I GZ 3/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1762/21 w zakresie odrzucenia skargi S. Sp. z o.o. w K. na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 13 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 17 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1762/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) odrzucił skargę skargi S. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub Spółka) na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 13 października 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania środków na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wezwana została do nadesłania dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę która podpisała skargę. Skierowane do skarżącej wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie nie zostało odebrane przez Spółkę. Zgodnie z regulacją art. 74a § 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. W konsekwencji powyższego, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 26 stycznia 2022 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie lub przekazanie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie; 2) przyjęcie, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 16 listopada 2021 r. wydane na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w przesyłce rejestrowanej o nr ZPO: [...] zostało prawidłowo awizowane przez co zaszły przesłanki do zastosowania doręczenia prawidłowego. Pismem z [...] maja 2022 r. Spółka przesłała w ślad za wnioskiem o przywrócenie terminu reklamację do Poczty Polskiej S.A. co do sposobu awizacji przesyłki o nr [...], a także odpowiedź na powyższą reklamację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zarzut sformułowany w pkt 1 zażalenia nie mógł zostać rozpoznany, gdyż art. 246 p.p.s.a. odnosi się do prawa pomocy. Natomiast skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 17 lutego 2022 r. odrzucające skargę ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych. W związku z czym zarzut okazał się niezasadny. Sposób doręczania pism sądowych, w tym wezwań, w razie niemożności doręczenia pisma do rąk własnych lub innych upoważnionych osób został uregulowany w art. 73 p.p.s.a. Przepis § 1 tego artykułu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie natomiast z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w myśl art. 73 § 3 p.p.s.a. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Wreszcie, § 4 tego przepisu stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Powyższe przepisy określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby sąd mógł przyjąć fikcję doręczenia, tj. stwierdzić, że na mocy ustawy pismo nieodebrane przez stronę traktuje się jako prawidłowo doręczone. W myśl powyższych przepisów powinny zostać spełnione ku temu następujące przesłanki: wystąpienie niemożności doręczenia pisma w inny sposób, dwukrotne awizowanie pisma w odpowiednim czasie, a także upływ 14-dniowego terminu od pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odebrania pisma w placówce pocztowej. Jak wynika z akt sprawy, Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Spółki przez osobę która podpisała skargę w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że skoro po dwukrotnym awizowaniu przesyłki sądowej zawierającej powyższe wezwanie, a wezwanie to nie zostało odebrane z placówki pocztowej, to przesyłkę tę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 26 stycznia 2022 r. Siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania do złożenia dokumentów minął zatem 2 lutego 2022 r. Z akt sprawy wynika zaś, że w zakreślonym w ten sposób terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Spełniona została zatem przesłanka do odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Spółka wskazała w zażaleniu, że nie została skutecznie wezwana do uzupełnienia braków formalnych z powodu wystąpienia nieprawidłowości działania Poczty Polskiej S.A. przy doręczeniu przedmiotowej przesyłki sądowej. Istotą argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia jest próba podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie, tj. spełnienia w okolicznościach sprawy przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 p.p.s.a., czyli poprzez awizo. Skarżąca kwestionuje fakt prawidłowej awizacji wskazując na brak awiza w skrzynce pocztowej, podnosząc nadto, że w okresie wskazanym jako terminy awizacji nie otrzymała żadnej korespondencji, w tym zawiadomień o przesyłce poleconej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. W niniejszej sprawie skarżąca nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Zdaniem NSA, nie przedstawiła ona bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia mu zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie strony w tym zakresie. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej bądź też zostało błędnie wystawione. Wyprowadzone zaś w zażaleniu argumenty nie mogły zaprzeczyć fikcji doręczenia. Stanowisko wnoszącego zażalenie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Ze znajdującej się w aktach koperty (karta akt sądowych nr 25), w której na adres Spółki została nadana przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych oraz załączonego do niej dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru (z.p.o.) wynika, iż z powodu niedoręczenia przesyłki, nastąpiło jej dwukrotne awizowanie w dniach 12 i 20 stycznia 2022 r. Z z.p.o. wynika również, że przesyłkę pozostawiono w UP, o czym w dniu 12 stycznia 2022 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki sądowej zostały odnotowane na kopercie i z.p.o., a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej. Jak wynika zaś z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma ma zaś moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (vide np.: postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OZ 460/20; wyrok NSA z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 784/16). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że z załączonych do pisma skarżącej z dnia [...] maja 2022 r. odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. nie wynika potwierdzenie nieprawidłowości doręczenia tej konkretnej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. W odpowiedzi Poczty z dnia [...] kwietnia 2022 r. wskazano m.in., że: "z ustaleń wynika, że każdorazowo podejmowana jest próba doręczenia przesyłek, a w sytuacji nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, przekazywane jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Nadmieniamy jednak, że czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania, dlatego jednoznaczne odniesienie się do sygnalizowanych zastrzeżeń jest utrudnione". Tym samym, wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki w sposób zastępczy, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie stwierdzić, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w zw. z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu 26 stycznia 2022 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (12 stycznia 2022 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku skargi bezskutecznie upłynął w dniu 2 lutego 2022 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.