I GZ 20/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 358/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 marca 2025 r., nr 9/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 października 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 358/25, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę G. Sp. z o.o. w B. (skarżąca, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ, Prezes ARiMR) z dnia 12 marca 2025 r., nr 9/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 maja 2025 r. skarżąca spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z dnia 29 maja 2025 r. – data nadania w UP). Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 128/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2025 r., o odmowie przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 sierpnia 2025 r., skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 15 maja 2025 r., o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone spółce w dniu 20 sierpnia 2025 r. W zakreślonym terminie (który upływał 27 sierpnia 2025 r.) spółka nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. Sąd I instancji stwierdził, że w dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zidentyfikowano do dnia 13 października 2025 r. wpłaty tytułem opłaty sądowej w zakresie wpisu od skargi w procedowanej sprawie, co jest jednoznaczne z faktem, że skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie ponowne złożenie pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 194/25 wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie ma wpływu na wynik sprawy. Powołując się na orzecznictwo sądu administracyjnego wyjaśnił, że skarżąca nie może uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do skarżącego po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i "przyznanie zwolnienia zgodnie z wnioskiem strony i dalsze procedowanie skargi". Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu oraz naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 12 sierpnia 2025 r. (k. 28 akt sądowych) prawidłowo wezwał skarżącą spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 15 maja 2025 r. (k.18 akt sądowych), wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i miała ona obowiązek ten wpis uiścić. Skarżąca w zakreślonym terminie wpisu nie uiściła, złożyła natomiast ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że jakkolwiek skarżąca ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu. Podkreślenia wymaga ponadto, że w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest możliwe badanie legalności prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przedmiocie prawa pomocy – do czego w istocie zmierza argumentacja spółki przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia. Wobec powyższego Sąd I instancji zobligowany dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a., zasadnie skargę odrzucił. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.