I GZ 364/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. P S.A. – G G S E P z siedzibą w Z na zarządzenie Przewodniczącego – sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 91/13 w zakresie oddalenia wniosku o zwrot nienależnie pobranego wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. P S.A. – G G S E P z siedzibą w Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 91/13, Przewodniczący - sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K oddalił wniosek E. P S.A. – G G S E P z siedzibą w Z o zwrot nienależnie pobranego wpisu sądowego (w wartości przekraczającej 12,5% pierwotnie dochodzonej kwoty) w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Przewodniczący wskazał, że wysokość pobranego wpisu od skargi była już przedmiotem kontroli instancyjnej, bowiem postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że w sprawie pobrano wpis w prawidłowej wysokości. Oznacza to, że w świetle art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku spółki. E. P S.A. – G G S E P złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, zaskarżając je w całości. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 225 w związku z art. 215 § 1, art. 216, art. 218, art. 231 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie zwrotu kwoty wpisu od skargi w części, w jakiej odpowiada on przekraczającej i wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że w skardze ograniczyła wartość przedmiotu zaskarżenia do jedynie 12,5% pierwotnie dochodzonej przed organami celnymi nadpłaty i w stosunku do takich ograniczonych wartości dokonała wpisów od skarg. Natomiast w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia oraz wysokość wpisu została ustalona w błędnej, zawyżonej wysokości. Autor zażalenia stwierdził, że wprawdzie w rozpoznawanej sprawie NSA oddalił zażalenie spółki na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, jednakże nie dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie zasadności ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia, jak również wysokości wpisów od skarg – z uwagi na niezłożenie przez spółkę w tym zakresie wyraźnego wniosku, o jakim mowa w art. 191 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Strona wnosząca zażalenie twierdzi, że wspomniany przepis powinien znaleźć zastosowanie, bowiem w sprawie została ustalona zbyt duża wartość przedmiotu zaskarżenia, a od spółki pobrano zawyżony wpis sądowy od skargi. W ocenie spółki, rozpoznaniu jej wniosku we wspomnianym zakresie nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. o sygn. akt I GZ 106/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na zarządzenie Przewodniczącego wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości ustalonej w oparciu o wartość przedmiotu zaskarżenia przyjętą przez Sąd a nie wskazaną w skardze. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania wpadkowego ma treść art. 170 p.p.s.a. (mający - stosownie do treści art. 193 p.p.s.a. - odpowiednie zastosowanie również do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Wspomniany art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w cytowanym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, wyd. III, s. 452). Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Prawomocne są m.in. wszystkie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem nie przysługuje od nich środek odwoławczy (zob. art. 168 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.). Mając na uwadze te przepisy, stwierdzić należy - wbrew argumentom autora zażalenia - że nie może być skuteczne kwestionowanie ustalonej w sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz wysokości pobranego wpisu, w sytuacji gdy kwestie te zostały już przesądzone przez Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyżej postanowieniu z dnia 9 maja 2013 r. Odmienne stanowisko spółki w tym zakresie wynika z niezrozumienia treści tamtego postanowienia. Z jego uzasadnienia wynika, że podczas kontroli zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego NSA nie mógł dokonać kontroli (niezaskarżalnego samodzielnie) zarządzenia określającego wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem spółka w zażaleniu nie zawarła w tym zakresie wyraźnego wniosku, o jakim mowa w art. 191 p.p.s.a. Konsekwencją tego stanu rzeczy – co wyraźnie wskazał NSA w omawianym postanowieniu – było przyjęcie, że w sprawie wiążąca jest wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w zarządzeniu ustalającym tę wartość. Dalej NSA uznał, że od tak ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia ustalono (w zażalonym wówczas zarządzeniu) prawidłowy wpis sądowy od skargi. Kwestia wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest zatem "otwarta". Powyższe rozważania wskazują, że zagadnienia wartości przedmiotu zaskarżenia oraz wysokości należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi – były już przedmiotem kontroli instancyjnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponowne kwestionowanie tych zagadnień w zażaleniu nie jest zatem uprawnione (art. 170 w związku z art. 193 p.p.s.a.). Z powołanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.