I GSK 39/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Czesława Socha, Sędzia NSA Maria Myślińska, Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny i sąd administracyjny mogą prawidłowo określić wysokość podatku akcyzowego od samochodu osobowego, jeśli kwota podana w umowie kupna-sprzedaży stanowi jedynie zaliczkę, a nie pełną cenę transakcyjną?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ celny i sąd administracyjny prawidłowo określiły wysokość podatku akcyzowego, gdy kwota wskazana w umowie kupna-sprzedaży była jedynie zaliczką, a nie pełną ceną transakcyjną. Sąd podkreślił, że opinia rzeczoznawcy określająca wartość rynkową pojazdu, uwzględniająca jego stan techniczny i wyposażenie, mogła stanowić dowód w sprawie, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, w tym prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu, nie były uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Organ celny określił podatek od wartości rynkowej pojazdu, uznając, że kwota wskazana w umowie kupna-sprzedaży (stanowiąca zaliczkę) była zaniżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organu. Podatnik w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa procesowego, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zasądzono od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. kwotę 900 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 374/11 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. o sygnaturze I SA/Gd 374/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku akcyzowego. Sąd I instancji przyjął, że określenie [...] zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia w ., a więc wewnątrzwspólnotowego samochodu marki [...] o numerze nadwozia [...] w wysokości [...] zł było uzasadnione w sytuacji dokonania opłaty podatku akcyzowego w wysokości zaniżonej a więc [...] zł. Zmiana wysokości podatku nastąpiła w związku z ponowną analizą dowodów zebranych w sprawie. Pierwotna kwota została wyliczona od kwoty [...] Euro, stanowiącej jedynie kwotę zaliczki za nabyty pojazd, podczas gdy niemiecki sprzedawca udzielając informacji organom podatkowym potwierdził w dwóch pismach (z [...] września 2010 r. i [...] października 2010 r.), że kwota [...] Euro wymieniona w umowie sprzedaży z dnia 30 sierpnia 2005 r. stanowiła kwotę zapłaconej przez kupującego zaliczki. Kwota podatku w podwyższonej wysokości została wyliczona od wartości rynkowej brutto w kwocie [...] zł wyliczonej przez rzeczoznawcę w ocenie technicznej z dnia [...] września 2005 r. i uwzględniała dobry stan techniczny pojazdu, dodatkowe wyposażenie i stopień zużycia pojazdu. Zawarta umowa kupna została przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego. W ocenie Sądu, stan techniczny pojazdu został należycie oceniony. Pojazd został wyprodukowany w 2004 r., a jego nabycie nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2005 r., natomiast badanie techniczne poprzedzające jego rejestrację i dopuszczające do ruchu, przeprowadzone zostało przez uprawnionego diagnostę w dniu następnym, to jest [...] sierpnia 2005 r. na terenie kraju. Zasady doświadczenia życiowego i powyższe okoliczności zasadnie dowodzą, że samochód ten nie mógł mieć uszkodzeń mających istotny wpływ na wartość jego nabycia. Kwota wskazana w umowie kupna nie była zatem pełna co do jego wartości. Okoliczności powyższe upoważniały do wyliczenia zobowiązania podatkowego w nowej wysokości. Nie została też naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Powyższe oznaczało, że zarzuty skargi były nieuzasadnione i dlatego podlegała oddaleniu. W skardze kasacyjnej [...] zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa procesowego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucił naruszenie art. 48 § 5, 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); art. 10 § 1 k.p.a.; art. 123 § 1 i art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej; art. 244 Kodeksu postępowania cywilnego. W uzasadnieniu podał, że pozbawienie strony prawa czynnego udziału w postępowaniu wynika z faktu braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Chodzi o termin wydania decyzji przez organ I instancji i termin wydania postanowienia wszczynającego z urzędu postępowanie administracyjne. Brak wyznaczenia siedmiu dni do wypowiedzenia się w sprawie, rażąco narusza przepisy wyżej wymienione. W ocenie kasatora, nie wiadomo na czyje zlecenie powstała opinia, przy czym sprawa karna w tej sprawie jest w toku. Opinia ta nie mogła stanowić dowodu w sprawie, gdyż jest kserokopią. Brak poświadczenia jej zgodności z oryginałem, eliminuje ją z kręgu dowodów. Kontrowersyjna umowa kupna-sprzedaży w zakresie wartości pojazdu, powinna uwzględniać kwotę tam wskazaną. W umowie tej nie ma innych wartości, a to oznacza, że chodzi o cenę transakcyjną. Obowiązujące przepisy akcyzowe do połowy lipca 2008 r. nie dawały podstaw do skutecznego kwestionowania ceny transakcyjnej zadeklarowanej przez podatnika. Wyjątek zawarty w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym w sprawie niniejszej nie występuje. Skarga kasacyjna jest uzasadniona i stała się konieczna do złożenia. Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych od skarżącego. Podał, że zarzuty są nieuzasadnione, a wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie powołuje przepisy proceduralne. Istota ich sprowadza się do zakwestionowania podstaw do oddalenia skargi w oparciu o przepis art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Chodzi o ocenę umowy kupna-sprzedaży w zakresie wartości pojazdu, jak też przyjęcia opinii rzeczoznawcy z dnia [...] września 2005 r. określającej wartość pojazdu. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że kwestionowane wyżej dowody na poparcie swojej argumentacji, nie przedstawiają żadnych innych dowodów mogących choćby w minimalnym stopniu uprawdopodobnić stawiane tezy. Kwestionowanie sposobu powstania tej opinii i znalezienie się jej w aktach sprawy, jest nieuzasadnione. Złożona została wraz z doniesieniem w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G. w dniu [...] czerwca 2010 r. i włączona w poczet dowodów postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w S. w dniu [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 187 § 3 w związku z art. 192 i 216 Ordynacji podatkowej. Wbrew wywodom kasatora, brak jest podstaw do podważania jej wiarygodności. Treść jej wskazuje na czyje zlecenie została wykonana, identyfikując jednoznacznie wycenę pojazdu. Chodzi niewątpliwie o pojazd skarżącego i wykonanie także na zlecenie skarżącego. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie kwestionował tego dokumentu. Szeroko został omówiony w decyzji organu I instancji, a do czego odwołał się trafnie Sąd I instancji. Dowody zebrane w sprawie, to nie tylko dowody organu celnego, ale także dowody związane z jego rejestracją na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Rejestracja nastąpiła w dniu [...] września 2005 r. po przednim badaniu technicznym dopuszczającym samochód do ruchu. Badania te przeprowadzone zostały przez diagnostę w dniu [...] sierpnia 2005 r. Niewątpliwie, opinia ta ma charakter dokumentu, o którym mowa w art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej i mogła stanowić dowód w sprawie po myśli art. 180 Ordynacji podatkowej. Wydana została przez uprawniony podmiot. Skoro niniejsze postępowanie dotyczy postępowania przed organami celnymi, zastosowanie znajdują w zakresie procedury przepisy Ordynacji podatkowej, a nie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, jak to błędnie powołano w zarzucie skargi kasacyjnej. Nie jest też uzasadniony zarzut błędnej interpretacji (tłumaczenia) treści umowy, w której znalazł się zapis o wpłacie zaliczki w kwocie [...] Euro. Dokument ten jest jednoznaczny w swej treści, jak to trafnie przyjął Sąd I instancji. W aktach znajduje się potwierdzenie sprzedającego, że kwota ta była zaliczką. W sytuacji gdy umowa nie wskazywała na pełną kwotę nabycia przedmiotowego pojazdu, to zachodziły podstawy do zastosowania przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, co też uczyniono w sprawie. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 123 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej, skoro zarzucany art. 10 § 1 k.p.a. z przyczyn podanych wyżej nie miał w sprawie zastosowania. Chodzi o pozbawienie strony prawa czynnego udziału w postępowaniu. Trafnie Sąd I instancji wskazał argumenty za brakiem naruszenia tej zasady. Zasada ta doznałaby naruszenia, gdyby skarżącemu po upływie wyznaczonego terminu ograniczono to uprawnienie w sensie złożenia stanowiska i jego oceny. Taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący nie wykazał, że stanowisko swoje poszerzył, a odmówiono mu dopuszczenia tego poszerzenia i oceny, z uwagi na błędne przyjęcie upływu terminu. Powyższe oznacza, że nie ma podstaw do zarzucenia naruszenia przepisów w ramach art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak starał się wywieść kasator w zarzutach skargi kasacyjnej. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło