I GZ 202/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1846/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1846/12, odmówił K. L. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, z następującym uzasadnieniem. Wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. L. (dalej: skarżąca). Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Uzasadniając wniosek wyjaśniła, że z uwagi na zły stan zdrowia nie mogła dochować terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku Skarżąca dołączyła kopię zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA z 5 marca 2013 r., z którego wynika, że w dniach od 4 marca 2013 r. do 2 kwietnia 2013 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że składając wniosek skarżąca dochowała termin określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.), bowiem w dniu następnym po ustaniu przyczyny uchybienia terminu nadała w placówce Poczty Polskiej przesyłkę zawierającą wniosek. Natomiast w ocenie Sądu przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie uprawdopodobnia zaistnienia okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu do złożenia winsoku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, skoro skarżąca odebrała zawiadomienie o terminie rozprawy, to miała świadomość, że w tym dniu zapadnie wyrok w jej sprawie. Mimo iż nie uczestniczyła w rozprawie, to w ocenie Sądu nie było przeszkód aby informację o zapadłym w sprawie wyroku uzyskała chociażby telefonicznie. Zdaniem Sądu, mimo więc, że Skarżąca w dniach od 4 marca 2013 r. do 2 kwietnia 2013 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim to nie było przeszkód aby uzyskała informację o zapadłym w jej sprawie wyroku oddalającym skargę a następnie posłużyła się osobą trzecią np. domownikiem w celu nadania przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Według Sądu o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wówczas, gdy strona dołoży wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Sam fakt przebywania Skarżącej na zwolnieniu lekarskim nie może zostać uznany, w okolicznościach tej sprawy, za wystarczający do pozytywnego załatwienia wniosku. Skarżąca nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru nad własnymi interesami będzie rekompensowany przez Sąd poprzez przywrócenie terminu do dokonania zaniedbanej czynności. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. L. wniosła o zmianę orzeczenia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniu zarzuciła art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez arbitralne uznanie okoliczności przytoczonych przez skarżącą jako nieuprawdopodabniające brak winy w dotrzymaniu terminu. W uzasadnieniu wskazała, że zwolnienie lekarskie obejmujące jednorazowo miesiąc i to wystawione w okresie ciąży, samo w sobie wskazuje na poważny stan zdrowia i uprawdopodabnia jej twierdzenia. Skarżąca wskazała, że mieszka sama, nie ma więc domowników których mogłaby prosić o wysłanie pisma w terminie. Nagłe pogorszenie samopoczucia i delikatny charakter sprawy nie pozwoliły jej posłużyć się w sprawie osobami trzecimi. W piśmie stanowiącym uzupełnienie zażalenia skarżąca przesłała kopię opinii lekarskiej z dnia 15 maja 2013 r. i 13 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Typowym przykładem niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie jest obłożna choroba – uniemożliwiająca stronie, działającej osobiście, dokonanie tej czynności. We wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, strona jako okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wskazała zły stan zdrowia, związany z ciążą, co potwierdziła dołączonym do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczeniem lekarskim. Sąd I instancji oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, że skarżąca nie wykazała aby jej stan uniemożliwiał złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie osobiście, czy też przy pomocy osoby trzeciej. Ze złożonych do akt sprawy zaświadczeń wynika, że skarżąca cierpi na zaburzenia snu, zaburzenia koncentracji i pamięci i obniżenia nastroju. Z powodu zajścia w ciążę, leki dzięki którym uzyskano poprawę nastroju i zmniejszenie objawów somatycznych, zostały odstawione, a objawy chorobowe ponownie się nasiliły. Oznacza to zatem, że skarżąca nie mogła w okresie wskazanym w zaświadczeniu tj. w dniach 4 marca – 2 kwietnia 2013 r. osobiście dokonać czynności procesowej. Nie mogła również skorzystać z pomocy osoby trzeciej, bowiem jak podniosła w zażaleniu, mieszka sama, a nie miała kogo poprosić o pomoc. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności wskazują na brak winy strony w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. błędnie ocenił, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, co czyni zasadnym uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.