I GSK 362/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-14

Skład orzekający: Czesława Socha, Barbara Stukan-Pytlowany, Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej po trzykrotnym upomnieniu, pomimo niepełnej nazwy adresata w doręczeniach, może zostać utrzymana w mocy i odmówiona jej nieważność?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana na podstawie właściwych przepisów prawa i po prawidłowym doręczeniu upomnień, mimo niepełnej nazwy adresata. Brak pełnej nazwy nie stanowił wady doręczenia, gdyż pisma były odbierane przez uprawnionych pracowników, a skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji.
Stan faktyczny
Spółka E. I. P. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia stycznia 2011 r. dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej na nią karę pieniężną za niewykonanie obowiązku zgłoszeń celnych w okresie od sierpnia do października 2008 r. Spółka kwestionowała skuteczność doręczenia upomnień, wskazując na niepełną nazwę adresata, co miało wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. kwotę 180 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia del. WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. I. P. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2026/11 w sprawie ze skargi E. I. P. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] Spółka z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011 r. o sygn. V SA/Wa 2026/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Sąd I instancji przyjął, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakładającej na Spółkę [...] karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł była uzasadniona. Wskazane podstawy nieważnościowe wynikające z art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej nie potwierdziły się. Chodzi o wydanie decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu I instancji, kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o art. 100 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.) w związku z brakiem wywiązania się z obowiązku dokonania zgłoszeń [...] w przywozie za okresy sprawozdawcze od sierpnia do października 2008 r. Wydanie jej nastąpiło po trzykrotnym upomnieniu. Doręczenie upomnień było prawidłowe, choć pierwsze z nich doręczono zastępczo. Kierowanie upomnień, jak i też decyzji na nazwę podmiotu z urzędu postanowieniem prostującym omyłkę (z pominięciem jednego członu w nazwie), nie stanowi wady kierowania do podmiotu, który nie jest jej adresatem. Decyzja, jak też dwa upomnienia, zostały odebrane przez uprawnionego pracownika i jej Prezesa. Mimo braku pełnej nazwy firmy, nie odmówiono jej odbioru. Upomnienie pierwotne, także kierowane było na ten sam adres. Z powyższych powodów Sąd I instancji przyjął, że oddalenie skargi było uzasadnione. W skardze kasacyjnej Spółka [...] zaskarżyła w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 150, art. 247 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 t.j. ze zm.), art. 73 ust. 1, art. 100 ust. 1, art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.). Naruszenie przepisów procesowych w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 141 ust. 4, art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu podała, że brak stwierdzenia nieważności pozostaje w sprzeczności z powołanymi wyżej przepisami. Skarżąca nie została trzykrotnie, pisemnie upomniana i wezwana do złożenia zgłoszenia I. Doręczenie zastępcze nie wywołało skutku, skoro adresat został określony niewłaściwie. Skutki wadliwości są dla strony bardzo dotkliwe. Zarzuty skargi są uzasadnione a wyrok Sądu I instancji sprzeczny z prawem. Dyrektor Izby Celnej w W. nie skorzsytał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzutami tymi składający skargę kasacyjną starał się dowieść, że upomnienia i decyzja kierowane były do innego podmiotu, co miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z argumentacją strony skarżącej nie sposób jednak się zgodzić. Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, strona skarżąca nietrafnie zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 141 § 4 tej ustawy uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Omawiana regulacja określa niezbędne elementy konstrukcyjne wyroku, które mają służyć wyjaśnieniu powodów rozstrzygnięcia stronom i umożliwić kontrolę instancyjną. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła, że nie zostały wyjaśnione wszystkie podstawy prawne rozstrzygnięcia. Poza powyższym twierdzeniem nie przedstawiła, które podstawy prawne rozstrzygnięcia nie zostały wyjaśnione. Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do podstaw prawnych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Omówione zostały przesłanki nieważności, które wszczęły postępowanie w niniejszej sprawie. Chodzi o podstawy wymienione w art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Trafnie przyjęto, że nie doszło do naruszeń prawa skutkującego obowiązkiem stwierdzenia nieważności decyzji. Kara została wymierzona w związku z brakiem wywiązania się z obowiązku dokonania zgłoszeń po trzykrotnym upomnieniu. Decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 100 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne. Prawidłowo zastosowano wyżej wymienione przepisy i po trzykrotnym upomnieniu wydano decyzję nakładającą karę pieniężną. Nie można zatem twierdzić, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Trafnie także Sąd I instancji nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa, skoro przyjął, że zarówno upomnienia, jak i decyzja kierowane były do właściwego podmiotu. Podstawowym warunkiem przyjęcia tak zwanej "funkcji doręczenia" wynikającej z art. 150 § 1–2 Ordynacji podatkowej jest fakt kierowania przesyłki na prawidłowy adres. W sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że pisma doręczone pod ten adres były odbierane po przyjęciu "fikcyjnego doręczenia", to brak jest podstaw do przyjęcia, że doręczenie pierwszego upomnienia nie było skuteczne, nawet w sytuacji gdy w nazwie firmy zabrakło słowa "Poland". Niepełna nazwa nie budziła wątpliwości do kogo pisma są kierowane. Skarżąca mimo tego, odbierała je. W końcowym zarzucie procesowym kasator przytoczył przepis art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 19, ale bliżej nie sprecyzował o jakie przepisy chodzi. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej zgodnie z wyżej cytowanym art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie ma kompetencji do dookreślania za wznoszącego skargę kasacyjną. Ocena naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 100 ust. 1 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo celne została już wyżej omówiona. Wskazuje, że nie było podstaw do przyjęcia o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Trafnie przyjęto, że po trzykrotnym upomnieniu należało nałożyć na skarżącą karę pieniężną. Odnosząc się do kwestii nieprawidłowego doręczenia zastępczego pierwszego upomnienia, a więc naruszenia art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, zarzut skargi kasacyjnej także nie jest uzasadniony. Skarżąca Spółka nie jest konsekwentna w uznawaniu za właściwe doręczenie upomnień, skoro w stosunku do drugiego i trzeciego upomnienia (oznaczonego nazwą firmy i właściwym adresem jej siedziby oraz NIP, z pominięciem jednego członu w trójczłonowej nazwie Spółki), nie miała zastrzeżeń. Natomiast w stosunku do pierwszego upomnienia (tak samo zaadresowanego) podniosła zarzut rażącego naruszenia art. 150 Ordynacji podatkowej. W sytuacji gdy przedmiotowe upomnienia, jak i decyzja kierowane były do Spółki i pomimo błędu w nazwie dwa upomnienia (oprócz pierwszego doręczenia w sposób zastępczy) i decyzja były odbierane przez uprawnionego pracownika, to nie można przyjąć, że niepełna nazwa Spółki mogła upoważnić do kwestionowania skuteczności doręczenia. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do przyjęcia, że upomnienia i decyzja kierowane były do innego podmiotu. Powyższe oznacza, że skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło