I GSK 3490/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 559/18 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 maja 2018 r. nr 60/2018 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 559/18 oddalił skargę M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 maja 2018 r. nr 60/2018 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła M. M. zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz błędnym zastosowaniem art. 151 p.p.s.a. art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936), poprzez brak właściwej kontroli legalności ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy oraz błędne przyjęcie przez Sąd tychże wadliwych ustaleń organu za własne, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 2. art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, przy naruszeniu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez orzeczenie co do istoty sprawy (tożsamego w swojej istocie co do wyniku sprawy z decyzją organu pierwszej instancji) miast umorzenia postępowania pierwszej instancji. 3. art. 156 § 1 punkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz.U.UE.L.2005.277.1, dalej: rozporządzenie EFROW) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne uznanie, iż- norma ta stanowi materialną podstawę - do stwierdzenia niewykonalności decyzji - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 4. art. 138 § 1 pkt 1 poprzez jego niezastosowanie w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. II. na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 2. art. 71 ust. 1 rozporządzenia EFROW poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne uznanie, iż norma ta stanowi materialną podstawę do stwierdzenia niewykonalności decyzji ; 3. Decyzji Komisji Europejskiej z dnia 7 września 2007r. poprzez jej niewłaściwe zastosowanie - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie skarżonych aktów obu instancji albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm. Wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Prezes ARiMR wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W świetle tego przepisu każdą z podstaw kasacyjnych należy uzasadnić. Powyższe oznacza, że uzasadnienie danego zarzutu jest jednym z elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, a tego rodzaju brak nie może zostać uzupełniony po upływie terminu przewidzianego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Przy czym przez uzasadnienie podstawy kasacyjnej należy rozumieć takie rozwinięcie zarzutów kasacyjnych, w którym strona wyjaśnia, na czym dane naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, czy też umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom postępowania wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak uzasadnienia oznacza również, że z uwagi na art. 183 § 1 p.p.s.a. dany zarzut nie może zostać merytorycznie rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po analizie skargi kasacyjnej zauważyć należy, że uzasadniono wyłącznie niewłaściwe zastosowanie art. 71 ust. 1 rozporządzenia EFROW oraz zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 71 ust. rozporządzenia EFROW bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r., a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności. Niewątpliwie przepis ten reguluje problematykę kwalifikowalności wydatków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się natomiast, że nie istnieje możliwość wypłaty przez organy środków finansowych w ramach działania odnoszącego się do wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na skutek upływu terminu ich kwalifikowalności do EFFROW. W takiej sytuacji organ nie ma podstawy prawnej do merytorycznego orzekania tj. co do istoty sprawy (np. wyrok NSA z 3.06.2020 r., sygn. akt I GSK 13/20). Zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 rozporządzenia EFROW okazał się zatem nieuzasadniony. Również nieuzasadniony okazał się zarzut niezastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Niezasadność tego zarzutu wynika już z samego faktu, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, iż naruszenie tego przepisu poprzez jego niezastosowanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie jednak od tego Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane na zupełnie odmiennej podstawie prawnej niż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Stąd też organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, gdyż zmuszony był do wydania decyzji reformatoryjnej. Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).