I GZ 154/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. K. G. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2026 r., sygn. akt I SPP/Gl 157/25 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi F. K. G. w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 lutego 2025 r., nr SKO.4110.1.2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 12 stycznia 2026 r. sygn. akt I SPP/Gl 157/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany: Sądem I instancji), działając na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), odrzucił sprzeciw F. K. G. w C. (dalej zwanej: skarżącą) od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z 28 sierpnia 2025 r., w sprawie skargi F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skierowana na adres skarżącej przesyłka zawierającą odpis postanowienia starszego referendarza z 28 sierpnia 2025 r. została awizowana po raz pierwszy 17 września 2025 r., a następnie po raz drugi 25 września 2025 r. Zatem doręczenie zgodnie z regułą wynikającą z art. 73 p.p.s.a. nastąpiło 1 października 2025 r., a co za tym idzie, siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął 8 października 2025 r. Tymczasem skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia pismem nadanym w placówce pocztowej 9 października 2025 r. Sąd I instancji wskazał, że wydanie przesyłki pełnomocnikowi pocztowemu skarżącej w placówce pocztowej 2 października 2025 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek wynikający z art. 73 § 4 p.p.s.a. W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach celem rozpoznania sprzeciwu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a w zw. z art. 259 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na: - przyjęciu, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego, podczas gdy fizyczne wydanie przesyłki przez operatora pocztowego po upływie terminu przewidzianego dla tzw. fikcji doręczenia pozbawiło ją procesowego charakteru doręczenia dokonanego z mocy prawa w skutek upływu czasu, - niezasadnym przyjęciu, że sprzeciw został wniesiony z uchybieniem terminu, podczas gdy prawidłowe ustalenie początku biegu terminu powinno nastąpić od daty faktycznego objęcia pisma w posiadanie przez stronę, a nie od daty przyjętej przez Sąd tym bardziej, że skarżąca nie może odpowiadać za działania operatora publicznego w zakresie prawidłowości doręczenia przesyłek, a zatem wyciągnięto wobec skarżącej skrajnie negatywne konsekwencje z powodu nieprawidłowości leżących wyłącznie po stronie operatora pocztowego, co pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności. W uzasadnieniu zażalenia skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Natomiast przepis art. 259 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (tj. do rąk adresata lub dorosłego domownika), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (§ 1), a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Wskazana regulacja przewiduje fikcję doręczenia, gdy adresat, pomimo dwukrotnego zawiadomienia go o możliwości odbioru przesyłki, nie podejmuje jej w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza. Ostatniego dnia, tj. czternastego dnia od dnia pierwszej próby doręczenia, realizuje się skutek procesowy, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., a zatem następuje fikcja prawna doręczenia przesyłki adresatowi. Należy podkreślić, że okoliczności tej, tj. uznania przesyłki za doręczoną, nie zmienia późniejsze wydanie przesyłki przez operatora pocztowego. Wydanie przesyłki po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a., raz doręczone pismo bowiem nie może wywołać prawnych skutków doręczenia w innym trybie (por. postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I FZ 254/22, dostępne w CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonane przez Sąd I instancji ustalenia i wyciągnięte z nich wnioski są prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że przesyłkę zawierającą odpis postanowienia starszego referendarz sądowego z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 157/25 doręczono na adres skarżącej F. w trybie art. 73 p.p.s.a. Przesyłka była dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizo pozostawiono w dniu 17 września 2025 r. w oddawczej skrzynce pocztowej oraz drugie 25 września 2025 r. Zgodnie z regułą doręczenie wynikającą z art. 73 p.p.s.a. nastąpiło 1 października 2025 r. W sprawie nie ma przy tym znaczenia fakt, że przesyłka została wydana pełnomocnikowi skarżącej 2 października 2025 r. Zdarzenie to miało bowiem miejsce już po upływie czternastu dni kalendarzowych od daty jej pierwszego awizowania. W takiej sytuacji, jak wskazano powyżej, przepisy prawa wiążą skutek doręczenia pisma z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu (art. 73 § 4 p.p.s.a.- ostatni możliwy termin na odebranie przez stronę w urzędzie pocztowym korespondencji upływał 1 października 2025 r.). Faktyczne wydanie przesyłki adresatowi, ale już po upływie ww. terminu, nie wywołuje skutków prawnych równoznacznych z doręczeniem pisma. Ma jedynie dla adresata walor informacyjny (postanowienie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt I GZ 432/22). . Na powyższe nie wpływa stwierdzenie pełnomocnika skarżącej, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania operatora pocztowego. Przyczyny, dla których doszło do spóźnionego wniesienia sprzeciwu są bez znaczenia dla prawidłowości odrzucenia tego środka prawnego. Okoliczność, czy do uchybienia terminu doszło bez winy strony, może być badana w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność podniesiona przez wnoszącego zażalenie, czyli faktyczne odebranie przez niego korespondencji w urzędzie pocztowym po terminie nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Rzeczywiste oddanie przesyłki w placówce pocztowej skarżącemu po terminie wskazanym w art. 73 § 3 p.p.s.a. nie ma bowiem prawnej doniosłości przez wzgląd na skutki upływu czternastodniowego terminu określone ustawą, a konkretnie cytowanym już wyżej art. 73 § 4 p.p.s.a. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.