I GSK 945/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. T. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 797/24 w sprawie ze skargi T. T. Sp. z o.o. w G. na informację Centrum Projektów Polska Cyfrowa z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od C. T. Sp. z o.o. w G. na rzecz Centrum Projektów Polska Cyfrowa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") wyrokiem z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 797/24 oddalił skargę T. T. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na informację Centrum Projektów Polska Cyfrowa (dalej: "organ") z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. C. T. Sp. z o.o. w G. (dawniej T. T. Sp. z o.o. z siedzibą w G.) wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości oraz uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena projektu spółki została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik ocen oraz przekazanie jednocześnie sprawy organowi w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez niego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Ewentualnie autor skargi kasacyjnej z ostrożności procesowej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. W każdym przypadku spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r., poz. 1079, dalej: ustawa wdrożeniowa) (norma odniesienia) w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 68 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej (normy naruszenia) polegające na niewłaściwym zastosowaniu przedmiotowej regulacji i oddaleniu skargi wobec stwierdzenia, że projekt spółki nie spełniał kryterium "Wykonalność finansowa projektu", w sytuacji gdy zaskarżone rozstrzygnięcie organu w sposób oczywisty naruszało art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 68 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem dokonano oceny projektu z naruszeniem zasady przejrzystości i zasady rzetelności, a ponadto w sposób sprzeczny z kryteriami wyboru projektów i na podstawie kryteriów sprzecznych z postanowieniami Regulaminu oraz zasadami logiki i prawidłowego rozumowania oraz aktualnymi wskazaniami wiedzy, a ponadto niewłaściwie zweryfikowano prawidłowość oceny projektu w zakresie określonym art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej poprzez niezasadne nieprzyznanie punktów w ramach ww. kryterium, podczas gdy w świetle obowiązujących regulacji oraz wskazań aktualnej wiedzy - spółka spełniła przedmiotowe Kryterium, albowiem w należyty sposób wykazała, że dysponuje możliwościami finansowymi zrealizowania projektu, w szczególności posiada zabezpieczone środki finansowe na realizację projektu, zaś odmienna ocena pozostaje sprzeczna zarówno z Kryteriami oceny, jak i zasadami logiki i prawidłowego rozumowania, w szczególności, że Komisja Oceny Projektów w przypadku dwóch innych wniosków zgłoszonych przez spółkę tj. o nr [...] oraz [...], opartych na tożsamych założeniach finansowych, kryterium to oceniła pozytywnie, przy czym argumentacja KOP, jak i organu rozpatrującego protest, dotycząca wniosku nr [...] jest lakoniczna i nie pozwala zrozumieć konkretnych motywów negatywnej oceny oraz zawiera wadliwe i niezgodne ze stanem rzeczywistym założenia oraz charakteryzuje się dowolnością, przekraczającą zasady swobodnej oceny, w szczególności w zakresie w jakim niezasadnie przyjęto, że spółka posiada tylko jedno źródło finansowania dla wszystkich złożonych wniosków, a ponadto treść Indywidualnych kart oceny, sporządzanych odrębnie przez dwóch ekspertów wskazuje na fakt, że naruszono zasadę indywidualnej oceny wniosku oraz niezależnej oceny przez każdego z ekspertów, albowiem treść ocen poszczególnych ekspertów jest tożsama (zmieniono wyłącznie kolejność słów) oraz stanowi powielenie ocen dokonanych dla wniosków o nr [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...], [...] dla obszaru [...]; b) art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej (norma odniesienia), art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 68 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej (norma naruszenia) polegające na niewłaściwym zastosowaniu przedmiotowej regulacji poprzez oddalenie skargi wobec stwierdzenia, że naruszenia, których dopuścił się organ nie miały istotnego wpływu na wynik oceny, w sytuacji gdy argumentacja organu w zakresie rzekomego niespełnienia kryterium "Wykonalności finansowej projektu" opierała się w głównej mierze na raporcie Polskiej Wywiadowni Gospodarczej, a więc rzeczony dokument był głównym determinantem oceny wniosku, jak i rozpatrzenia protestu, nie sposób zatem twierdzić, że nieuprawnione skorzystanie z usług podmiotu trzeciego, który nie miał prawa uczestniczyć w procedurze, nie stanowi naruszenia art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 68 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, nie miało istotnego wpływu na wynik oceny. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, w przypadku zaś uwzględnienia skargi wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nieprzekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niezależnie od powyższego organ wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż spółka zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Za podstawę wyroku z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 797/24 WSA przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez organ. T. T. Sp. z o.o. w G. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu: "Poprawa dostępu do szybkiego Internetu - gminy S. i S.", który zamierzała realizować na zasadzie refundacji. Pismem z [...] stycznia 2024 r. organ poinformował spółkę, że wniosek uzyskał ocenę negatywną. Następnie, pismem z [...] marca 2024 r. organ poinformował spółkę, że protest nie został uwzględniony z powodu nie uwiarygodnienia zdolności do finansowania inwestycji. W karcie oceny merytorycznej eksperci przedstawili negatywną ocenę spełnienia kryterium merytorycznego nr 2 "Wykonalność finansowa projektu." Skarga kasacyjna została w tej sprawie oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego. Według art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez sąd I instancji. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko jedynie weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Już w tym miejscu należy dojść do wniosku, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie wypełnia standardów przewidzianych w wyżej powołanych przepisach prawa. Autor skargi kasacyjnej nie wypowiedział się w ogóle w kwestii wykazania, że naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie jednak od powyższego spostrzeżenia Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do zarzutów skargi kasacyjnej. Odnosząc się zatem do zarzutu zawartego w punkcie 1. a) petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że wbrew stanowisku spółki w tej sprawie nie dokonano oceny projektu z naruszeniem zasady przejrzystości i zasady rzetelności. Otóż to właśnie rzetelne postępowanie doprowadziło do ustaleń, że spółka oprócz ocenianego w tej sprawie wniosku złożyła jeszcze kilkanaście innych wniosków, co w konsekwencji w ocenie organu doprowadziło do stwierdzenia o braku zdolności do sfinansowania wszystkich wniosków o dofinansowanie. Stanowisko organu uzyskało aprobatę WSA. Natomiast argumenty skargi kasacyjnej stanowiska tego nie podważają. Nie mamy w tej sprawie również do czynienia z wyjściem sądu poza granice sprawy. Wprost przeciwnie, wzięcie przez organ pod uwagę okoliczności o wielości wniosków składanych przez spółkę realizuje zasadę rzetelności. Okoliczności te bezpośrednio bowiem wpływały na ocenę sytuacji finansowej skarżącej jednostki. Co zaś się tyczy zarzutu dokonania oceny w sposób sprzeczny z kryteriami wyboru projektów oraz postanowieniami Regulaminu, to podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał na konkretne regulacje odnoszące się do kryterium wyboru oraz Regulaminu, co stanowi naruszenie art. 176 p.p.s.a. Nie jest zaś rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się jakie konkretnie regulacje miał "na myśli" autor skargi kasacyjnej. Zbyt daleko idące są wnioski spółki o naruszeniu zasady indywidualnej oceny wniosku przez poszczególnych ekspertów. Skoro bowiem spółka złożyła kilkanaście wniosków o niemal identycznej treści, to nie można skutecznie czynić zarzutu, że oceny tych wniosków dokonane przez ekspertów są zbliżonej treści. Jednocześnie w petitum skargi kasacyjnej zarzucono, że ocena organu rozpatrującego protest w sprawie [...] była lakoniczna i nie pozwalała zrozumieć konkretnych motywów negatywnej oceny oraz zawierała wadliwe i niezgodnie ze stanem faktycznym założenia oraz że charakteryzuje się dowolnością przekraczającą zasady swobodnej oceny. Autor skargi kasacyjnej oprócz ww. ogólnych zarzutów nie dokonał ich sprecyzowania pod kątem zasady rzetelności i przejrzystości. Zawarcie tak ogólnych zarzutów w skardze kasacyjnej bez ich sprecyzowania i odniesienia do stanu faktycznego sprawy zamyka Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość weryfikacji zaskarżonego orzeczenia. Również niezasadny jest zarzut zawarty w punkcie 1. b) petitum skargi kasacyjnej. WSA doszedł do wniosku, że braki polegające na uwzględnieniu przez organ przy ocenie wykonalności finansowej projektu analizy przeprowadzonej przez Polską Wywiadownię Gospodarczą nie przesądzają o konieczności uwzględnienia skargi. Wskazał, że podstawą negatywnej oceny było takie samo (lub różniące się jedynie podaną kwotą umowy inwestycyjnej z inwestorem finansowym) uzasadnienie wniosku co do wykonalności finansowej projektu, co z kolei mogło budzić uzasadnione wątpliwości co do zdolności finansowych spółki. Ocena dokonana przez Polską Wywiadownię Gospodarczą nie była natomiast jedyną, ani wyłączną podstawą negatywnej oceny wniosku. Kluczowe znaczenie w ustaleniach organu, które następnie zaaprobował WSA było stwierdzenie znaczącej dysproporcji pomiędzy wartością wykazywanych w dokumentacji realnie dostępnych środków finansowych (około 3,7 mln zł), a planowaną wartością projektów do zrealizowania w ramach FERC (około 600 mln zł). Nawiązując do postanowień art. 176 p.p.s.a. oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to na autorze skargi kasacyjnej spoczywał obowiązek wykazania, że naruszenie przepisów postępowania sprowadzające się do uwzględnienia ustaleń Polskiej Wywiadowni Gospodarczej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego w skardze kasacyjnej nie ujęto. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 76 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).