I GZ 391/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1277/12 o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1277/12 o przedłużeniu terminu do przedłożenia odpowiednich dokumentów na okoliczność stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1277/12 odrzucił zażalenie W. G. na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1277/12 o przedłużeniu terminu do przedłożenia odpowiednich dokumentów na okoliczność stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie podatku akcyzowego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. W. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." wezwał W. G. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. W odpowiedzi na wezwanie W. G. wyjaśnił, że w zakreślonym terminie 7 dni nie jest w stanie przesłać do Sądu około 21 dokumentów z różnych urzędów i instytucji. Wniósł o wyznaczenie "rozsądnego terminu" do wykonania wezwania. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. przedłużył przedmiotowy termin do dnia 11 lutego 2013 r. Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. doręczył W. G. odpis powyższego zarządzenia. Odpis tego zarządzenie wnioskodawca odebrał w dniu 18 lutego 2013 r. W zażaleniu W. G. argumentował, że odpis zarządzenia otrzymał w dniu 18 lutego 2013 r., a więc po upływie wskazanego w nim terminu. Wniósł o uchylenie zarządzenia lub wyznaczenie terminu w dniach od daty doręczenia pisma. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił zażalenie, stwierdzając, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje wniesienia zażalenia, ani żadnego innego środka zaskarżenia na zarządzenie referendarza sądowego przedłużające termin wskazany w art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G. wniósł o uchylenie postanowienia. Argumentował, że zarządzenia z dnia 21 stycznia 2013 r. o przedłużeniu terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie da się wykonać i zawsze złoży dokumenty po terminie, ponieważ odpis zarządzenia odebrał w dniu 18 lutego 2013 r., podczas gdy termin do przedłożenia dokumentów referendarz sądowy określił do dnia 11 lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 84 p.p.s.a. przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony. Natomiast w myśl art. 258 § 3 p.p.s.a. do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Z kolei z treści art. 198 p.p.s.a. wynika, że przepisy Działu IV Środki odwoławcze, Rozdziału 2 Zażalenie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Oznacza to m.in., że referendarz sądowy z ważnej przyczyny wydaje zarządzenie o przedłużeniu terminu sądowego. Za taką przyczynę referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. uznał w tej sprawie losową niemożność przedstawienia przez W. G. wszystkich dokumentów wymienionych w wezwaniu skierowanym do niego w trybie art. 255 p.p.s.a. i zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 r. zdecydował o przedłużeniu terminu 7 dni w tym zakresie do dnia 11 lutego 2013 r. Zarządzenie to W. G. odebrał w dniu 18 lutego 2013 r., a następnie zaskarżył zażaleniem, twierdząc, że nie da się go wykonać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił zażalenie, ponieważ tego rodzaju zarządzenie nie podlega zaskarżeniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest trafne, bowiem ten Sąd prawidłowo stwierdził, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma żadnego przepisu prawa, który przewidywałby wniesienie środka odwoławczego, pozwalającego zakwestionować zarządzenie referendarza sądowego przedłużające termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zatem przyjąć należy, że sąd administracyjny – niezależnie od poprawności lub wadliwości zarządzenia referendarza sądowego w powyższym przedmiocie – nie ma ustawowej kompetencji do jego weryfikacji. Zauważyć także należy, że przedłużanie postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez umożliwienie stronie zaskarżenia zarządzenia referendarza sądowego o przedłużeniu terminu byłoby oczywiście niecelowe, przede wszystkim z punktu widzenia ekonomiki procesowej. Jedynie na marginesie wyjaśnienia wymaga, że w sytuacji odmowy przyznania prawa pomocy np. z powodu niedostatecznego udokumentowania stanu majątkowego oraz zdolności płatniczych skarżący może ponownie wnioskować o przyznanie tego prawa, przedkładając właściwe dokumenty w terminie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.