I GSK 247/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 835/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. oddalić wniosek J. Ł. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 835/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. została doręczona pełnomocnikowi J. Ł. w dniu 9 września 2009 r., a zatem określony w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 9 października 2009 r., natomiast J. Ł. skargę na wspomnianą decyzję wniósł w dniu 12 października 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Skarga – jako wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia – podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył J. Ł. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenia o kosztach według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i odrzuceniu skargi na decyzję organu celnego pomimo, iż przedmiotowa skarga została wniesiona w terminie przewidzianym przepisami prawa. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że decyzja organu celnego została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 11 września 2009 r. a nie w dniu 9 września 2009 r. Stwierdził, że w toku postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego siedziba pełnomocników strony mieściła się w S. przy ul. [...] 51, w tych samych pomieszczeniach, w których mieści się kancelaria komornika sądowego. Osobą upoważnioną do obioru korespondencji przeznaczonej dla komornika sądowego była i jest D. H., którą także pełnomocnik skarżącego upoważnił do odbioru kierowanej do niego korespondencji, o czym poinformował organ celny w piśmie z dnia 30 stycznia 2007 r. W trakcie postępowania doszło do zmiany adresu siedziby pełnomocników skarżącego na: ul. [...] 47. O zmianie adresu pełnomocnik skarżącego poinformował Dyrektora Izby Celnej wskazując nowy adres w nagłówku odwołania z dnia 15 grudnia 2008 r. Mimo, że nowy adres był znany, Dyrektor Izby Celnej nadał korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję na adres: ul. [...] 51 w S. Pod tym adresem przesyłka została nieświadomie odebrana wraz z kilkudziesięcioma listami kierowanymi do komornika sądowego przez D. H., która na tym etapie nie była już upoważniona do odbioru żadnej korespondencji kierowanej do pełnomocników skarżącego. Po zorientowaniu się, że wśród odebranych przesyłek jest również korespondencja kierowana do pełnomocnika skarżącego, D. H. przekazała przedmiotową przesyłkę właściwemu adresatowi w dniu 11 września 2009 r. i właśnie taką datą wpływu opatrzył decyzję pełnomocnik skarżącego. Skoro doręczenie decyzji do rąk D. H. w dniu 9 września 2009 r. zostało dokonane z obrazą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczenia, to termin do złożenia skargi nie rozpoczął się w tym dniu. Bieg tego terminu rozpoczął się dopiero w dniu faktycznego doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego (11 września 2009 r.), zaś upływał w dniu 12 października 2009 r. (bowiem 11 października 2009 r. przypadał w niedzielę). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o oddalenie tego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w niniejszej sprawie nie występują. Strona wnosząca skargę kasacyjną oparła złożony środek zaskarżenia na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy została ona wniesiona w terminie przewidzianym przepisami prawa. Zarzut ten jest zasadny w tym sensie, że strona wnosząca skargę kasacyjną skutecznie zakwestionowała stanowisko wojewódzkiego sądu administracyjnego w zakresie daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. Bezspornym w sprawie jest, że przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. została nadana przez organ na adres: "A. K., D. W. Kancelaria Radców Prawnych [...], ul. [...] 51, [...] S.". Z akt sprawy wynika, że wspomniana decyzja została wysłana w dniu 7 września 2009 r. Żadna ze stron postępowania nie kwestionuje również, że w nagłówku odwołania z dnia 15 grudnia 2008 r. (k. 121 akt administracyjnych) od decyzji organu I instancji (które wpłynęło do Urzędu Celnego w K. w dniu 16 grudnia 2008 r.) wskazany został inny adres Kancelarii Radców Prawnych, w której działalność prowadzi pełnomocnik strony postępowania administracyjnego – ul. [...] 47, [...] S. Zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – bowiem to ta ustawa, a nie Kodeks postępowania administracyjnego, jak mylnie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, miała zastosowanie w sprawie – w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną. Zauważyć należy, że ustawodawca nie wskazał formy takiego zawiadomienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, wskazanie przez stronę postępowania podatkowego lub przez jej przedstawiciela, bądź pełnomocnika w kierowanym do organu administracji piśmie procesowym innego adresu niż ten, który dotąd traktowany był przez organy jako adres do doręczeń – powinno być traktowane jako zawiadomienie organu podatkowego o zmianie adresu, w rozumieniu art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, o ile strona postępowania nie zastrzegła inaczej. Od chwili zawiadomienia o zmianie adresu organ administracji winien doręczać pisma na nowy adres. Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z kolei art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wysłał decyzję na adres, który nie był ani adresem zamieszkania, ani adresem miejsca pracy pełnomocnika strony postępowania podatkowego. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 9 września 2009 r. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., nie rozpoczął biegu w dniu wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Z tego powodu, w oparciu o dotychczasowe ustalenia, brak było podstaw do odrzucenia tejże skargi przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej J. Ł. podał, iż przesyłkę ze wspomnianą decyzją pełnomocnik strony otrzymał w dniu 11 września 2009 r. od osoby, która ją omyłkowo odebrała. Ustalenie, czy okoliczność taka rzeczywiście nastąpiła oraz, w dalszej kolejności, ocena jej wpływu na określenie zachowania terminu do wniesienia skargi wykracza poza granice postępowania kasacyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie na postawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSA i WSA 2008/2/23). PG ----------------------- 5