I GZ 213/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-07-22

Skład orzekający: sędzia NSA Henryk Wach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest uzasadnione, gdy skarżący przedsiębiorca wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pomimo że jego sytuacja finansowa, choć wykazująca stratę netto, nie oznacza całkowitego braku płynności finansowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie strony zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, co uzasadnia wstrzymanie jej wykonania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się uzupełnienie argumentacji strony skarżącej przedstawione w zażaleniu, w tym wykazanie spadku obrotów w latach 2019-2020.
Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczącą zwrotu kwoty dofinansowania z UE. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że konieczność natychmiastowej zapłaty 308 914,95 zł wraz z odsetkami zagroziłaby jej bieżącej działalności i realizacji celów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, wskazując na pogorszenie sytuacji ekonomicznej spowodowane pandemią. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, uznając przedstawione dokumenty za niewystarczające do wykazania znacznej szkody, mimo że spółka wykazała stratę netto w 2019 r. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc argumentację o spadku obrotów o 30,27% w latach 2019-2020.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1108/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1108/20 odmówił "A." Sp. z o.o. w Ł. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że konieczność natychmiastowego uregulowania należności w wysokości 308 914,95 zł wraz z odsetkami jak dla należności podatkowych oznaczałaby dla niej całkowite wyzbycie się środków potrzebnych na realizację celów przeciwdziałania COVID-19 oraz bieżącą działalność Spółki. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja ekonomiczna i zdolność do realizacji zobowiązań uległa znacznemu pogorszeniu w związku z przepisami wprowadzonymi z uwagi na walkę z pandemią koronawirusa. Skutkowało to spadkiem przychodów Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że przesłane dokumenty przez stronę nie obrazują całościowej sytuacji majątkowej Spółki, a jedynie jej elementy. Z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2019 r. wynika, iż po stronie aktywów spółka wykazała m.in. środki trwałe o wartości 53 858 065,00 zł, aktywa obrotowe w kwocie 9 845 696,12 zł, w tym należności krótkoterminowe w wysokości 8 157 304,14 zł. Bilans po stronie aktywów i pasywów wieńczy kwota 64 633 451,24 zł. Skarżąca jest zatem przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że strona za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży w kwocie 3 909 991,84 zł, pozostałe przychody operacyjne w wysokości 10 600 804,96 zł oraz przychody finansowe w wysokości 24 688,46 zł, wykazując jednocześnie stratę netto w wysokości 8 665 010,56 zł. Pomimo zatem, iż z przedłożonego przez skarżącą rachunku zysków i strat wynika strata netto, wskazać należy, że fakt ten nie może stanowić automatycznie przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika jednak, że Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą uzyskując przychody netto ze sprzedaży produktów w kwocie 3.909.991,84 zł w roku 2019. Wprawdzie równocześnie Spółka wykazuje stratę z prowadzonej działalności w tym okresie w kwocie 8.477.162,56 zł, ale wynika ona z nadwyżki kosztów działalności nad uzyskanym przychodem. Skutkuje to brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych, więc nie oznacza utraty płynności finansowej. Należy zauważyć, że kary pieniężne nałożone przez organy administracji publicznej w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą należą do kosztów tej działalności podobne jak inne koszty, m.in. z tytułu podatków i opłat. Nie ma więc powodu, aby traktować te kary w sposób szczególny, jako specyficzną kategorię kosztów. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając je w całości. W uzasadnieniu podniosła wcześniejszą argumentację oraz wskazała, iż konieczność uiszczenia należności, biorąc pod uwagę niepewną sytuację gospodarczą i ekonomiczną związaną z pandemią spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nadto wskazała, że zapłata kwoty wynikającej z decyzji stanowi 10 % wszystkich przychodów Spółki. Na poparcie swoich twierdzeń strona przedstawiła dokumenty finansowe przedstawiające spadek obrotów dotyczących przychodów netto ze sprzedaży produktów w latach 2019-2020 o 30,27 %. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu rzeczywiście spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki, które przemawiają za koniecznością udzielenia skarżącej Spółce ochrony tymczasowej. Przy czym Sąd miał na względzie, że o powyższym przesądziła nie tyle argumentacja podniesiona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co jej uzupełnienie przedstawione w złożonym zażaleniu. Jak wskazano we wniosku wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Spółka powołała się na spadek zysków spowodowany obecną sytuacją gospodarczą i ekonomiczną związaną z pandemią. W zażaleniu strona wskazała na spadek obrotów dotyczących przychodów netto ze sprzedaży w latach 2019-2020 załączając do tego dokumentację. Uchylając to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny w istocie dokonał ponownej oceny tych samych argumentów, stwierdzając jednak tym razem, że są one wystarczające do uznania, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i na podstawie art. 188 w związku z art. 197 i art. 61 § 3 w związku z art. 193 i p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło