I GSK 328/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-12-05
Skład orzekający: Joanna Wegner, Henryk Wach, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, jest zobowiązany do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących ciężaru dowodu i wyczerpującego zbierania materiału dowodowego, czy też zastosowanie mają przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które modyfikują te zasady?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich zastosowanie mają przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które wyłączają stosowanie przepisów K.p.a. dotyczących ciężaru dowodu (art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 K.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, co oznacza, że producent rolny musi wykazać spełnienie warunków do otrzymania płatności. Ocena dowodów odbywa się na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, a nie art. 77 § 1 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania części płatności bezpośrednich R. A. na 2018 r. przez Dyrektora ARiMR z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni gruntów kwalifikujących się do płatności niż zadeklarowana we wniosku. Organ I instancji i Dyrektor ARiMR, a następnie WSA w Olsztynie, uznali, że część gruntów, mimo zadeklarowania, nie spełniała wymogów kwalifikowalności, w tym obszar nasadzeń świerkiem nieobjęty planem zalesienia. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nierozpatrzenie zastrzeżeń do protokołów kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od R. A. na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie kwotę 675 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 479/20 w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2020 r. nr 192/OR14/2020 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. A. na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA w Olsztynie), wyrokiem z 12 listopada 2020 r., sygn. I SA/Ol 479/20, po rozpoznaniu skargi R. A. (dalej zwanego skarżącym lub wnioskodawcą) na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARiMR) w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2020r., nr 192/OR14/2020, w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na 2018 r., przyznał skarżącemu:
1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 13 068,17 zł, po pomniejszeniu o 2 268,77 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego;
2. płatność za zazielenienie w wysokości 10.189,09 zł, po pomniejszeniu o 104,12 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
3. płatność redystrybucyjną w wysokości 4.757,65 zł, po pomniejszeniu 48,62 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
4. płatność do krów w wysokości 1.849,60 zł, po pomniejszeniu 18,90 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Ponadto organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych i nałożył sankcję w wysokości 456,26 zł. Przyznał zaś kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 291,45 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że we wniosku o przyznanie płatności skarżący zadeklarował 36,50 ha gruntów użytkowanych rolniczo, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 33,40 ha. Wyjaśnił też, że ustalenia nieprawidłowości dokonano na podstawie pomiarów powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonanych na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Dyrektor ARiMR, decyzją z 12 listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że na zlecenie organu I instancji w dniu 16 kwietnia 2019 r. Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Terenowego ARMiR dokonało oględzin działki referencyjnej nr 284, obręb Kozaki, w zakresie weryfikacji powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO). Z protokołu z tych oględzin wynika, że w trakcie weryfikacji MKO grunty zostały pomierzone w dwóch częściach: część 1 (pastwisko) o powierzchni 11,25 ha, część 2 (malina) o powierzchni 0,61 ha. Podał, że podczas oględzin na pozostałym obszarze działki stwierdzono kompleksy zalesione w ramach upraw zalesieniowych z PROW 2004-2006 i PROW 2007-2013, przy czym ze względu na zatarte granice poszczególnych zalesień, niektóre kompleksy mierzono łącznie, a całkowita powierzchnia tych obszarów wynosi 18,45 ha. Dodał, że na działce stwierdzono również obszar o powierzchni 1,97 ha nasadzony świerkiem, nieobjęty żadnym dostępnym planem zalesieniowym, a także wyłączenia (nieużytki, stare zadrzewienia), które na obrzeżach działki zajmują powierzchnię 1,20 ha, a wewnątrz kompleksów zalesieniowych łącznie 1,10 ha. Wyjaśnił, że ze względu na konieczność wyliczenia powierzchni wszystkich upraw na działce, raport został sporządzony w biurze po wykonaniu pomiarów terenowych. Do protokołu została załączona dokumentacja fotograficzna oraz wydruk mapy działki z naniesionymi stwierdzonymi uprawami, częścią zalesioną oraz nieużytkami, a do akt sprawy włączono także raporty z czynności kontrolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych" o konkretnych numerach z 2019 r., zaznaczając, że z jednego z tych raportów wynika, że zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona.
Dyrektor ARiMR zauważył, że Kierownik BKM odniósł się do zastrzeżeń skarżącego, wyjaśniając, że kontrola zalesienia gruntów, zrealizowana w dniach 16 - 17 kwietnia 2019 r., została przeprowadzona w oparciu o informacje zawarte w planach zalesienia, wcześniejsze ustalenia z kontroli z 2011 r. oraz bezpośredni pomiar zalesionych działek w terenie. Kierownik BKM wyjaśnił także, że nasadzenie świerkiem na powierzchni 1,97 ha (numer działki referencyjnej [...] – przed scaleniem działek) nie zostało objęte planem zalesienia, o czym świadczy załączona do pisma mapa z planu zalesienia z dnia 12.09.2008 r. i w związku z tym nie zostało ono wliczone do powierzchni zmierzonej kompleksu.
Dyrektor ARiMR podkreślił także, że sporna działka ewidencyjna została zadeklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego między innymi jako JPO-L (jednolita płatność obszarowa - lasy), w związku z czym do przyznania wnioskowanych płatności pod uwagę brana jest powierzchnia w granicach wykonanego zalesienia gruntu rolnego lub innego niż rolny. Podał, że według informacji zawartych w systemie informatycznym IACSplus, wartość MKO dla ww. działki ewidencyjnej wynosi 20,76 ha, z czego MKO_Orny to 11,25 ha, MKO_ZAL_2008 to 8,91 ha, a pozostała część powierzchni kwalifikująca się do płatności to grunt, na który zadeklarowano 0,42 ha malin. Wskazał, że wartości te zostały potwierdzone przez wizytację terenową, która odbyła się na działce w dniu 16 kwietnia 2019 r. Skonstatował, że opisana powyżej metoda przeprowadzenia kontroli, sposób wykonania pomiaru oraz użyty do tego sprzęt nie pozostawiają wątpliwości co do właściwego odzwierciedlenia stanu rzeczywistego w raportach z kontroli na miejscu. Końcowo dodał, że raporty z kontroli na miejscu są dokumentami urzędowymi, o których mowa w art. 76 § 1 i 2 K.p.a. i stanowią odzwierciedlenie weryfikacji terenowej działek rolnych.
WSA w Olsztynie po rozpoznaniu skargi wnioskodawcy, wyrokiem z 12 listopada 2020 r., przedmiotową skargę oddalił.
Sąd podkreślił, że działka rolna zadeklarowana do płatności powinna być położona na gruntach będących "kwalifikującymi się hektarami". Pojęcie to zostało definiowane w art. 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Dla rozpatrywanej sprawy istotny jest tiret (ii) pkt 2 lit. b ust. 2 art. 32, bowiem wskazuje on, że grunt zgłoszony do płatności powinien być zalesiony zgodnie ze wskazanymi przepisami.
Na podstawie ust. 3 art. 22 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, z późn. zm.) wydane zostało rozporządzenie Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzające przepisy przejściowe (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 807/2014"). Zalesiania i tworzenia terenów zalesionych dotyczy art. 6 tego aktu, który mówi, że w odniesieniu do środka dotyczącego zalesiania i tworzenia terenów zalesionych, o którym mowa w art. 22 rozporządzenia nr 1305/2013, stosuje się wymienione w pkt d) minimalne wymagania w zakresie zalesiania.
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1463) nie pozwala właścicielowi lasu na całkowitą swobodę w zakresie powiększania zasobów leśnych poprzez zalesienie gruntów (art.14), wprowadzając szereg ograniczeń i uwarunkowań, w tym obowiązek powiększania zasobów leśnych zgodnie z planem urządzenia lasu oraz uzyskania przez właściciela lasu od nadleśniczego planu zalesienia gruntu przeznaczonego do zalesienia oraz potwierdzenia przez nadleśniczego wykonania zalesienia zgodnie z tym planem, jeżeli zalesienie będzie wykonywane zgodnie z przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (art.35 ust.5 ustawy o lasach).
Sąd stwierdził, że okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy wskazują, że zgłoszone do płatności grunty, w zakwestionowanej przez organ I instancji części o powierzchni 1,97 ha stanowiącej obszar nasadzeń świerkiem, nie objęty planem zalesienia (co nie jest kwestionowane w skardze) nie mogły zostać uznane za grunty będące "kwalifikującymi się hektarami" w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, a tym samym nie została spełniona przesłanka przyznania płatności, określona w art.8 ust.1 pkt 1 ustawy o systemach płatności.
Ustalenia kontroli administracyjnej zostały dokonane w oparciu o dane z systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, tj. w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Ponadto organ przeprowadził oględziny, z których został sporządzony protokół oraz włączone zostały do akt sprawy raporty z czynności kontrolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych", a także wzięto pod uwagę dane uzyskane w trakcie kontroli z 2011 r.
W ocenie Sądu w pełni dopuszczalne było oparcie się przez organ na danych z systemu informacji geograficznej, tj. systemu informatycznego Agencji, zawierającego zdjęcia lotnicze (ortofotomapy) i połączenie ich z innymi ustaleniami opisanymi w zaskarżonej decyzji.
Skarżący we wniosku o płatność zadeklarował zbyt dużą powierzchnię objętych nim gruntów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną pomniejszenia skarżącemu płatności na 2018 r. było stwierdzenie, że powierzchnia uprawniona do płatności jest o 3,10 ha mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, bowiem nie wynosi 36,50 ha, lecz 33,40 ha. Stanowisko organu ma oparcie w materiale dowodowym zebranym w sprawie.
WSA dodał, iż okoliczność przeprowadzenia kontroli w 2011 r. ma dla rozpatrywanej sprawy drugorzędne znaczenie. Niemniej jednak nie było przeciwwskazań do powołania się na nią pomocniczo, nawet, jeżeli w innych sprawach kontrola ta została uznana przez WSA za niewystarczającą do wydania decyzji dotyczącej innej płatności.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z 12 listopada 2020 r. wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej "K.p.a.") poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a, poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów nierzetelnych, obarczonych ryzykiem błędu, a mianowicie na podstawie ortofotomap,
c. art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie wybiorczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak stwierdzenia nieprawidłowości i niezgodności powierzchni deklarowanej działek rolnych ze stwierdzoną w toku postępowania, bez odniesienia się do zastrzeżeń złożonych przez odwołującego do protokołów kontroli przeprowadzonej na gruncie wskazując, że jest to jedynie błąd proceduralny,
d. art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zastrzeżeń złożonych przez odwołującego do protokołów kontroli przeprowadzonej w toku postępowania.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jak i poprzedzających go decyzji nie wynika w sposób jasny i niebudzący wątpliwości, z jakich powodów doszło do uznania, że obszar działek skarżącego jest inny od deklarowanego i że do naliczenia płatności należy przyjąć takie, a nie inne powierzchnie działek. Organ powołał się co prawda na wizytację terenową i dane z ortofotomapy, ale są to stwierdzenia autorytatywne, niepoparte żadnymi konkretami dotyczącymi ustalonego stanu faktycznego i jego analizą. Nie wskazano z jakich przyczyn wykluczono pewne części działek, wobec czego nie wiadomo, jaki jest ich stan. Fakt przeprowadzenia takiej kontroli, jak również zgłoszenia przez odwołującego zastrzeżeń nie znalazł żadnego odzwierciedlenia w treści zaskarżonego orzeczenia. Tym samym jest ono niezgodne z prawdą i nie ma pokrycia w faktycznym przebiegu postępowania, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Stanowi o nierozstrzygnięciu powstałych wątpliwości i niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn wydania takiej, a nie innej decyzji merytorycznej w sprawie.
Organ, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie jej nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została oparta na podstawie podstawach z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jako wszystkie cztery jej zarzuty odnoszą się do naruszenia regulacji prawa procesowego.
W związku z powyższym w tym miejscu podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc poprzestać jedynie na wskazaniu, że w sprawie doszło do naruszenia określonych unormowań, które na gruncie danej sprawy rzeczywiście znajdowały zastosowanie, ale musi także wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W treści sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów jej autor podniósł uchybienie przez WSA w Olsztynie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niezebranie niezbędnych do jej załatwienia dowodów, a także nierozpatrzenie ich w sposób wyczerpujący. Oprócz tego wskazał na niewyjaśnienie przez Sąd I instancji zastrzeżeń złożonych przez skarżącego do protokołu kontroli.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że sprawa w której zapadł zaskarżony skargą kasacyjna wyrok dotyczyła płatności bezpośrednich, zasady przyznawania których uregulowane zostały przepisami ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312, ze zm., dalej zwanej ustawą o płatnościach bezpośrednich). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 tej ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W myśl zaś art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Istotne znaczenie ma także art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, który stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Mając na względzie treść zarzutów skargi kasacyjnej, w kontekście powyżej przytoczonych regulacji stwierdzić należy, że nie sposób uznać ich zasadności. W pierwszej kolejności zauważyć bowiem należy, że WSA w Olsztynie nie mógł dopuścić się uchybienia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a., a zwłaszcza w opisywanej przez skarżącego kasacyjnie ich postaci, jako że te przepisy nie znajdowały na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowania. Postępowanie w niniejszej sprawie, w zakresie oceny spełnienia przez skarżącego warunków uzyskania płatności, prowadzone było na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, które wyłączały stosowanie art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. W związku z tym organy administracji nie były zobligowane do gromadzenia niezbędnego do wyjaśnienia sprawy materiału dowodowego, tj. do urzeczywistnienia zasady prawdy obiektywnej. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich modyfikuje bowiem regułę odnoszącą się do ciężaru dowodu jaka obowiązuje na gruncie K.p.a. wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tak więc to producent rolny ubiegający się o tego rodzaju wsparcie winien wykazać że spełnia wszystkie warunki niezbędne do jego otrzymania.
Poza tym problematykę oceny zebranych dowodów reguluje art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich stanowiąc, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena dowodów nie odbywa się więc w oparciu o art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ale na podstawie wskazanego wyżej przepisu.
Tak samo zasada udzielania pouczeń i wyjaśnień w ramach postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich została uregulowana odrębnie, w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wobec czego w sprawie wyłączone zostało zastosowanie odpowiedniej regulacji K.p.a.
W okolicznościach sprawy nie można także mówić o naruszeniu art. 11 K.p.a. Sąd bowiem zasadnie uznał, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż organ nie odniósł się do tych twierdzeń strony, które miały istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Zastrzeżenia skarżącego złożone do protokołu kontroli uznane zostały za niezasadne, a powody takiej ich oceny zostały przez organ wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym aspekcie dodać jedynie należy, że zasadności takiej oceny nie można oceniać z punktu widzenia art. 11 K.p.a., gdyż nie może on stanowić samoistnej podstawy rozstrzygnięcia, jako że odnosi się wyłącznie do samego sposobu prowadzenia postępowania.
Tak więc reasumując stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą zostać uznane za skuteczne, gdyż zostały wadliwie skonstruowane. W ich ramach zarzucono bowiem WSA w Olsztynie głównie uchybienie przepisom, które w sprawie nie znajdowały zastosowania. Na regulacje K.p.a. nie powołał się też Sąd I instancji, wyraźnie podkreślając, iż na gruncie niniejszej sprawy nie znajdują one zastosowania, w związku z czym twierdzenie odnośnie ich naruszania nie mogło zostać uznane za zasadne.
Z tych powodów skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie kwotę 675 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło