I GZ 115/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 74/11 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 74/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił wniosek K. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony, gdyż został złożony po upływie siedmiodniowego terminu, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia. Zdaniem Sądu, skarżący o uchybieniu terminu do złożenia skargi dowiedział się w dniu 4 lutego 2011 r. tj. w dacie doręczenia mu odpowiedzi na skargę, gdzie organ okoliczność tę szczegółowo opisał. Od tej daty powinien być liczony siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.). Termin ten upływał z dniem 11 lutego 2011 r. Tymczasem wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony dopiero w dniu 23 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego). Skutkowało to odrzuceniem tego wniosku przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 88 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. M.. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżącemu została w dniu 4 lutego 2011 r. doręczona skutecznie odpowiedź na skargę oraz że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg z dniem 4 lutego 2011 r. Skarżący stwierdził, że w dniu 4 lutego 2011 r. odbiór odpowiedzi na skargę pokwitowała osoba, która nie była upoważniona do odbioru imiennej korespondencji kierowanej do niego, a osoba ta nie przekazała mu otrzymanej korespondencji. Zdaniem strony, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi winien rozpocząć swój bieg od dnia otrzymania postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, bowiem dopiero z tego orzeczenia skarżący dowiedział się, że uchybił terminowi do wniesienia skargi. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o oddalenie tego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała wówczas, gdy skarżący dowiedział się, że uchybił terminowi do wniesienia skargi. Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy nastąpiło to w dniu odebrania przesyłki z odpisem odpowiedzi na skargę (to jest dnia 4 lutego 2011 r.), czy też w dniu doręczenia mu odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 74/11, odrzucającego skargę (to jest dnia 22 lutego 2011 r.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że z dniem odebrania przesyłki z odpowiedzią na skargę K. M. powziął pewną wiadomość o uchybieniu terminu. Po pierwsze wiadomość pochodziła od przeciwnika procesowego, a więc skarżący mógł mieć uzasadnione wątpliwości co do jej prawidłowości zwłaszcza, że nadał skargę na adres Sądu I instancji na kilka dni przed upływem terminu do jej wniesienia w przekonaniu, że działa w sposób właściwy i z "zapasem" czasowym, po trzecie stanowisko, że wniesienie skargi bezpośrednio do sądu nie jest skuteczne, aczkolwiek bezwzględnie trafne, mogło nie być dla strony oczywiste. Pamiętać należy, że na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów (art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74 poz. 368, ze zm.) skarga wnoszona była bezpośrednio do Sądu, a zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), aż do 1 stycznia 2006 r. wniesienie skargi bezpośrednio do sądu stanowiło o zachowaniu terminu. Wiedza o tej obowiązującej przez długie lata procedurze utrwaliła się w społeczeństwie, zatem okoliczność uchybienia terminu – trafnie wskazana przez organ w odpowiedzi na skargę – mogła nie być dla skarżącego ani wiarygodna, ani pewna, ani oczywista. Natomiast bezsporną wiedzę o tym, że termin do wniesienia skargi został uchybiony, skarżący uzyskał dopiero po doręczeniu mu w dniu 22 lutego 2011 r. odpisu postanowienia Sądu odrzucającego skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozbawienie skarżącego prawa do sądu, a taki jest ostateczny skutek odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, może mieć miejsce jedynie w sytuacjach, w których bez żadnych wątpliwości skarżący złożył spóźniony wniosek. Skoro przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 22 lutego 2011 r., to od tej daty winien być liczony siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący złożył taki wniosek w dniu 23 lutego 2011 r., a zatem w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zatem skoro wniosek o przywrócenie terminu nie był spóźniony, to brak było podstaw do jego odrzucenia na podstawie art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.