I GZ 190/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 4481/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odpowiedzialności za nieprawidłowości w realizacji umów oraz określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 4481/15 działając na podstawie art. 178, art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę Z.T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odpowiedzialności za nieprawidłowości w realizacji umów oraz określenie przypadającą do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca to wezwanie po dwukrotnym awizowaniu pod adresem zamieszkania skarżącego, a to w dniach 1 grudnia 2015 r. i 9 grudnia 2015 r., powróciła do Sądu jako niepodjęta w terminie. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] grudnia 2015 r. przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu uznano za doręczoną z dniem 15 grudnia 2015 r. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał z dniem 22 grudnia 2015 r. Sąd I instancji podkreślił, że w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi, termin ten nie został mu przywrócony ani też nie został zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu, zatem na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. WSA w Warszawie odrzucił skargę. Starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2019 r. ustanowił [...] radcę prawego z urzędu. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do złożenia zażalenia. Zażaleniem skarżący zaskarżył powyższe postanowienie, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Czynności dokonane przez WSA w Warszawie były podjęte na podstawie przepisów i w granicach prawa, zatem należy je uznać za w pełni zasadne i pozostające w mocy. Bezspornym w sprawie jest, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] grudnia 2015 r. przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu uznano za doręczoną z dniem 15 grudnia 2015 r. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał zatem z dniem 22 grudnia 2015 r. Skoro skarżący nie wykonał zarządzenia i nie uzupełnił braków fiskalnych skargi, zasadnym było działanie Sądu I instancji w zakresie odrzucenia skargi. Zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z art. 239, art. 240 i art. 243 p.p.s.a. Sprawa nie jest jedną ze spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów. Ponadto skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został uwzględniony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podobnie jak wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.