I GZ 387/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/GI 288/14 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/GI 287/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek [...] wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 3 lutego 2014 r. [...] wniosła skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W skardze tej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając opisany wniosek likwidator reprezentujący spółkę podniósł, iż w niniejszym przypadku zachodzi ważny interes skarżącej, albowiem [...] jest spółką handlową w likwidacji, a dodatkowo na wniosek skarżącej toczy się pod sygn. akt: [...] postępowanie upadłościowe przed Sądem Rejonowym [...]. Zdaniem strony zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia całego majątku skarżącej jest zbyt uciążliwy albowiem prowadzi do całkowitego paraliżu i tak już ograniczonej działalności zobowiązanego. Likwidator stwierdził, iż skarżąca nie prowadzi bieżącej działalności, nie posiada żadnych źródeł przychodów, jednocześnie z powodu prowadzonego postępowania podatkowego, które ustala zaległe zobowiązanie akcyzowe likwidacja spółki nie może ulec zakończeniu - co z kolei skutkuje ciągłym powstawaniem kosztów (czy to czynszowych, czy innych - związanych z utrzymywaniem działalności skarżącej). Likwidator podniósł, że zajęcie na egzekucję administracyjną całego majątku spółki uniemożliwia prowadzenie jakiejkolwiek działalności likwidatora działającego w jej imieniu, jak również uniemożliwia bieżące funkcjonowanie spółki. Stwierdził, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pozwoli podatnikowi na sprzedaż pozostałego majątku i umożliwi bieżące funkcjonowanie spółki w niezbędnym, minimalnym zakresie. Według Sądu I instancji analiza powołanych przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę także fakt, iż strona skarżąca ma przed tutejszym Sądem wiele spraw oraz wysokość zobowiązań podatkowych. Zdaniem WSA wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić stronę skarżącą na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Suma ustalonych kwot zobowiązań podatkowych spółki w podatku akcyzowym jest kwotą znaczną, a prowadzona egzekucja może uniemożliwić zakończenie postępowania likwidacyjnego, jak i poważnie utrudnić bieżące jej funkcjonowanie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Izby Celnej w [...], wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem organu postępowanie likwidacyjne nie wyklucza prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Poza tym Dyrektor Izby Celnej w [...] zarzucił, że Sąd I instancji wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględnił interesu wierzyciela publicznoprawnego statio fisi Skarbu Państwa. Ponadto organ zauważył, że zaskarżona decyzja została już wykonana zatem postanowienie Sądu I instancji należy uznać za bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). W świetle powyższego przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zatem uprawdopodobnienie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Ponadto zauważyć należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a., posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2010r., sygn. akt I GZ 196/10). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez stronę skarżącą okoliczności związane z aktualną sytuacją majątkową i prawną, dają podstawę do podzielenia poglądu Sądu I instancji, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, a zarazem wyrządzić znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji podlegać winien całokształt przedstawionej przez stronę skarżącą sytuacji finansowej. Zasadnie, w tym względzie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że prowadzone wobec skarżącej spółki egzekucja może uniemożliwić zakończenie postępowania likwidacyjnego, jak i poważnie utrudnić bieżące funkcjonowanie spółki. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem organu, że zaskarżona decyzja została już wykonana zatem postanowienie Sądu I instancji należy uznać za bezprzedmiotowe. Jak wynika z uzasadnienia zażalenia, uzyskane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego kwoty pieniężne pomniejszyły zaległość podatkową skarżącej. Zatem postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania całości zobowiązania objętego zaskarżoną decyzją. Reasumując w ocenie NSA, należało zgodzić się z Sądem I instancji, że sytuacja wnioskodawcy uzasadniała udzielenie mu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w postaci wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a postanowił jak w sentencji.