekcie nastąpi przekazanie wsparcia finansowego przedsiębiorcy wykluczonemu z pomocy. Prawidłowe odniesienie stanu faktycznego do reguł udzielenia pomocy de minimis ustanowionych w rozporządzeniu 1407/2013 skutkowałoby inną oceną, zatem popełniony błąd ma charakter mającego wpływ na wynik sprawy.
Z ostrożności procesowej, uwzględniając rozbieżne poglądy judykatury na charakter prawny zarzutów naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w ramach zarzutów naterialnoprawnych, skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów procesowych, art. 1 §1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 61 ust. 8 pkt 1a w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 i art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej i art. 1 ust 1 i 2 rozporządzenia 1407/2013, a to w następstwie przeprowadzenia przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu w sposób nieprawidłowy, poprzez zaakceptowanie dokonania przez Instytucję Zarządzającą oceny wniosku i rozstrzygnięcia środka zaskarżenia w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia 1407/2013 i uznanie w ślad za Instytucją Zarządzającą, że zarzuty podnoszone przez skarżącego są nietrafne i nieuzasdnione w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie przyjęte przez Instytucję Zarządzającą narusza zasadę prowadzenia wyboru projektów do dofinasowania w sposób przejrzysty i rzetelny, a należyte rozstrzygnięcie sprawy, dokonane zgodnie z powołanymi przepisami mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy. W przypadku właściwego zinterpretowania wskazanych norm dotyczących wykluczenia wsparcia przedsiębiorstwa należącego do sektora wyłączonego z pomocy i prawidłowego ich zastosowania w okolicznościach tej sprawy, wniosek otrzymałby pozytywną ocenę formalną, a więc zarzucane naruszenia należą do kategorii wywierających wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji.
W przypadku zaś uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a., skarżący wniósł o stwierdzenie, że zawarta w informacji Zarządu Województwa Łódzkiego ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 – Zarządu Województwa Łódzkiego.
Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarząd Województwa Łódzkiego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarga kasacyjna W. J. oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., z tym tylko, że zasadniczo sprowadza się do postawienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, bowiem zarzut procesowy jest powtórzeniem zarzutu materialnego tylko w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., ze względu na pojawiające się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżności związane z kwalifikowaniem naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jako prawa materialnego lub procesowego. W takich okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna zarzuty łącznie, podkreślając, że proces oceny wniosku jest procedurą, jednak w jej trakcie organ ma działać w sposób rzetelny i przejrzysty. Zatem rzetelność i przejrzystość ma kontekst materialny, co oznacza, że naruszenie art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej może być ujęte w obu podstawach kasacyjnych, przy czym prawidłowe zbudowanie zarzutu będzie uzależnione od tego w czym strona upatruje naruszenia tego przepisu, czy w przebiegu postępowania w zakresie oceny jej wniosku, czy też obok tego podnosi naruszenie rzetelności i przejrzystość jako efektu wadliwego postępowania oceniającego.
Zdaniem NSA trafny jest zarzut skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie art. 61 ust. 8 pkt 1a ustawy wdrożeniowej w związku z art. 37 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy oraz art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013, dalej: rozporządzenie 1407/13, polegający na stwierdzeniu, że ocena projektu skarżącego kasacyjnie dokonana została w sposób naruszający prawo, na skutek przyjęcia wadliwej wykładni art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1407/13.
Dokonując wykładni i stosując ten przepis organ przyjął, a Sąd I instancji zaakceptował takie rozumienie art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 1407/13, skutkiem którego było przyjęcie, że projekt obejmujący zamierzenie wskazane we wniosku z dnia 18 stycznia 2018 r., polegające na instalacji kompaktowej kontenerowej mikrogazowni rolniczej o mocy 22 kWe nie stanowił odrębnej działalności od działalności wyłączonej w rozumieniu rozporządzenia 1407/13.
Analiza akt sprawy takiego stanowiska nie potwierdza. Poza sporem pozostaje, że na użytek postępowań konkursowych, w których podmioty ubiegają się o pomoc finansową z budżetu UE wiążący charakter posiada wniosek składany przez beneficjenta. Dane w nim zawarte zasadniczo nie mogą być weryfikowane po złożeniu wniosku. Skoro tak, to wnioskodawca w pkt 6.1. swojego wniosku wskazał cechy i parametry realizowane przez zakładowy projekt w ramach odrębnej działalności prowadzonej przez wnioskodawcę oraz określił tam zasady współdziałania między tą działalnością, a podstawową działalnością rolniczą.
Stosując te zasady do treści art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1407/13 stwierdzić należy, że rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom we wszystkich sektorach z wyjątkiem pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom zajmującym się produkcją podstawową produktów rolnych (art. 1 ust. 1 pkt b). Jednak zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia 1407/13, jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w sektorach, w których dopuszczana jest pomoc, m.in. w sektorze zajmującym się jako podstawową produkcją produktów rolnych, rozporządzenie 1407/13 ma zastosowanie do pomocy przyznanej w związku z działalnością w sektorach lub obszarach działalności wchodzących w zakres stosowania rozporządzenia 1407/13, pod warunkiem że dane państwo członkowskie zapewni za pomocą odpowiednich środków, takich jak rozdzielenie działalności lub wyodrębnienie kosztów, by działalność w sektorach wyłączonych z zakresu stosowania tego rozporządzenia nie odnosiła korzyści z pomocy de minimis przyznanej na podstawie rozporządzenia 1407/13.
W rozpoznawanej sprawie nie można przyjąć, że działalność skarżącego kasacyjnie obejmująca produkcję podstawową produktów rolnych będzie odnosiła korzyści z pomocy przyznanej na realizację projektu objętego wnioskiem. Korzyść w rozumieniu analizowanego przepisu może mieć tylko charakter ekonomiczny i polegać na udziale przyznanych środków pomocowych w działalności wyłączonej. Oddzielność organizacyjno-kosztowa działalności dofinansowanej w ramach pomocy i działalności wyłączonej pozwala przyjąć, że działalność wyłączona spod działania rozporządzenia nr 1407/13 nie odnosi korzyści z pomocy de minimis w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia 1407/13.
Z tego powodu organ nie miał podstaw do przyjęcia, że wniosek skarżącego kasacyjnie nie spełnia wymogu formalnego w zakresie pomocy de minimis, bowiem nie można z góry zakładać, że skarżący zrealizuje projekt, który będzie korzystnie oddziaływał na działalność wyłączoną, skoro ustawodawca unijny dopuścił stosowanie rozporządzenia 1407/13 na zasadach określonych przez państwo członkowskie do działalności rolniczej, nie wskazując dodatkowych kryteriów tego dopuszczenia jak tylko takie, które ustanowi państwo członkowskie.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 1a ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło