I GZ 203/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 733/20 w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 733/20 odmówił D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 18 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 733/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. na wskazaną wyżej decyzję. Ponieważ wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym Sąd doręczył stronom postępowania sentencję wyroku z urzędu. Poza odpisem wyroku przesyłka zawierała pismo przewodnie, w którym zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia przez stronę ewentualnego wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. D. odebrał osobiście skierowaną do niego przesyłkę sądową w dniu 16 marca 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 55 akt). Ustawowy termin 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku upłynął bezskutecznie z dniem 23 marca 2021 r. Następnie D. wnioskiem z 22 kwietnia 2021 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej) wystąpił do Sądu o przywrócenie terminu i sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 lutego 2021 r. Skarżący wskazał w uzasadnieniu, że w toku postępowania toczącego się przed organami administracji był reprezentowany przez radcę prawnego A., z którym konsultował również kwestie związane ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Stąd też, gdy skarżący odebrał w dniu 16 marca 2021 r. przesyłkę z Sądu postanowił skontaktować się z radcą prawnym A., który był zorientowany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, i chciał się go poradzić co do dalszego postępowania. Skarżący uzyskał jednak informację, że z powodu choroby wskazanego radcy prawnego na COVID-19 kancelaria nie prowadzi działalności. Kancelaria podjęła działalność dopiero od dnia 22 kwietnia 2021 r. Skarżący dołączył do wniosku oświadczenie radcy prawnego A. z 22 kwietnia 2021 r., który na prośbę skarżącego wskazał, że w okresie od dnia 15 marca 2021 r. do dnia 21 kwietnia 2021 r. nie wykonywał czynności zawodowych z powodu zarażenia wirusem SARS2, to jest choroby COVID-19. Przedłożono także informację z 21 kwietnia 2021 r. z Centrum e-Zdrowia w W. o pobycie A. w izolacji domowej od dnia 5 marca 2021 r., która powinna się zakończyć w dniu 24 marca 2021 r. oraz informację o dwóch zwolnieniach lekarskich świadczących o niezdolności do pracy A. w okresie od 25 marca 2021 r. do 7 kwietnia 2021 r. i od 8 kwietnia 2021 r. do dnia 21 kwietnia 2021 r. Sąd I instancji oddalając wniosek skarżącego wskazał, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. WSA wyjaśnił, że nagła choroba pełnomocnika jest co do zasady okolicznością, która może stanowić podstawę do przywróceniu terminu, gdy jednocześnie zostanie wykazane, że pełnomocnik przy dochowaniu należytej staranności nie miał możliwości samodzielnego działania dla dokonania czynności, ani też posłużenia się inną osobą dla dokonania czynności procesowej w terminie za stronę, którą reprezentuje i na rzecz której ma obowiązek poprawnie i terminowo działać w postępowaniu. Jednakże w przedmiotowej sprawie skarżący działał przed Sądem samodzielnie i nie był w postępowaniu sądowoadministracyjnym reprezentowany przez żadnego pełnomocnika, w tym radcę prawnego A.. Stąd też wszelka korespondencja sądowa była kierowana bezpośrednio do skarżącego na wskazany przez niego adres. Skarżący poza wskazaniem, że chciał skonsultować się w sprawie z konkretnym radcą prawnym, który akurat w tym czasie był chory, nie podał innych przyczyn, dla których nie dochował terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Podana przez skarżącego okoliczność, tj. choroba radcy prawnego A., który nie reprezentował skarżącego w postępowaniu przed Sądem, wbrew przekonaniu skarżącego nie stanowiła przeszkody w terminowym złożeniu wniosku. D. poprzez odebranie w dniu 16 marca 2021 r. przesyłki sądowej został skutecznie pouczony, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) pisemne uzasadnienie wyroku, którego odpis sentencji otrzymał, może zostać sporządzone jedynie na wniosek, zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu. Skarżący zatem mógł złożyć wniosek samodzielnie, lub też skorzystać z pomocy innego pełnomocnika, aniżeli chory na COVID-19 radca prawny A., co w żadnym wypadku nie wyłączałoby możliwości późniejszego skorzystania z pomocy wybranego i preferowanego przez skarżącego pełnomocnika przy ewentualnym sporządzeniu skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego okoliczności nie świadczą zatem o dochowaniu przez niego należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw sądowych, a w konsekwencji o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że choroba profesjonalnego pełnomocnika, choćby nie występował formalnie w charakterze pełnomocnika, miała charakter nagły i przypadała w okresie pandemii COVID-19. Zarażenie tą chorobą uniemożliwia podjęcie jakichkolwiek czynności zawodowych przez osobę chorą i osoby z nią współpracujące. Skarżący nie miał zatem wpływu na niepodjęcie przez pełnomocnika czynności w postępowaniu sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o braku winy strony w uchybieniu terminu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 lutego 2021 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu, tj. ograniczenie praw procesowych przez pandemię COVID-19 oraz nagła choroba radcy prawnego A. (który nie reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym), nie uzasadniają wniosku o przywrócenie terminu. Przede wszystkim należy także przyznać rację Sądowi I instancji, że skarżący mógł złożyć wniosek samodzielnie, lub też skorzystać z pomocy innego pełnomocnika, aniżeli chory na COVID-19 radca prawny A.. Ponadto stan epidemii nie ograniczył praw procesowych skarżącego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 lutego 2021 r. zapadł na posiedzeniu niejawnym, zaś Sąd doręczył stronom postępowania sentencję wyroku z urzędu. Jak słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji, poza odpisem wyroku przesyłka zawierała pismo przewodnie, w którym zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia przez stronę ewentualnego wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. D. odebrał osobiście skierowaną do niego przesyłkę sądową w dniu 16 marca 2021 r. Zatem przyjąć należy, że skarżący został skutecznie pouczony o trybie i terminie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.