I GZ 292/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 21/10 w zakresie odmowy wstrzymana wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 25 czerwca, sygn. akt I SA/Bk 21/10, oddalił wniosek A. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do listopada 2003 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że A. S. we wniosku stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia jego sytuacja finansowa – nie posiada on wolnych środków finansowych, a wszystkie dochody uzyskiwane z emerytury (własnej i żony) są przeznaczane na bieżące utrzymanie rodziny, ponadto cierpi na liczne schorzenia, których leczenie jest związane ze znacznymi nakładami finansowymi. Oddalając wniosek Sąd stwierdził, że skarżący nie wskazał w sposób dostateczny żadnej z przesłanek określonych w przepisie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Sama okoliczność braku środków finansowych bez powiązania z przesłankami określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wskazał, że w realiach niniejszej sprawy niezrozumiałe jest stanowisko Sądu, że wykonanie tej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bez spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową oraz rodzinną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć zatem należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z powyższego wynika, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" – wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie ogólnie powołuje się na prawne przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Mając powyższe na uwadze należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, że postanowienie Sądu I instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne prawem. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie uzasadnia we wniosku ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności. W sprawie zarówno uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i zażalenie nie odnoszą się do ustawowych wymogów. Skarżący wskazuje natomiast okoliczności dotyczące jego stanu majątkowego – przedstawia sytuację życiowo-materialno-osobistą. Wskazać ponadto należy, że zapłata podatku to nie to samo co szkoda. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stosowanie do 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.