I GZ 283/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-26
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wiedzy o tym, że na pierwszej rozprawie zostanie wydany wyrok, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona została prawidłowo pouczona o obowiązku złożenia takiego wniosku w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Brak wiedzy o wydaniu wyroku na pierwszej rozprawie nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jeśli strona została prawidłowo pouczona o obowiązku złożenia wniosku w ustawowym terminie. Strona powinna dochować należytej staranności, aby wyjaśnić wątpliwości dotyczące terminów i wymogów procesowych.Stan faktyczny
L. H. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który oddalił jego skargę na decyzję w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego. Skarżący powoływał się na brak wiedzy o tym, że wyrok zostanie wydany na pierwszej rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, gdyż została prawidłowo pouczona o obowiązku złożenia wniosku o uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie L. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 710/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 710/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił L. H. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2014 r., w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 7 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego.
Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 7 stycznia 2015 r. L. H. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu powoływał się na brak wiedzy o tym, że na pierwszej rozprawie zostanie wydany wyrok, a zatem nie złożył wniosku o sporządzenia uzasadnienia w ustawowym terminie.
W ocenie Sądu I instancji przedstawiona przez stronę okoliczność nie świadczyła o braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący, w zawiadomieniu o rozprawie, został w sposób prawidłowy pouczony nie tylko o terminie rozprawy, ale również o przysługujących mu uprawnieniach procesowych, jak i obowiązkach związanych z koniecznością złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. W punkcie 3 pouczeń, pogrubioną czcionką wskazane zostało, że ogłoszenie wyroku oddalającego skargę wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Była to zatem w ocenie WSA informacja, którą można było dostrzec na pierwszy rzut oka, a do tego sprecyzowana w sposób jasny, czytelny i niebudzący wątpliwości co do tego, jakie skutki procesowe wiążą się z wydaniem wyroku oddalającego skargę.
W świetle powyższego, rzeczą skarżącego należycie dbającego o własne sprawy było dowiedzenie się po planowanym terminie rozprawy, choćby telefonicznie, czy rozprawa, o której strona została powiadomiona odbyła się oraz, czy i ewentualnie jakie zapadło na niej rozstrzygnięcie. Podjęcie tej czynności pozwoliłoby skarżącemu na dokonanie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku. Brak takiego Sąd I instancji uznał za brak należytej staranności w dbałości o własne sprawy wykluczający przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. H. zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucając mu naruszenie:
1. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu sentencji tego wyroku wraz z uzasadnieniem,
2. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania,
3. art. 163 § 2 w zw. z art. 86 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego L. H. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm.
W uzasadnieniu zażalenia L. H. podniósł, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Stawiennictwo na rozprawę nie było obowiązkowe i nie był świadomy, że na rozprawie zostanie wydany wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu.
Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które miałyby wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu - jak wymaga tego art. 87 § 2 p.p.s.a.
Z akt sprawy (k. 21 akt WSA) wynika bowiem, że w punkcie 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy - doręczonym skarżącemu w dniu 12 września 2014 r., co wynika z k. 24 akt WSA - jednoznacznie podano, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po terminie jest czynnością bezskuteczną. Złożenie wniosku stanowi zaś warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji. Pouczenie było zrozumiałe także dla osoby nieposiadającej fachowej wiedzy prawniczej.
Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu dotrzymanie terminu. Ewentualne wątpliwości co do terminów i wymogów obowiązujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinny być przez stronę usunięte tak, by nie ponieść negatywnych konsekwencji ewentualnego uchybienia terminu. Skoro skarżący, jak sam twierdzi, nie miał pewności, czy wyrok zostanie wydany na pierwszej rozprawie, powinien - wobec czytelnego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o jej terminie - podjąć starania zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości poprzez uzyskanie dodatkowych informacji w sądzie w stosownym terminie.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że skarżący nie dochował w sprawie należytej staranności jakiej należałoby wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W ocenie NSA, Sąd I instancji dokonał starannej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, przedstawiając swoje rozważania w sposób jasny i przekonujący.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło