I GZ 289/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 380/18 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na stosowanie zabezpieczenia generalnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku A spółka z o.o. w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z [...] marca 2018 r., utrzymującą w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2017 r., którym cofnięto pozwolenie z [...] września 2008 r. na stosowanie zabezpieczenia generalnego. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Wyjaśniła, że jest obecnie na etapie wprowadzania nowych rozwiązań mających na celu usprawnienie jej funkcjonowania na wszystkich płaszczyznach. Spółka podkreśliła, że działa i rozwija się dynamicznie zdobywając nowych klientów. Posiada gwarancję ubezpieczeniową na łączną kwotę 2.500.000 zł, która stanowi zabezpieczenie zapłaty należności celnych i posiada zdolność kredytową. Uzasadniała, że cofnięcie pozwoleń, mimo że nie uniemożliwia prowadzenia działalności, spowoduje nieodwracalne skutki i szkody, które ostatecznie doprowadzą do jej likwidacji. Uniemożliwienie korzystania z ułatwień dzięki uzyskanym pozwoleniom stanowi dla Spółki obciążenie, ponieważ będzie ona zmuszona poszukiwać dodatkowych środków niezbędnych do pokrycia bieżących kosztów działalności, co może wpłynąć na natychmiastowy brak płynności finansowej i doprowadzić ostatecznie do upadłości. Działalność Spółki dotyczy obsługi spedycyjnej ładunków skonteneryzowanych w eksporcie i imporcie. Klienci importowi generują 53,63%przychodów ze sprzedaży i 54,43% wyniku operacyjnego. Integralną częścią ich obsługi jest dokonywanie odpraw celnych w ramach posiadanych pozwoleń oraz złożonej gwarancji. Pozytywna decyzja organu pozwoli na efektywne działanie na rynku i utrzymanie zatrudnienia na obecnym poziomie. W okresie wstrzymania wykonania decyzji Spółka zdąży przeprowadzić program naprawczy, tak aby móc ponownie spełniać wszystkie przesłanki dla uzyskania pozwoleń, w tym związane z opóźnieniem płatności. Sąd I instancji postanowieniem z 6 lipca 2018r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji skarżąca Spółka dostatecznie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować skutki, o których mowa w powołanym przepisie. Uzasadniając wniosek Spółka podnosiła, że jedynie pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej daje jej realne szanse na dalsze prowadzenie działalności i regulowanie zobowiązań wobec Skarbu Państwa oraz innych podmiotów. Pozytywna decyzja pozwoliłaby także Spółce na utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia. Sąd uznał, że brak możliwości skorzystania z procedury uproszczonej może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki finansowe istotne dla dalszego jej funkcjonowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wniósł o jego uchylenie w całości I przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu art. 61 § 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania. Wskazał, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne w sprawie. Do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo z [...] maja 2018 r. od firmy B sp. z o.o. w S., informujące o fakcie nieregulowania przez spółkę A należności i powiadamiające o wszczęciu przez prokuraturę śledztwa w sprawie przywłaszczenia powierzonych pieniędzy w łącznej kwocie 2.090.279 zł stanowiących mienie znacznej wartości, czym działano na szkodę B sp. z o.o., tj. o czyn z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Organ stwierdził, że wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie wziął pod rozwagę interesów wszystkich uczestników postępowania. Poprzez fakt niewykonania decyzji interesy obecnych i potencjalnych kontrahentów, a także interesy Skarbu Państwa mogą być zagrożone. Twierdzenie Sądu, że w okresie wstrzymania wykonania decyzji Spółka zdąży przeprowadzić program naprawczy, tak aby móc ponownie spełniać wszystkie przesłanki dla uzyskania pozwoleń, w tym związane ze spornym opóźnieniem płatności, nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym, tym bardziej, że Spółka już raz zobowiązała się do wprowadzenia planu naprawczego i nie wywiązała się z podjętych zobowiązań. Końcowo organ wskazał, że Sąd I instancji w uzasadnieniu odwołuje się do pozwolenia dotyczącego stosowania procedury uproszczonej, a nie pozwolenia na stosowanie zabezpieczenia generalnego. Fakt ten również przemawia za uchyleniem postanowienia jako wadliwego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też, gdy nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu aktu lub czynności Sąd orzeka na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek jego uzasadnienia tak, aby przekonać sąd o potrzebie udzielenia ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Złożony przez skarżąca Spółkę wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji, którą cofnięto pozwolenie na stosowanie zabezpieczenia generalnego. Sąd I instancji uznał, że Spółka przedstawiła okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie w jej przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania rozstrzygnięcia. Jednak z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jedynie, że powodem takiej oceny były nie poparte żadnymi dowodami twierdzenia Spółki, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji daje jej realne szanse na dalsze prowadzenie działalności i regulowanie zobowiązań wobec Skarbu Państwa oraz innych podmiotów. Pozytywna decyzja pozwoli też Spółce na utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest nadmiernie lakoniczne i nie zawiera argumentacji, która uzasadniałaby podjęte rozstrzygnięcie, tj. wstrzymanie wykonania decyzji. Z jego treści nie wynika, na podstawie jakich okoliczności, popartych stosownymi dowodami, Spółka wykazała wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ppsa. W szczególności Sąd nie wykazał, jakie konkretnie szkody może ponieść skarżąca Spółka na skutek wykonania decyzji, a co za tym idzie nie wykazano, czy owe (potencjalne) szkody mogą być "znaczne" w realiach sprawy. Należy podkreślić, że po stronie Sądu I instancji leży obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli. Rozpoznając ponownie wniosek Sąd I instancji rozważy zawartą w nim argumentację pod kątem przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ppsa, z uwzględnieniem wymogów jakie przepis ten nakłada na żądającego ochrony tymczasowej. Należy zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada zasadności wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia, a w związku z tym podnoszone przez organ w zażaleniu okoliczności, będą podlegały ocenie Sądu dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, a zapadłe w tym przedmiocie rozstrzygnięcie ma wyłącznie charakter tymczasowy i traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 ppsa). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.