I GSK 2567/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1166/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 8 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1166/77 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę M. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z 24 kwietnia 2017 r., w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na dofinansowanie projektu. Od tego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Środek odwoławczy oparła na obu podstawach kasacyjnych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczyły art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.", poprzez niezastosowanie w sytuacji naruszenia przez organ drugiej instancji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji naruszenia przez organ drugiej instancji obowiązku wyczerpującego odniesienia się do dokumentów przedstawionych przez stronę, w tym bezzasadne oddalenie mających istotny wpływ na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy wniosków dowodowych skarżącej obejmujących opinię biegłego z zakresu informatyki, opinię prof. dr. hab.W. A., przesłuchanie świadka M. F. oraz uzupełniające przesłuchanie świadków A. F., B. M., M. M. Zdaniem skarżącej nieuwzględnienie tych wniosków doprowadziło do błędnego uznania, że skarżąca nie spełniła warunków określonych umową o dofinansowanie i została zobowiązana do zwrotu w całości kwoty dofinansowania. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczyły naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1077 ze zm.) – zwane dalej: "u.f.p." w związku z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielenia przez PARP pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 - 2013 (Dz. U z 2008 r., poz. 956 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca wykorzystała środki otrzymane na podstawie umowy o dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz w sposób niespełniających wymogów określonych w rozporządzeniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Zarzuty skargi kasacyjnej pozostają nieuzasadnione. Z tego powodu skarga kasacyjna, w myśl art. 184 p.p.s.a., podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, dlatego że Sąd pierwszej instancji trafnie nie dopatrzył się uchybień w czynnościach postępowania podejmowanych przez organy administracji w tej sprawie. Przede wszystkim – wbrew tezom skargi kasacyjnej – organom udało się wykazać, że skarżąca nie zrealizowała projektu zgodnie z deklaracją zamieszczoną we wniosku o dofinansowanie oraz przepisami § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Udowodniono bowiem, że nie nawiązała współpracy w ramach systemu B2B z jednym z dwóch wybranych zresztą przez nią samodzielnie kontrahentów. Znajdujące się w aktach sprawy zeznania świadków – osób, które pracowały przy wdrożeniu systemu oraz konkluzje opinii powołanego przez organ biegłego są w tym zakresie jednoznaczne. Przeprowadzone dowody dowiodły ponad wszelką wątpliwość, że wdrożenie systemu u S. sp. z o. o. nie miało miejsca. Na uwagę zasługuje to, że nawet złożona przez stronę opinia biegłego nie świadczyła o takim wdrożeniu, nie podważając tym samym stanowiska przyjętego przez organy. Dodać należy, że wbrew twierdzeniu skarżącej, organy dokonały analizy wartości dowodowej tej opinii, w szczególności w kontekście podnoszonych przez skarżącą twierdzeń, jakoby miało z niej wynikać wywiązanie się przez nią z obowiązków beneficjenta dofinansowania. Wyników postępowania wyjaśniającego nie mogło zmienić ponowne przesłuchanie świadków oraz kolejnego, zgłoszonego przez skarżącą, bo jak trafnie przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazane wnioski dowodowe nie zmierzały do ustalenia nowych, istotnych w sprawie okoliczności. Ich przeprowadzenie mogło wywołać jedynie skutek przedłużenia postępowania. Sporządzona na żądanie organu opinia biegłego jest spójna, jednoznaczna, nie wywołuje wątpliwości w świetle doświadczenia życiowego i logiki. Powoływanie kolejnego biegłego w tej sytuacji było zbędne w świetle art. 84 § 1 k.p.a. Dodać warto, że w odróżnieniu od wyczerpującego materiału, świadczącego o wdrożeniu systemu w K. S.A., ten, zgromadzony na tożsamą okoliczność u drugiego z kontrahentów wykazał fakty przeciwne. Powołany w skardze kasacyjnej ogólny przepis art. 75 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę otwartego katalogu dowodów w postępowaniu administracyjnym. Nie może on jednak być rozumiany w ten sposób, że obliguje organ do nieskończonego poszukiwania dowodów na te same okoliczności. Przeciwnie, pogląd ten stoi w sprzeczności z przepisami bardziej szczegółowymi, tj. art. 78 § 1 i 2 k.p.a., ograniczającymi zakres materiału dowodowego jedynie do dowodów istotnych, niezmierzających do powielenia stanowczo stwierdzonych już ustaleń. Czynnościom postępowania wyjaśniającego nie można przypisać cech dowolności, czy arbitralności. O fragmentaryczności formułowanych ocen nie może być mowy, bo wnioski zaprezentowane w zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji są wszechstronnie umotywowane, znajdują oparcie w materiale dowodowym. Wywód decyzji pozostaje zgodny z regułami logicznego rozumowania. Nie doszło zatem do naruszenia art. 77 § 1, art. 78 § 1 ani art. 80 k.p.a., których z uchybieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. miałby nie dostrzec Sąd pierwszej instancji. Skoro skarżąca nie podważyła prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń, zasadnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował zastosowanie w tej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Niewywiązanie się przez skarżącą z obowiązku wdrożenia systemu u jednego z deklarowanych partnerów biznesowych stanowiło bowiem naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 u.f.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony uchodzi pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, zgodnie z którym o naruszeniu procedur w rozumieniu tego przepisu świadczy każde uchybienie zobowiązań ciążących na beneficjencie udzielonego mu dofinansowania, w tym kontraktowych (zob. np. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1607/18, LEX nr 2781967 i powołane tam orzecznictwo). W świetle § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, jednym z warunków udzielenia wsparcia na wdrożenie "elektronicznego biznesu typu B2B z przeznaczeniem na realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej" jest realizacja umowy współpracy z co najmniej dwoma innymi przedsiębiorcami. Nie wystarczy zatem samo zawarcie umowy o współpracę, lecz jej wykonanie. Skoro do realizacji wdrożenia systemu nie doszło, nie została spełniona wspomniana przesłanka uzyskania wsparcia, a w konsekwencji – skarżąca dopuściła się naruszenia wspomnianych procedur. Wobec tego zarzut wadliwego zastosowania powyższych przepisów prawa materialnego nie jest uzasadniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.