I GZ 181/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2026 r. sygn. akt III SA/Gl 398/25 w zakresie odmowy zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 12 lutego 2025 r. nr 491/RT/2025 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania na realizację projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 2 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 398/25, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), w sprawie ze skargi G. J. (dalej: skarżący) na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z 12 lutego 2025 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania na realizację projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 maja 2025 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyjaśnił, że postanowieniem z 26 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji z 12 lutego 2025 r. zobowiązującej do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 42 672,27 zł, stwierdzając, że przedłożone do akt sprawy dokumenty przedstawiały sytuację skarżącego i jego rodzinny w sposób wybiórczy, przez co nie była możliwa pełna ocena bieżącej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Oceniając natomiast wniosek skarżącego o zmianę postanowienia z 26 maja 2025 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak było podstaw do zmiany tego postanowienia. Zdaniem Sądu przedstawiona przez skarżącego argumentacja powiela poprzedni wniosek, a przedłożone do akt sprawy nowe dokumenty przedstawiają sytuację skarżącego i jego rodzinny w sposób wybiórczy, przez co nie jest możliwa pełna ocena bieżącej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący z wnioskiem z 2 stycznia 2026 r. nadesłał historię rachunku A. J. w banku A. (nr [...]) za okres od 1 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. oraz swojego rachunku prowadzonego w banku B. (nr [...]) za okres od 2 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. Sąd zwrócił także uwagę, że skarżący złożył oświadczenie o braku pobierania jakiegokolwiek wynagrodzenia w spółkach, w których on czy też A. J. pełnią funkcję w zarządach, wskazując również, że nie prowadzi działalności gospodarczej. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał wystarczająco jednoznacznie źródeł przychodu gospodarstwa domowego. Niewystarczające, zdaniem Sądu, jest w tym zakresie przedstawienie wyciągów bankowych z ostatnich 90 dni czy też złożenie oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że nie wskazano, czy i jakim majątkiem dysponuje skarżący (nieruchomości, zasoby inne czy oszczędności). Sąd zwrócił również uwagę, iż skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów finansowych podmiotów powiązanych osobowo bądź finansowo z jego osobą i jego małżonką. Powoływanie się na trudną sytuację, w tym prowadzenie gospodarstwa domowego z trójką małoletnich dzieci, prowadzone egzekucje również nie stanowi, według Sądu, podania wyczerpująco takich informacji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji od postanowienia z 26 maja 2025 r. sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, a skarżący nie przedstawił okoliczności, które stanowić mogłyby podstawę do zmiany tego postanowienia i do zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyżej powołane postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 w związku § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy. Ponadto, na podstawie art. 200 p.p.s.a., skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. Ustawodawca formułując przesłankę zmiany okoliczności w art. 61 § 4 p.p.s.a. nie precyzuje jej bliżej, jednak dokonując wykładni tej przesłanki można stwierdzić, że nie każda zmiana każdych okoliczności będzie uzasadniała uwzględnienie wniosku, ale tylko zmiana takich okoliczności, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia potrzeby zastosowania ochrony tymczasowej (por. m.in. postanowienie NSA z 15 października 2024 r., sygn. akt II OSK 527/24). Zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle więc przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., ile wymaga uwzględnienia treść art. 61 § 4 p.p.s.a. A zatem, odmowa wstrzymania wykonania danego aktu nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II OZ 802/21). Postępowanie dotyczące złożonego przez skarżącego wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 maja 2025 r. w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą niezastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego we wniosku argumentacja oraz załączona do wniosku dokumentacja nie była wystarczająca do stwierdzenia zmiany okoliczności na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. i tym samym zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonana decyzji z 12 lutego 2025 r. Skarżący nie wykazał bowiem we wniosku z 2 stycznia 2026 r. istnienia nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu postanowienia z 26 maja 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając w nieco szerszym zakresie kontrolowane postanowienie, zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że niewystarczające jest przedstawienie wyciągów bankowych z ostatnich 90 dni czy też złożenie oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w kontekście źródeł przychodu gospodarstwa domowego skarżącego przy jednoczesnym braku wykazania, jakim majątkiem dysponuje skarżący (nieruchomości, zasoby, inne oszczędności). Skarżący nie przedstawił również dokumentów finansowych podmiotów powiązanych osobowo bądź finansowo z jego osobą i jego małżonką. Podzielić więc trzeba ocenę wyrażoną w uzasadnieniu przez Sąd pierwszej instancji, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja powiela poprzedni wniosek, a dodatkowo przedłożone do akt sprawy nowe dokumenty przedstawiają sytuację skarżącego i jego rodzinny w niepełny sposób. W tym stanie rzeczy trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.