I GZ 231/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Powiatu Wałbrzyskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 592/19 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Powiatu Wałbrzyskiego na decyzję Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2019 r., nr ST4.4755.390.2018.4.RRB w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 592/19, odrzucił skargę kasacyjną Powiatu Wałbrzyskiego na decyzję Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2019 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Wyrokiem z 25 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Powiatu Wałbrzyskiego na ww. decyzję Ministra Finansów. Powiat, reprezentowany przez adwokata, w ustawowym terminie wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej strona nie oświadczyła, czy zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, czy wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie zarządzenia z 15 stycznia 2020 r. pełnomocnik Powiatu został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.). Wezwanie odebrano 21 stycznia 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie adwokat złożył: "brakujące pełnomocnictwo substytucyjne wraz z odpisem", ale nie złożył wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie ani oświadczenia, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zdaniem WSA, skarga kasacyjna zawierała brak formalny, ponieważ nie zawierała wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie ani oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Pomimo skutecznego wezwania pełnomocnika do usunięcia braku formalnego, oświadczenie wymagane przepisem art. 176 § 2 p.p.s.a. nie zostało złożone. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 177a p.p.s.a. przez zastosowanie sankcji odrzucenia skargi kasacyjnej, pomimo braku prawidłowego wezwania przez Sąd I instancji do uzupełnienia braków formalnych wywiedzionej skargi kasacyjnej, skierowanego do pełnomocnika głównego skarżącego – adw. Bartłomieja Nowaka, którego pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że nieprawidłowe było skierowanie wezwania do adw. A. R., która była jedynie substytutem pełnomocnika głównego i na dzień wydania zarządzenia Sąd nie dysponował dokumentem, z którego wynikałoby jej umocowanie do działania w imieniu skarżącego w postępowaniu kasacyjnym. Zdaniem wnoszącego zażalenie, wobec faktu, że inna osoba została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a inna była pełnomocnikiem głównym skarżącego, nie sposób uznać, że doszło do prawidłowego zastosowania przepisu art. 178 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie budzi wątpliwości, że nieuzupełniony w wyznaczonym terminie brak formalny skargi kasacyjnej w postaci braku wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie lub oświadczeniu o zrzeczeniu się rozprawy skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Kwestią sporną jest natomiast prawidłowość wezwania do uzupełnienia omawianego braku formalnego poprzez zaadresowanie go do adwokata – autora skargi kasacyjnej, która nie złożyła do akt sprawy pełnomocnictwa. W ocenie NSA, stanowisko zaprezentowane w zażaleniu nie zasługuje na aprobatę przede wszystkim z tego powodu, że niedołączenie do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa nie skutkuje automatycznie uznaniem, że pełnomocnik nie ma umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sądy obowiązane są w takiej sytuacji wezwać pełnomocnika do wykazania stosownego umocowania. Brak pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej jest bowiem brakiem usuwalnym na podstawie art. 177a p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji – wobec stwierdzenia kilku braków formalnych – w pierwszej kolejności wezwał pełnomocnika do złożenia wniosku lub oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik (autor skargi kasacyjnej) nadesłał pełnomocnictwo substytucyjne. W tych okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak było podstaw do kwestionowania umocowania pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną. Czynności podejmowane przez pełnomocnika przed datą złożenia pełnomocnictwa (o ile ustanowienie pełnomocnika nastąpi najpóźniej w dacie dokonania czynności) są ważne i skuteczne, pod warunkiem, że pełnomocnictwo zostanie złożone najpóźniej w terminie wynikającym z wezwania do jego nadesłania. W konsekwencji, brak jest przeszkód prawnych, by Sąd kierował pisma do pełnomocnika występującego w sprawie, pomimo że pełnomocnictwo nie jest jeszcze złożone. Sąd I instancji prawidłowo zatem odrzucił skargę na podstawie art. 178 p.p.s.a. z powodu nieuzupełniania braku formalnego w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.