I GSK 907/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Chromicki, Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński (spr.), Maria Myślińska, Protokolant Joanna Warzeszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2005 r. sygn. akt V SA 4360/03 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2005 r. sygn. akt VSA 4360/03 oddalił skargę A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie z dnia 11 marca 2003 r. nr [...] W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w/w decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie została odebrana w dniu 17 marca 2003 r. przez E.W. – matkę A. W., figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, jako jego pełnomocnik, zaś odwołanie od tej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 24 czerwca 2003 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Oddalając skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (przedsiębiorcą) w związku z tym ma do niego zastosowanie art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy oraz art. 146 § 1 tej Ordynacji stanowiący, że strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu. Wskazując na treść powyższych przepisów WSA stwierdził, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie odebrana została w urzędzie pocztowym przez osobę nieuprawnioną nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z treści dowodu doręczenia tej decyzji wynika, że została ona doręczona do rąk dorosłego domownika (matce skarżącego – E. W.) na ostatnio wskazany adres zamieszkania. Potwierdzenie odbioru wskazuje również, że doręczenie nastąpiło w dniu 17 marca 2003 r., to jest w tym samym dniu, w którym pocztowa placówka oddawcza otrzymała przesyłkę, co wynika ze stempla tej placówki wskazującego tę datę. Sąd uznał, że doręczenie to było zgodne z art. 149 Ordynacji podatkowej, oraz że Dyrektor Izby Celnej słusznie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący wnosząc odwołanie od decyzji w dniu 24 czerwca 2003 r. uczynił to z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że E.W. – zgodnie z art. 253 § 2 Kodeksu celnego w ówczesnym brzmieniu nie mogła być jego pełnomocnikiem w postępowaniu celnym WSA wskazał, że właśnie z tej przyczyny doręczenia dokonywano bezpośrednio skarżącemu, jako stronie postępowania administracyjnego. Dorosły domownik, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, jeśli podjął się oddania pisma adresatowi, oprócz wymogu pełnoletniości nie musi spełniać żadnych innych warunków, w szczególności warunków wymaganych dla pełnomocnika w postępowaniu celnym. Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi za nieuzasadnione wskazując, że pismo o zmianie adresu skarżącego wpłynęło do organu już po dokonaniu doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie i nie mogło mieć wpływu na prawidłowość doręczenia decyzji na ostatnio wskazany przez stronę adres. Sąd wskazał także, że złożenie odwołania z uchybieniem ustawowego terminu uniemożliwia ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy i ocenę podniesionego w odwołaniu zarzutu wydania decyzji przez organ I instancji po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. A. W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości zarzucił, że został on wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 121, art. 144 i art. 149 w związku z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez : - niezastosowanie i nieuwzględnienie przez Sąd zasady zaufania do organu, określonej w art. 121 Ordynacji podatkowej, - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 144 i art. 149 w związku z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że WSA wadliwie uznał, że doręczenie w dniu 17 marca 2003 r. było prawnie skuteczne, w sytuacji gdy E. W. nie będąc upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu strony odebrała decyzję z urzędu pocztowego z naruszeniem art. 149 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił, ze WSA pominął w zaskarżonym wyroku, ze przepis ten nie przewiduje możliwości wydania przez urząd pocztowy korespondencji dorosłemu domownikowi adresata, lecz wyłącznie adresatowi lub osobie przez niego upoważnionej. Skarżący stwierdził także, że E. W. dopiero w dniu 12 czerwca 2003 r. przekazała przesyłkę ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi i w związku z tym podniósł, że data ta powinna zostać uznana za datę doręczenia decyzji stronie, od której zaczął biec termin do wniesienia odwołania. Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, zdaniem skarżącego, świadczy o daniu przez WSA przyzwolenia na takie działanie organów i urzędów pocztowych, które jest ograniczeniem praw strony w postępowaniu i stoi w sprzeczności z zasadą zaufania do organów i urzędów pocztowych, wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej oraz narusza zasadę oficjalności doręczeń. Na poparcie powyższego zarzutu skarżący powołał się na poglądy utrwalone w orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, jednakże na uzasadnienie tak sformułowanego zarzutu powołał w podstawie skargi kasacyjnej wyłącznie przepisy zawarte w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Przepisy zawarte w tym dziale normują postępowanie podatkowe i na podstawie art. 262 Kodeksu celnego mają odpowiednie zastosowanie w sprawach celnych, do których zalicza się m.in. niniejsza sprawa. Treść przepisów Ordynacji podatkowej powołanych w podstawie skargi kasacyjnej wskazuje, że skarżący w istocie nie opiera skargi kasacyjnej na pierwszej podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., lecz na zarzucie naruszenia przepisów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany już został pogląd, że podstawą skargi kasacyjnej opartej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jest naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Istotą bowiem postępowania ze skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest weryfikacja zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", komentarz, T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2005, s. 546 i powołane tam orzecznictwo NSA). Przytoczone w podstawie skargi kasacyjnej przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, nie mogą więc być naruszone przez sąd administracyjny. Naruszenie tych przepisów w postępowaniu prowadzonym przez organy celne, a nie przez sąd administracyjny nie może w związku z tym stanowić zarzutu skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 125/04, ONSA i WSA 3(3) z 2004 r., poz. 67). Powołanie w podstawie skargi kasacyjnej wyłącznie przepisów Ordynacji podatkowej w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.