I GSK 336/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-06-15

Skład orzekający: Anna Robotowska, Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Barbara Wasilewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 141 § 4 PPSA, poprzez brak analizy zarzutów skarżącego dotyczących wiarygodności dokumentów belgijskich i przedłożonych przez skarżącego, a także czy prawidłowo ocenił brak związku między postępowaniem karnym skarbowym a postępowaniem celnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony przez organy celne, w tym dokumenty pochodzące z Belgii, i należycie uzasadnił podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji Podatkowej dotyczące dokumentów urzędowych i nie naruszył art. 141 § 4 PPSA. Ponadto, NSA zgodził się z WSA co do braku wpływu postępowania karnego skarbowego na ustalenie wartości celnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uznania przez organy celne zgłoszenia celnego R. J. za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego. Organ I instancji określił wartość celną towaru i kwotę długu celnego, opierając się na dokumentach uzyskanych z Belgii, które wykazały fałszywość faktury przedstawionej przez skarżącego. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. J., uznając dokumenty belgijskie za wiarygodne i odrzucając zarzuty skarżącego. R. J. wniósł skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R. J. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędziowie NSA Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Barbara Wasilewska (spr.), Protokolant Magdalena Rosik, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2029/01 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 31 lipca 2001 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. J. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2029/01 po rozpoznaniu skargi R. J. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 31 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe – oddalił skargę i zwrócił skarżącemu kwotę 342,20 złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi. Dyrektor Urzędu Celnego w Przemyślu decyzją z dnia 10 października 2000 r. uznał zgłoszenie celne JDA SAD póz. Ew. [...] dokonane w dniu 8 września 1998 r. za nieprawidłowe w części określenia kwoty wynikającej z długu celnego i określił wartość celną towaru w wysokości 45.384 złotych oraz kwotę długu celnego w wysokości 12.584,80 złotych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgłoszeniem celnym z dnia 8 września 1998 r. dokonanym przez R. J. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Niemiec samochód osobowy marki Mercedes C 220 z 1995 r. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę z dnia 17 sierpnia 1998 r. o nr 7144/98 wskazująca wartość transakcyjną na kwotę 7.400 DEM (marek niemieckich) i ta kwota powiększona o koszty transportu stanowiła dla skarżącego podstawę określenia cła i podatku od towarów i usług. Jednakże przeprowadzona przez administrację celną kraju wywozu (Belgii) weryfikacja wykazała, że faktura z dnia 17 sierpnia 1998 r. o nr 7144/98 jest fałszywa. Na podstawie dokumentów belgijskich potwierdzonych za zgodność z oryginałem tj. kserokopii rachunku nr 81419 z dnia 17 sierpnia 1998 r. oraz kserokopii belgijskiego dokumentu wywozowego, Dyrektor Urzędu Celnego w Przemyślu dokonał ponownego określenia wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego. Decyzją z dnia 31 lipca 2001 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie utrzymał decyzję organu I instancji. Uznał, iż dokumenty uzyskane w ramach pomocy prawnej z Belgii są wiarygodne i stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił wartość celną towaru oraz kwotę wynikającą z długu celnego. Prezes GUC ustosunkował się także do powołanego przez stronę dowodu – postanowienia z Prokuratury Rejonowej w Łańcucie o umorzeniu śledztwa w sprawie uszczuplenia należności celnych. Organ stwierdził, że fakt umorzenia postępowania karnego skarbowego nie może przesądzać o braku odpowiedzialności za zobowiązania celne. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, iż organy celne trafnie uznały, na podstawie dostarczonych im przez administrację celną Belgii dokumentów, że faktura z dnia 17 sierpnia 1998 r. o nr [...] była nieprawdziwa. Sąd uznał także, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące faktury przedstawionej przez władze Belgii. Zdaniem Sądu, ani brak podpisu skarżącego na tej fakturze, ani to że jest to kserokopia nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Decydujące znaczenia dla przyjęcia za prawdziwą faktury nr [...] było to, że numer tej właśnie faktury, a nieprzedstawionej przez skarżącego widnieje na dokumencie na podstawie, którego nastąpił wywóz samochodu z kraju wywozu. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo wywiodły i należycie uzasadniły, że wartością celną ustaloną na podstawie art. 23 § l Kodeksu celnego jest wartość transakcyjna uwidoczniona na fakturze nr 81419 z dnia 17 sierpnia 1998 r. przedstawionej przez administrację celną Belgii. W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd stwierdził, że zarzut skarżącego, iż to sprzedawca sporządził drugi dokument sprzedaży, w którym rzekomo zawyżył wartość sprzedanego towaru jest gołosłowny, a skarżący nie uzasadnił go, ani nie poparł żadnymi dowodami. Sąd uznał, także, że organ II instancji prawidłowo ocenił brak związku między postępowaniem karnym skarbowym a postępowaniem mającym na celu ustalenie wartości celnej zgłaszanego towaru, ponieważ zakres tych postępowań nie jest tożsamy. R. J. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 180 § l w zw. z art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie w materiale sprawy dowodu z akt postępowania karnego Prokuratury Rejonowej w Łańcucie sygn. akt Ds. 13/01 oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny pojazdów inż. Karasińskiego z dnia 24 sierpnia 1998 r., co do wartości samochodu, b) art. 191 w zw. z art. 194 § 3 i art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie zupełnie dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów, braku uzasadnienia, co do dowodów przeciwnych oraz błędnej oceny, że dowód z akt postępowania karnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku analizy zarzutów skarżącego co do wiarygodności dokumentów belgijskich i przedłożonych przez skarżącego. Ponadto skarga zawiera zarzut, iż wyrok Sądu nie zawiera pełnego uzasadnienia, co do istotnych okoliczności sprawy i podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż zarzuty naruszenia przepisów prawa przytoczonych w skardze kasacyjnej są bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dopuszcza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Za błędną wykładnię prawa materialnego należy przyjmować wadliwe zrozumienie treści przepisu, natomiast przez niewłaściwe jego zastosowanie – posłużenie się przepisem zawierającym normę prawną, która nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia prawa procesowego a to w postaci naruszenia art. 141 §4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis powyższy precyzyjnie określa, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Klasyczne uzasadnienie wyroku składa się z przedstawienia stanu sprawy, wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawidłowo dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organy celne a następnie dokonał ich analizy i wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do podstawowego zarzutu zawartego w skardze skierowanej do Sądu I instancji, Sąd podkreślił, że zgodnie z dyspozycją art.194 § 1 i § 2 Ordynacji Podatkowej, który na podstawie art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu celnym, dokumentami urzędowymi są dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Taki charakter miały dokumenty nadesłane przez władze celne belgijskie, które nadesłały polskim władzom celnym raport belgijskich władz celnych nr A/9089 i potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię rachunku nr 81419 z dnia 17 sierpnia 1998 roku wystawioną przez firmę Autohandel Didier oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię belgijskiego dokumentu wywozowego z dnia 20 sierpnia 1998 roku. Dokumenty te stanowiły podstawę do weryfikacji zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącego na podstawie przedstawionej przez niego faktury z dnia 17 sierpnia 1998 r. nr 7144/98. Sąd wyjaśnił ponadto, dlaczego przyjęcie za podstawę faktury nadesłanej przez władze celne belgijskie stało się podstawą określenia nowej wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego. Poza faktem, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność braku wiarygodności nadesłanego dokumentu, to decydujące znaczenie dla przyjęcia za prawdziwą faktury nr 81419 oraz wynikającej z niej wartości samochodu, miało wskazanie numeru tej faktury na dokumencie wywozu z dnia 20 sierpnia 1998 r. Wskazane wyżej okoliczności i podstawy stały się przyczyną jak stwierdził Sąd I instancji, że inne dowody przedłożone przez skarżącego w świetle art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej nie mogły pozbawić wiarygodności dokumentów urzędowych przedstawionych przez władze belgijskie. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej polegający na przekonaniu skarżącego o istnieniu związku pomiędzy postępowaniem karnym skarbowym i postępowaniem celnym. Należy zgodzić się z poglądem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że zakresy tych postępowań są różne zarówno od strony merytorycznej jak i prawnej, a także konsekwencji z nich wynikających. Zatem prawidłowo dokonano konkluzji, iż wynik postępowania karnego skarbowego nie ma wpływu na określenie wartości celnej. Wbrew, więc zarzutom skargi opartej wyłącznie na postawach procesowych, stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny materiału zgromadzonego w postępowaniu celnym, wywiódł prawidłowe wnioski i należycie uzasadnił podstawy faktyczne i prawne wydanego wyroku. Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też kierując się treścią przepisów art. 181, 183 § 1 i 184 oraz art. 204 ust. 1 i 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło